Hiệp hội Blockchain kêu gọi Mỹ cải tổ cách đánh thuế tiền điện tử, cho rằng khung hướng dẫn của IRS vốn thiết kế cho “tài sản truyền thống” đang không phù hợp với hoạt động onchain hiện đại.
Đề xuất được đưa ra khi IRS siết thực thi và mở rộng yêu cầu báo cáo trong toàn ngành crypto, khiến chi phí tuân thủ tăng và làm dấy lên tranh luận về thời điểm, cách thức phát sinh nghĩa vụ thuế.
- IRS hiện coi tiền điện tử là tài sản, khiến hầu hết giao dịch crypto có thể kích hoạt sự kiện chịu thuế.
- Nhóm vận động ngành muốn hiện đại hóa quy tắc, tập trung vào hoãn thời điểm đánh thuế và làm rõ miễn trừ cho hoạt động ở cấp giao thức.
- Dù thay đổi xảy ra, thuế crypto không biến mất; trọng tâm là “khi nào” và “cách nào” nghĩa vụ thuế phát sinh.
IRS đang đánh thuế tiền điện tử như “tài sản”
Theo hướng dẫn hiện hành, IRS phân loại tiền điện tử là tài sản (property), vì vậy bán, hoán đổi, hoặc dùng crypto để thanh toán thường có thể phát sinh lãi/lỗ chịu thuế.
Theo hướng dẫn của IRS, khung phân loại “crypto là tài sản, không phải tiền tệ” được định hình từ năm 2014 và tiếp tục mở rộng trong thập kỷ qua. Hệ quả là rất nhiều tương tác thông thường trong hệ sinh thái crypto có thể bị xem là “sự kiện chịu thuế”, thay vì chỉ khi nhà đầu tư rút ra tiền pháp định.
Các điểm cốt lõi của cơ chế hiện tại thường được nhắc đến gồm:
- Lãi/lỗ vốn áp dụng khi bán, giao dịch, hoặc dùng crypto để thanh toán.
- Hoán đổi crypto-sang-crypto bị coi là một lần “chuyển nhượng” chịu thuế.
- Phần thưởng đào (mining) và staking thường được xem là thu nhập thông thường tại thời điểm nhận.
- Người dùng phải theo dõi giá vốn và thời gian nắm giữ cho từng giao dịch.
Cùng với đó, các quy định gần đây cũng gia tăng nghĩa vụ báo cáo đối với sàn giao dịch và broker, yêu cầu cung cấp thông tin chi tiết cho cả người dùng và cơ quan thuế.
Ngành crypto muốn thay đổi cách kích hoạt nghĩa vụ thuế
Các nhóm vận động đề xuất điều chỉnh cách đánh thuế để phù hợp hoạt động onchain, như hoãn đánh thuế với thao tác thường nhật cho đến khi đổi sang tiền pháp định và đơn giản hóa theo dõi giá vốn.
Theo lập luận của các nhóm vận động crypto, việc áp khung “tài sản” quá cứng tạo ra gánh nặng tuân thủ không tương xứng với cách blockchain được sử dụng như hạ tầng (infrastructure) và “đường ray thanh toán” (payment rails). Họ nhấn mạnh mục tiêu là hiện đại hóa, không phải xóa bỏ thuế.
Các ý tưởng được nêu xoay quanh việc giảm frictions cho hoạt động onchain, đồng thời tăng tính rõ ràng và nhất quán:
- Hoãn thời điểm tính thuế đối với hoạt động blockchain thường nhật cho đến khi tài sản được quy đổi sang tiền pháp định.
- Tạo miễn trừ/ngoại lệ rõ ràng hơn cho các hoạt động cấp giao thức như staking, validation.
- Đơn giản hóa theo dõi giá vốn cho giao dịch tần suất cao và giao dịch onchain.
- Căn chỉnh cách đánh thuế sát hơn với vai trò của tài sản số như hạ tầng và kênh thanh toán.
Các bên ủng hộ cho rằng nhu cầu lớn nhất hiện nay là “rõ ràng” và “nhất quán”, đặc biệt khi hoạt động onchain mở rộng từ đầu cơ sang thanh toán, DeFi và ứng dụng doanh nghiệp.
Tranh luận tăng nhiệt khi IRS siết thực thi và mở rộng báo cáo
Động lực tranh luận đến từ việc IRS tăng cường thực thi trong khi Quốc hội Mỹ vẫn bàn luật tài sản số, khiến ngành vừa muốn thể hiện tuân thủ vừa lo chi phí và rủi ro pháp lý.
Thời điểm trở nên đáng chú ý vì nhiều biến số diễn ra đồng thời: IRS tăng cường thực thi với crypto, yêu cầu báo cáo ngày càng rộng, và Quốc hội tiếp tục thảo luận khuôn khổ pháp lý tổng thể cho tài sản số. Trong bối cảnh đó, ngành crypto Mỹ cũng muốn định vị mình là minh bạch, tuân thủ và cạnh tranh toàn cầu.
Các nhóm ngành cảnh báo nếu quy tắc thuế không được cập nhật, Mỹ có thể vô tình đẩy đổi mới ra nước ngoài hoặc làm giảm động lực tham gia mạng blockchain, nhất là với các hoạt động cần tương tác thường xuyên trên chuỗi.
Ở chiều ngược lại, IRS duy trì quan điểm rằng các nguyên tắc thuế hiện có đã đủ bao quát, ngay cả khi công nghệ mới tiếp tục xuất hiện.
Thuế tiền điện tử có thể đổi “thời điểm” và “cách tính”, không phải biến mất
Kể cả nếu đề xuất của ngành được chấp nhận một phần, thuế crypto vẫn tồn tại; thay đổi chủ yếu là khi nào và theo cơ chế nào giao dịch/hoạt động onchain bị coi là sự kiện chịu thuế.
Các nguyên tắc như thuế lãi vốn, nghĩa vụ khai báo thu nhập và hoạt động thực thi vẫn là trụ cột. Điểm dịch chuyển nằm ở “trigger” (điểm kích hoạt) của nghĩa vụ thuế, ví dụ hoãn ghi nhận cho đến lúc quy đổi sang tiền pháp định, hoặc làm rõ cách xử lý một số thao tác cấp giao thức.
Bất kỳ thay đổi đáng kể nào cũng cần hành động lập pháp hoặc cập nhật quy định chính thức, không chỉ dừng ở khuyến nghị chính sách. Ở thời điểm hiện tại, khung IRS vẫn đang có hiệu lực đầy đủ.
Những câu hỏi thường gặp
Hiện IRS phân loại tiền điện tử là gì?
IRS hiện phân loại tiền điện tử là tài sản (property), không phải tiền tệ. Vì vậy nhiều giao dịch như bán, hoán đổi crypto-sang-crypto hoặc dùng crypto để thanh toán có thể tạo ra lãi/lỗ chịu thuế.
Vì sao ngành crypto muốn thay đổi quy tắc thuế?
Các nhóm vận động cho rằng quy tắc hiện tại được thiết kế cho tài sản truyền thống nên gây gánh nặng tuân thủ cho hoạt động onchain, đặc biệt với giao dịch tần suất cao, staking/validation và các thao tác ở cấp giao thức.
Đề xuất “hoãn đánh thuế đến khi đổi sang tiền pháp định” nghĩa là gì?
Đó là ý tưởng lùi thời điểm phát sinh nghĩa vụ thuế đối với một số hoạt động blockchain thường nhật, cho đến khi tài sản được quy đổi sang tiền pháp định. Mục tiêu là giảm số lần bị coi là sự kiện chịu thuế trong quá trình sử dụng onchain.
Ngay cả khi cải cách, thuế tiền điện tử có bị xóa bỏ không?
Không. Nội dung thảo luận tập trung vào cách tính và thời điểm kích hoạt thuế, còn các cấu phần như lãi vốn và khai báo thu nhập vẫn được xem là nền tảng của hệ thống thuế.
