Nâng cấp Fusaka đã kích hoạt trên testnet Sepolia, đánh dấu bước tiến lớn của Ethereum trong tối ưu khả năng mở rộng, thông lượng và độ ổn định mạng.
Giai đoạn thứ 2 của lộ trình Fusaka tập trung kiểm thử tăng giới hạn gas mỗi khối lên 60 triệu và cơ chế PeerDAS, trước khi triển khai lên testnet Hoodi cuối tháng 10 và hướng đến mainnet vào tháng 12.
- Fusaka đã chạy trên Sepolia, kiểm thử giới hạn gas 60 triệu và hệ thống khả dụng dữ liệu PeerDAS.
- Lộ trình ba bước: Holesky ngày 1/10, Sepolia hiện tại, Hoodi ngày 28/10, kỳ vọng mainnet tháng 12 (Ethereum Foundation, 2025).
- Dòng thời gian nâng cấp: The Merge giảm tiêu thụ năng lượng đến 99%, Shanghai mở rút staking, Dencun giảm phí mạnh, Pectra mở rộng chức năng tài khoản.
Fusaka trên Sepolia là gì?
Đây là giai đoạn thứ 2 trong lộ trình ba bước của Fusaka nhằm nâng cao hiệu năng và khả năng mở rộng Ethereum, sau Holesky và trước Hoodi. Trên Sepolia, nhóm phát triển tập trung stress test dữ liệu và giới hạn gas khối cao hơn.
Fusaka đem đến bộ cải tiến hiệu năng và đồng thuận, thử nghiệm tăng giới hạn gas khối lên 60 triệu để xử lý nhiều giao dịch và hợp đồng thông minh phức tạp hơn, đồng thời đánh giá tính ổn định nút khi tải cao.
Song song, cơ chế lấy mẫu khả dụng dữ liệu cấp ngang hàng (PeerDAS) được kích hoạt để đảm bảo các nút vẫn duy trì phân quyền và tốc độ xử lý khi khối lớn hơn.
Vì sao Ethereum thử nghiệm giới hạn gas 60 triệu?
Mục tiêu là tăng thông lượng khối, giảm tắc nghẽn và tạo dư địa cho hoạt động hợp đồng thông minh phức tạp, đồng thời xác minh các cấu hình nút hiện tại có thể vận hành ổn định ở mức tải mới.
Tăng kích thước khối khiến mỗi nút phải xử lý và lưu trữ nhiều dữ liệu hơn. Để giảm rủi ro, các đội client đã tối ưu phần cứng, mạng và thêm lớp lấy mẫu dữ liệu để duy trì đồng thuận ổn định. Đây là bước đệm quan trọng trước khi cân nhắc đưa thay đổi lên mainnet.
“Đã có công việc kỹ thuật vững chắc từ các đội client nhằm đảm bảo thiết lập nút hiện tại, cả phần cứng lẫn mạng, có thể xử lý ổn định các khối 60 triệu gas mà không gây bất ổn mạng lưới.”
– Gabriel Trintinalia, Kỹ sư giao thức tại Consensys (client Besu), trao đổi với Cointelegraph, 2025
PeerDAS là gì và vì sao quan trọng?
PeerDAS cho phép validator xác minh dữ liệu giao dịch bằng cách lấy mẫu các phần nhỏ từ nhiều peer thay vì tải toàn bộ, tăng tốc độ và khả năng mở rộng nhưng vẫn giữ tính phi tập trung.
Với cách làm này, validator không cần lưu trữ tất cả dữ liệu mạng, giảm đáng kể gánh nặng tài nguyên cho nút. Khi kết hợp với giới hạn gas cao hơn, PeerDAS giúp mạng đạt thông lượng lớn hơn mà không đẩy yêu cầu hạ tầng vượt quá khả năng của đa số người vận hành.
“Fusaka thay đổi cách làm khả dụng dữ liệu, cho phép mở rộng vượt xa những gì có thể trước khi có PeerDAS.”
– Paul Harris, Kỹ sư giao thức tại Consensys (client Teku), chia sẻ với Cointelegraph, 2025
Lộ trình triển khai Fusaka: Những mốc nào cần chú ý?
Theo Ethereum Foundation, Fusaka theo lộ trình ba bước: Holesky đã kích hoạt ngày 1/10, Sepolia đang chạy stress test, Hoodi dự kiến thử nghiệm cuối cùng ngày 28/10, hướng đến mainnet vào tháng 12.
Lịch thử nghiệm Fusaka được công bố ngày 26/09 trên blog Ethereum Foundation, nêu rõ các bước cuối trước khi phát hành nâng cấp lớn tiếp theo. Trên Sepolia, đội ngũ tập trung vào dữ liệu khả dụng và giới hạn gas để sớm đóng băng code cho Hoodi.
Nếu Hoodi diễn ra thuận lợi, các thay đổi sẽ được chuyển sang mainnet theo khung thời gian kỳ vọng tháng 12, tùy thuộc kết quả thử nghiệm và đánh giá rủi ro của core devs. Nguồn: Ethereum Foundation, 2025.
Pectra là gì và đã thay đổi những điểm chính nào?
Pectra là nâng cấp gần nhất, ra mắt ngày 07/05, giới thiệu ba đề xuất cải tiến trọng yếu nhằm tăng tính linh hoạt tài khoản và dữ liệu trên Ethereum.
Cụ thể, Pectra cho phép tài khoản sở hữu bên ngoài hoạt động như hợp đồng thông minh và thanh toán phí gas bằng Token khác ngoài ETH, tăng trần staking validator lên 2.048 ETH từ 32 ETH, và mở rộng số blob dữ liệu mỗi khối.
Những thay đổi này cải thiện trải nghiệm người dùng và nhà phát triển, cho phép tối ưu chi phí và nâng cao năng lực xử lý dữ liệu, qua đó hỗ trợ các trường hợp sử dụng phức tạp hơn trên mạng.
Dencun đã tác động đến phí giao dịch ra sao?
Dencun triển khai ngày 13/03/2024 với trọng tâm giảm mạnh chi phí, đặc biệt cho dữ liệu theo hướng danksharding, qua đó cải thiện chi phí sử dụng mạng.
Trong vòng một năm sau Dencun, phí gas trung bình trên Ethereum giảm tới 95%. Dù mức giảm thực tế biến thiên theo điều kiện mạng và nhu cầu, xu hướng chung là chi phí dễ chịu hơn cho người dùng và ứng dụng, thúc đẩy hoạt động on-chain.
Nâng cấp cũng mở đường cho các đợt tối ưu tiếp theo như Fusaka, nơi khả dụng dữ liệu và thông lượng tiếp tục được đẩy lên qua PeerDAS và tăng giới hạn gas.
The Merge đã thay đổi nền tảng đồng thuận như thế nào?
Diễn ra tháng 09/2022, The Merge chuyển Ethereum từ bằng chứng công việc sang bằng chứng cổ phần, chấm dứt đào và đưa validator trở thành trung tâm của đồng thuận.
Kết quả nổi bật là mức tiêu thụ năng lượng giảm tới khoảng 99% so với trước khi hợp nhất. Đây là bước ngoặt giúp mạng bền vững hơn, đồng thời duy trì bảo mật nhờ cơ chế staking và phạt slash.
The Merge cũng tạo tiền đề cho các nâng cấp sau như Shanghai và các cải tiến hiệu năng, định vị Ethereum cho giai đoạn mở rộng theo Layer-2 và tối ưu dữ liệu. Nguồn: Ethereum Foundation, 2022.
Shanghai đã hoàn tất điều gì trong lộ trình chuyển sang PoS?
Shanghai (tháng 04/2023) cho phép rút staking ETH lần đầu, hoàn thiện quá trình chuyển đổi sang bằng chứng cổ phần của Ethereum.
Khả năng rút linh hoạt tăng niềm tin của người tham gia staking, cải thiện thanh khoản và ổn định hệ sinh thái validator. Đây là nền tảng để thu hút thêm vốn staking một cách lành mạnh.
Sau Shanghai, hệ sinh thái dịch vụ staking và cơ sở hạ tầng validator phát triển nhanh, hỗ trợ tốt hơn cho các nâng cấp chú trọng dữ liệu và thông lượng sau này. Nguồn: Ethereum Foundation, 2023.
So sánh nhanh tác động các nâng cấp chính
Bảng dưới tổng hợp một số thay đổi tiêu biểu từ các nâng cấp lớn, dựa trên thông tin công khai và nguồn từ Ethereum Foundation, ethroadmap.com.
| Hạng mục | Trước nâng cấp | Sau nâng cấp | Nguồn |
|---|---|---|---|
| Đồng thuận (The Merge, 09/2022) | PoW, tiêu thụ năng lượng cao | PoS, giảm tiêu thụ năng lượng tới ~99% | Ethereum Foundation, 2022 |
| Rút staking (Shanghai, 04/2023) | Không rút được ETH đã stake | Hỗ trợ rút, hoàn thiện chuyển đổi PoS | Ethereum Foundation, 2023 |
| Chi phí (Dencun, 13/03/2024) | Phí cao hơn | Phí trung bình giảm tới 95% sau 1 năm | ethroadmap.com |
| Thông lượng (Fusaka, 2025 – thử nghiệm) | Giới hạn gas thấp hơn | Mục tiêu 60 triệu gas/khối trên testnet | Ethereum Foundation, 2025 |
Câu hỏi thường gặp
Fusaka là gì?
Fusaka là nâng cấp lớn tiếp theo của Ethereum, tập trung tăng giới hạn gas mỗi khối và áp dụng PeerDAS để mở rộng thông lượng, cải thiện hiệu năng và dữ liệu khả dụng trên mạng.
PeerDAS hoạt động như thế nào?
Validator lấy mẫu các mảnh dữ liệu nhỏ từ nhiều peer thay vì tải toàn bộ, giúp xác minh nhanh hơn, giảm gánh nặng lưu trữ cho nút và vẫn giữ tính phi tập trung của mạng.
Khi nào Fusaka lên mainnet?
Sau Holesky và Sepolia, Fusaka dự kiến thử nghiệm lần cuối trên Hoodi ngày 28/10, kỳ vọng triển khai mainnet trong tháng 12, tùy kết quả kiểm thử. Nguồn: Ethereum Foundation, 2025.
Giới hạn gas 60 triệu có rủi ro gì?
Khối lớn hơn tăng tải xử lý và lưu trữ cho nút, có thể gây bất ổn nếu hạ tầng yếu. PeerDAS và tối ưu client nhằm giảm rủi ro, theo các kỹ sư giao thức tại Consensys.
Pectra mang lại lợi ích nào cho người dùng?
Pectra cho phép tài khoản thường hoạt động như hợp đồng, hỗ trợ trả phí bằng Token ngoài ETH, tăng trần staking lên 2.048 ETH, và mở rộng blob dữ liệu mỗi khối, cải thiện trải nghiệm và hiệu năng.
