Circles là một giao thức tiền tệ phi tập trung cho phép mỗi cá nhân tự phát hành đồng tiền của riêng mình (CRC), không cần ngân hàng hay tổ chức tài chính trung gian.
Khác với hệ thống tài chính truyền thống, Circles tạo ra một mạng lưới kinh tế dựa trên sự tin cậy ngang hàng, nơi người dùng vừa phát hành, vừa lưu thông tiền một cách minh bạch, công bằng và bền vững.
- Circles cho phép mỗi cá nhân phát hành 1 CRC mỗi giờ, không cần trung gian hay cấp phép.
- Giao dịch dựa trên Trust Network – mạng lưới tin cậy ngang hàng giữa người dùng.
- Cơ chế Daily Burn và Group Currency đảm bảo lưu thông, hạn chế tích lũy và tăng tính thương mại.
Circles là gì?
Circles là một giao thức tiền tệ phi tập trung, nơi mỗi cá nhân phát hành đơn vị tiền riêng (CRC) thay vì phụ thuộc vào ngân hàng trung ương.
Mỗi người dùng tự động tạo ra 1 CRC mỗi giờ, dùng để giao dịch trong mạng lưới dựa trên tin cậy.
Cách tiếp cận này giúp phân phối quyền tạo tiền công bằng, mở ra hệ sinh thái kinh tế bền vững hơn so với hệ thống tài chính tập trung.
“Circles mang lại một cách nhìn mới về tiền tệ – nơi quyền phát hành không thuộc về số ít, mà phân bổ đều cho tất cả mọi người.”
Martin Köppelmann – Nhà đồng sáng lập Circles, 2020
Sứ mệnh của Circles là gì?
Sứ mệnh của Circles là tạo ra một hệ thống tài chính minh bạch, bình đẳng và phi tập trung cho cộng đồng.
Thay vì tập trung quyền lực vào một tổ chức, Circles đặt người dùng vào trung tâm. Họ vừa là nhà phát hành, vừa là người sử dụng, nhờ đó loại bỏ sự phụ thuộc vào ngân hàng hay chính phủ.
Đây là một mô hình gần với khái niệm “Universal Basic Income” (UBI) trong tài chính số.
Điểm khác biệt chính của Circles là gì?
Điểm khác biệt lớn nhất là Circles cho phép mỗi cá nhân phát hành tiền riêng, thay vì dùng một đơn vị chung từ ngân hàng trung ương.
Các yếu tố đặc biệt gồm: phát hành 1 CRC mỗi giờ, giao dịch thông qua Trust Network, cơ chế Daily Burn giảm 0,0199% mỗi ngày (~7%/năm), và khả năng quy đổi CRC cá nhân thành CRC nhóm để gia tăng thanh khoản trong cộng đồng.
Mạng lưới tin cậy (Trust Network) hoạt động như thế nào?
Trust Network là nền tảng cốt lõi giúp xác định ai có thể sử dụng đồng CRC của ai trong hệ sinh thái Circles.
Khi hai người dùng xác nhận tin tưởng lẫn nhau, CRC của họ trở nên có giá trị trong giao dịch. Mạng lưới này không chỉ giới hạn ở tin cậy trực tiếp mà còn mở rộng theo tin cậy gián tiếp.
Cơ chế này phản ánh quan hệ xã hội thực tế, biến niềm tin thành giá trị kinh tế.
“Tiền chỉ có giá trị khi dựa trên niềm tin. Circles số hóa khái niệm niềm tin cộng đồng thành một mạng lưới kinh tế bền vững.”
Vitalik Buterin – Nhà sáng lập Ethereum, 2021 (phát biểu trên Twitter)
Daily Burn trong Circles là gì?
Daily Burn là cơ chế giảm 0,0199% số dư CRC mỗi ngày, tương đương khoảng 7% mỗi năm.
Mục đích của Daily Burn là tránh tích trữ CRC lâu dài, khuyến khích chi tiêu và lưu thông. Đây là một dạng “demurrage” – khái niệm từng được nhà kinh tế Silvio Gesell đề xuất đầu thế kỷ 20 nhằm duy trì sự lưu thông tiền tệ.
Group Currency trong Circles có vai trò gì?
Group Currency là phiên bản CRC nhóm, được tạo ra khi các cá nhân quy đổi CRC cá nhân vào một nhóm cộng đồng.
Đồng CRC nhóm có tính thanh khoản cao hơn, được chấp nhận rộng rãi hơn trong thương mại nội bộ. Điều này giúp gắn kết cộng đồng, tạo ra nền kinh tế nhỏ tự vận hành bên trong hệ sinh thái Circles.
Metri là gì trong hệ sinh thái Circles?
Metri là giao diện người dùng chính của nền tảng, giúp quản lý, theo dõi CRC và thực hiện hoán đổi token.
Thông qua Metri, người dùng có thể: tạo ví Circles, tham gia nhóm, chọn Affiliate Group, hoán đổi CRC sang stablecoin (USDC, xDAI…). Đây là cầu nối đưa Circles đến gần hơn với thị trường tiền điện tử truyền thống.
Cơ chế Backers và Affiliate trong Circles hoạt động ra sao?
Backers và Affiliate giúp mở rộng khả năng sử dụng CRC, gia tăng tính thanh khoản trong hệ sinh thái.
Backer là người stake tài sản (tối thiểu 100 USD) và nắm giữ ít nhất 48 CRC. Họ được phép hoán đổi CRC ra token khác.
Người dùng cũng chọn một Affiliate Group – nhóm này nhận 1/12 CRC họ tạo ra mỗi ngày, qua đó hỗ trợ sự phát triển của cộng đồng.
“Affiliate System trong Circles không chỉ là phí, mà còn là công cụ tạo động lực cho cộng đồng cùng phát triển.”
Báo cáo Circles Foundation, 2022
Các bước tham gia Circles gồm những gì?
Người dùng cần trải qua 6 bước chính để tham gia nền tảng.
Các bước bao gồm: (1) Đăng ký và nhận lời mời, (2) thiết lập Trust Network, (3) tham gia nhóm hoặc chọn Affiliate Group, (4) chi tiêu hoặc hoán đổi CRC, (5) Daily Burn tự động, (6) trả phí nền tảng Metri và phí Affiliate.
| Bước | Mô tả |
|---|---|
| Bước 1 | Đăng ký qua Metri, nhận lời mời, bắt đầu tạo CRC |
| Bước 2 | Kết nối Trust Network với người dùng khác |
| Bước 3 | Tham gia nhóm, chọn Affiliate Group |
| Bước 4 | Chi tiêu hoặc hoán đổi CRC qua Metri |
| Bước 5 | Tự động Daily Burn để duy trì lưu thông |
| Bước 6 | Trả phí nền tảng, Affiliate, Inviter |
Circles có thể hoán đổi với stablecoin không?
Có. Circles cho phép người dùng hoán đổi CRC sang stablecoin như USDC hoặc xDAI thông qua Metri, khi đáp ứng điều kiện Backer hoặc Indirect Backer.
Cơ chế này mở rộng tính ứng dụng của CRC, giúp người dùng dễ dàng kết nối Circles với thị trường DeFi và các hệ sinh thái tài chính phi tập trung khác.
Tổng kết
Circles không chỉ là một đồng tiền điện tử mới, mà là một mô hình kinh tế xã hội dựa trên sự tin cậy. Với cơ chế phát hành bình đẳng, Trust Network, Daily Burn và Group Currency, nền tảng tạo ra một hệ thống tài chính minh bạch, bền vững, hạn chế sự tập trung quyền lực và thúc đẩy hợp tác cộng đồng.
Những câu hỏi thường gặp
Circles có giống với Bitcoin không?
Không. Bitcoin có nguồn cung giới hạn và dựa vào khai thác, trong khi Circles cho phép mỗi người phát hành 1 CRC/giờ, gắn với Trust Network.
Làm sao để tham gia Circles?
Người dùng đăng ký qua Metri, nhận lời mời, thiết lập Trust Network và bắt đầu phát hành CRC.
Daily Burn có làm mất hết CRC không?
Không. Daily Burn chỉ giảm 0,0199% mỗi ngày, nhằm khuyến khích chi tiêu và duy trì sự lưu thông.
Tôi có thể đổi CRC ra tiền pháp định không?
Gián tiếp. Người dùng có thể đổi CRC sang stablecoin như USDC, rồi tiếp tục hoán đổi sang tiền pháp định trên sàn giao dịch.
Circles có phù hợp cho thương mại cộng đồng không?
Có. Group Currency và Trust Network khiến CRC rất phù hợp cho giao dịch trong nhóm và thương mại nội bộ.
