Brevis vừa công bố Pico Prism, một zkEVM chứng minh thời gian thực cho Ethereum, có thể tạo bằng chứng khối gần như tức thì trên GPU phổ thông, đưa mục tiêu 10.000 TPS tiến gần thực tế.
Trong thử nghiệm tháng 9, Pico Prism đạt 99,6% chứng minh thời gian thực dưới 12 giây với 64 RTX 5090. Lộ trình tiếp theo nhắm đến 99% RTP trên dưới 16 GPU, mở ra tương lai xác thực nhẹ, “điện thoại thành nút”.
- Pico Prism của Brevis chứng minh khối Ethereum gần như tức thì trên GPU tiêu dùng; đạt 99,6% RTP dưới 12 giây với 64 RTX 5090.
- Mục tiêu 99% RTP với dưới 16 GPU trong vài tháng, giúp xác thực nhẹ và giảm chi phí phần cứng cho mạng.
- Lộ trình Ethereum chuyển sang xác minh ZK-proof sẽ mở đường 10.000 TPS; Fusaka và EIP-7825 tăng song song hóa, hướng tới tương lai “điện thoại là nút”.
Pico Prism là gì?
Pico Prism là zkEVM chứng minh thời gian thực (real-time proving) do Brevis phát triển, cho phép tạo bằng chứng thi hành khối Ethereum gần như tức thì trên phần cứng phổ thông.
Theo công bố của Brevis, công nghệ này hiện có thể chứng minh khối Ethereum L1 bằng GPU chơi game bán lẻ, thay vì siêu máy tính đắt đỏ. Điều này giúp thu hẹp khoảng cách giữa tốc độ tạo khối và tốc độ chứng minh, mở ra khả năng xác thực nhẹ cho số đông.
Brevis cho biết họ dùng 64 Nvidia RTX 5090, mẫu GPU chơi game cao cấp, để đạt mục tiêu thời gian thực. Lộ trình tiếp theo hướng đến cụm dưới 16 GPU cho tỷ lệ 99% RTP, giúp chi phí vận hành tiếp tục giảm.
Vì sao real-time proving là bước ngoặt cho mở rộng Ethereum?
RTP giải quyết nút thắt cổ chai lớn nhất: chi phí tính toán chứng minh. Khi chứng minh bắt kịp tốc độ sản xuất khối trên phần cứng phổ thông, xác thực nhẹ lần đầu trở nên khả thi ở quy mô lớn.
Hiện các trình xác thực phải tái thi hành mọi giao dịch để kiểm chứng khối, đòi hỏi phần cứng đắt và làm chậm toàn mạng. Theo Brevis, mô hình mới cho phép một thực thể tạo bằng chứng, các bên còn lại chỉ cần xác minh nhanh, giảm mạnh yêu cầu tài nguyên.
Về chiến lược dài hạn, lộ trình Ethereum nhấn mạnh vai trò ZK-proofs trong việc tăng thông lượng mà vẫn giữ tính phi tập trung và tin cậy (nguồn: Ethereum.org, Roadmap 2024–2025).
Pico Prism đã đạt những mốc kỹ thuật nào?
Trong thử nghiệm tháng 9, Pico Prism đạt 99,6% RTP dưới 12 giây khi xử lý khối có mức gas cao. Đây là cột mốc then chốt để chứng minh rẻ hơn nhưng nhanh ngang tốc độ sản xuất khối.
Việc dùng 64 RTX 5090 cho thấy công nghệ đã “đổi vai” được bài toán: từ cần siêu máy tính sang tận dụng GPU tiêu dùng. Brevis đặt mục tiêu 99% RTP với dưới 16 GPU trong vài tháng tới, một tiêu chí thực dụng để phổ cập hạ tầng prover.
Khi chứng minh trở nên rẻ và nhanh, mạng có thể chuyển phần lớn tải xác thực sang bước xác minh bằng chứng, rút ngắn độ trễ, tăng thông lượng.
Ethereum sẽ đạt 10.000 TPS như thế nào?
Theo lộ trình Ethereum, khi validator chuyển từ tái thi hành giao dịch sang xác minh ZK-proofs, lớp nền có thể vươn tới 10.000 TPS, đồng thời giữ tính bảo mật và phân quyền.
Nhà đồng sáng lập Bankless Ryan Sean Adams nhận định tốc độ mở rộng đều đặn có thể đưa Ethereum L1 chạm 10.000 TPS trong vài năm tới, nếu duy trì nhịp tăng trưởng.
“Nếu tăng gấp 3 lần mỗi năm, mở rộng Ethereum L1 sẽ đạt 10.000 TPS vào tháng 4/2029.”
– Ryan Sean Adams, Bankless, 2025, nguồn: X (Twitter)
Lập luận này phù hợp hướng đi ZK-first: tối ưu proving, chuyển validator sang verify. Khi “đường ống” chứng minh đủ nhanh, lớp nền có thể nâng kích thước khối và thông lượng mà chi phí xác minh vẫn thấp.
Nâng cấp Fusaka và EIP-7825 sẽ tác động ra sao?
Fusaka, dự kiến trong tháng 12, được Justin Drake giải thích là sẽ đơn giản hóa chứng minh thời gian thực. EIP-7825 giới hạn gas mỗi giao dịch, từ đó tăng khả năng chứng minh song song thông qua subblocks.
Drake cho biết đến cuối năm, nhiều đội ngũ sẽ có thể chứng minh mọi khối L1 EVM trên cụm 16 GPU với tổng công suất dưới 10 kW. Đây là tín hiệu cho thấy proving cluster đang tiến tới chuẩn hóa và hiệu năng cao trên phần cứng phổ thông.
Tính song song hóa cao giúp thu nhỏ độ trễ đường ống chứng minh, giảm độ nhạy với mức gas đỉnh điểm, và mở đường cho TPS cao ổn định.
Tương lai “điện thoại là nút” có thực tế không?
Ethereum Foundation đánh giá ZK, như Pico Prism, sẽ giúp Ethereum mở rộng đáp ứng nhu cầu toàn cầu mà vẫn giữ tin cậy và phi tập trung. Đây là nền tảng để hướng đến xác thực nhẹ trên thiết bị di động.
“Công nghệ ZK như Pico Prism sẽ giúp Ethereum mở rộng để đáp ứng nhu cầu toàn cầu, đồng thời vẫn đáng tin cậy và phi tập trung.”
– Ethereum Foundation, 2025, nguồn: X (Twitter)
Doanh nhân công nghệ Mike Warner cho rằng viễn cảnh “điện thoại là nút” đã trở nên thực tế. Khi chi phí chứng minh giảm và xác minh gọn, người dùng phổ thông có thể tham gia xác thực nhẹ, tăng mức phân quyền mạng.
Ryan Sean Adams cũng nêu bức tranh: L1 vận hành DeFi toàn cầu với khối lớn ở 10.000 TPS và nút có thể chạy trên điện thoại, còn L2 xử lý phần còn lại. Đây là “chén thánh” cân bằng giữa mở rộng, bảo mật, phi tập trung.
Mô hình xác thực: hiện tại so với chứng minh thời gian thực
Chuyển từ tái thi hành sang xác minh bằng chứng là bước chuyển kiến trúc then chốt, tác động đến chi phí, độ trễ và khả năng mở rộng.
| Tiêu chí | Mô hình hiện tại (tái thi hành) | RTP với ZK-proofs |
|---|---|---|
| Cơ chế | Mỗi validator chạy lại mọi giao dịch | Một prover tạo bằng chứng, validator chỉ xác minh |
| Phần cứng | Yêu cầu cấu hình cao, tốn kém | Prover dùng GPU phổ thông; verifier nhẹ |
| Độ trễ xác minh | Phụ thuộc thời gian thi hành đầy đủ | Nhanh, do chỉ xác minh bằng chứng |
| Khả năng mở rộng | Bị giới hạn bởi CPU/IO mỗi nút | Tối ưu theo cụm GPU và song song hóa |
| Phù hợp thiết bị di động | Khó khả thi | Khả thi với xác thực nhẹ |
Các mốc tiếp theo cần theo dõi
Brevis đặt mục tiêu 99% RTP với dưới 16 RTX 5090 trong vài tháng. Cùng lúc, nâng cấp Fusaka và EIP-7825 kỳ vọng đẩy mạnh chứng minh song song và giảm yêu cầu phần cứng.
Nếu lộ trình ZK của Ethereum tiến triển, việc đạt 10.000 TPS ở lớp nền sẽ thực tế hơn, song song với việc phổ cập client xác thực nhẹ. Người dùng, nhà phát triển và nhà vận hành nên theo dõi tiến độ proving cluster, mức tiêu thụ điện và tính ổn định khi tải cao.
Câu hỏi thường gặp
Pico Prism là gì?
Pico Prism là zkEVM chứng minh thời gian thực do Brevis công bố, cho phép tạo bằng chứng khối Ethereum gần như tức thì trên GPU tiêu dùng, hướng đến xác thực nhẹ và mở rộng mạng.
Real-time proving khác gì so với tái thi hành?
Thay vì mọi validator chạy lại giao dịch, một prover tạo bằng chứng và phần còn lại chỉ xác minh nhanh. Cách này giảm chi phí phần cứng, độ trễ và tăng khả năng mở rộng.
Khi nào Ethereum có thể đạt 10.000 TPS?
Theo lộ trình Ethereum và nhận định của Ryan Sean Adams (Bankless), nếu duy trì nhịp tăng trưởng gấp 3 lần mỗi năm, lớp nền có thể đạt 10.000 TPS vào khoảng năm 2029.
Brevis dùng phần cứng nào để đạt 99,6% RTP?
Brevis báo cáo dùng 64 GPU Nvidia RTX 5090 và đạt 99,6% chứng minh thời gian thực dưới 12 giây trong thử nghiệm tháng 9.
EIP-7825 trong nâng cấp Fusaka mang lại điều gì?
EIP-7825 giới hạn gas mỗi giao dịch, giúp tăng song song hóa chứng minh thông qua subblocks. Justin Drake kỳ vọng đến cuối năm, nhiều đội sẽ chứng minh mọi khối L1 EVM trên cụm 16 GPU dưới 10 kW.
