Vitalik Buterin cảnh báo cơ chế proposer-builder separation tích hợp (ePBS) trong nâng cấp Glamsterdam có thể vô tình làm tập trung hóa việc xây block trên Ethereum, khi một vài bên tối ưu thứ tự giao dịch có thể thống trị và kéo staker về các pool lớn để tối đa lợi nhuận.

Bài viết của Buterin tập trung vào rủi ro tập trung trong block building pipeline và các hướng giảm thiểu, gồm mở rộng FOCIL thành Big FOCIL và bổ sung mempool mật mã để hạn chế MEV có hại như sandwich attack và front-running.

NỘI DUNG CHÍNH

Glamsterdam dự kiến đưa ePBS vào giao thức, nhưng có thể gây tập trung block building.
Đề xuất Big FOCIL để xử lý toàn bộ giao dịch trong block, “hàng hóa hóa” block building.
Mempool mật mã + ẩn danh từ transaction entry layer để giảm MEV có hại.

Rủi ro tập trung hóa từ ePBS trong Glamsterdam

ePBS cho phép proposer thuê ngoài việc xây block tới thị trường permissionless nhằm giảm tập trung staking, nhưng vẫn có nguy cơ tập trung ở khâu block building.

Buterin cho rằng ngay cả khi tích hợp proposer-builder separation, một số ít bên có năng lực tối ưu hóa việc sắp xếp thứ tự giao dịch vẫn có thể chi phối quá trình xây block. Khi đó, các staker có động lực tham gia các mining pool lớn gắn với những bên này để tối đa hóa lợi nhuận.

Xem thêm: Uzbekistan đình chỉ xuất khẩu vàng, chưa ấn định ngày nối lại

Trọng tâm vấn đề nằm ở việc giá trị từ tối ưu thứ tự giao dịch và MEV có thể tạo lợi thế quy mô, khiến cạnh tranh block building co lại vào một nhóm nhỏ tác nhân, làm gia tăng rủi ro tập trung hóa trong đường ống xây block.

Big FOCIL và mempool mật mã để giảm MEV có hại

Buterin đề xuất mở rộng FOCIL thành Big FOCIL để xử lý tất cả giao dịch trong một block, qua đó thu hẹp vai trò của block builder.

Theo hướng này, block building sẽ chủ yếu còn xử lý các giao dịch liên quan MEV và tính toán trạng thái, nhằm hàng hóa hóa quy trình và giảm lợi thế tập trung. Song song, ông đề xuất mempool mật mã để mã hóa giao dịch cho đến khi được đưa vào block, nhằm ngăn MEV có hại như sandwich attack và front-running.

Buterin cũng nhấn mạnh giao dịch cần có bảo vệ ẩn danh ngay từ lúc người dùng gửi vào transaction entry layer trước khi được đóng gói vào block. Các công cụ ẩn danh ở tầng mạng như Tor và Flashnet đã tồn tại, và sáng kiến quyền riêng tư Kohaku của Ethereum Foundation cũng quan tâm đến hướng tiếp cận này.

Tuyên bố miễn trừ: Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin dưới dạng blog cá nhân, không phải là khuyến nghị đầu tư. Nhà đầu tư cần tự nghiên cứu kỹ lưỡng trước khi đưa ra quyết định và chúng tôi không chịu trách nhiệm đối với bất kỳ quyết định đầu tư nào của bạn.

Theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 09/09/2025 của Chính phủ về việc thí điểm triển khai thị trường tài sản số tại Việt Nam, TinTucBitcoin.com hiện chỉ cung cấp thông tin cho độc giả quốc tế và không phục vụ người dùng tại Việt Nam cho đến khi có hướng dẫn chính thức từ cơ quan chức năng.