Miden là một nền tảng Layer 2 sử dụng công nghệ zkRollup, xây dựng trên Ethereum nhằm tối ưu hóa thông lượng, quyền riêng tư và giảm bloat trạng thái.
Khác biệt với blockchain truyền thống, Miden áp dụng mô hình Edge Blockchain, đưa toàn bộ thực thi ra phía người dùng và chỉ xác minh bằng chứng hợp lệ trên mạng, giúp tăng hiệu quả và bảo mật.
- Miden áp dụng kiến trúc Edge Blockchain và zkRollup để tối ưu hiệu suất và quyền riêng tư.
- Mô hình trạng thái lai (Hybrid State Model) cùng client-side execution giúp giảm tải mạng.
- Đội ngũ sáng lập giàu kinh nghiệm, kêu gọi thành công 25 triệu USD từ các quỹ lớn.
Miden là gì?
Miden là một giải pháp Layer 2 phát triển trên Ethereum, ứng dụng Zero-Knowledge Proofs để cải thiện khả năng mở rộng và tính riêng tư.
Thay vì mọi nút mạng phải xác minh từng giao dịch như Ethereum, Miden cho phép người dùng tạo bằng chứng giao dịch trên thiết bị cá nhân.
Mạng lưới chỉ cần xác minh bằng chứng đó, giúp tiết kiệm tài nguyên và tăng tốc độ xử lý.
Kiến trúc Edge Blockchain của Miden hoạt động thế nào?
Edge Blockchain là cơ chế trong đó việc tính toán và lưu trữ diễn ra ở phía người dùng, mạng chỉ cần xác minh bằng chứng.
Cách tiếp cận này giải quyết vấn đề state bloat, giảm tải cho mạng lưới, đồng thời gia tăng tính riêng tư khi dữ liệu gốc không cần công khai.
“Mô hình Edge Blockchain cho phép chúng tôi đưa phần nặng nề của blockchain ra phía người dùng, trong khi mạng vẫn giữ tính bảo mật và minh bạch.”
Bobbin Threadbare, Đồng sáng lập Miden, 2024
Điểm khác biệt chính của Miden là gì?
Miden không phụ thuộc duy nhất vào mô hình Account-Based hay UTXO, mà áp dụng Hybrid State Model giữa Account và Note.
Điều này mang lại sự linh hoạt, giúp tối ưu quyền riêng tư, thực hiện song song nhiều giao dịch và mở rộng quy mô cho hệ thống.
Mọi Account trên Miden đều là Smartcontract?
Đúng, mỗi Account có logic riêng, gần giống Account Abstraction.
Điều này giúp người dùng và nhà phát triển tự định nghĩa cách thức hoạt động của tài khoản, từ đó tăng khả năng sáng tạo và bảo mật.
Giao dịch trên Miden được xử lý thế nào?
Người dùng thực thi giao dịch trên thiết bị cá nhân, tạo bằng chứng rồi gửi lên mạng để xác minh.
Mô hình này giúp giảm tải cho toàn mạng và gia tăng quyền kiểm soát cho người dùng.
Lưu trữ dữ liệu của Miden có gì đặc biệt?
Dữ liệu có thể lưu Off-chain, chỉ cần lưu Commitment trên chain.
Điều này giúp giảm bloat trạng thái, một trong những vấn đề lớn của blockchain truyền thống.
Những tính năng nổi bật khác của Miden?
Miden hỗ trợ Recallable Transaction, Atomic Swap native và lập trình Smartcontract bằng Rust biên dịch sang WebAssembly.
Điều này giúp nhà phát triển dễ dàng tiếp cận, không cần học ngôn ngữ mới, đồng thời tận dụng các tính năng bảo mật nâng cao.
Đội ngũ sáng lập Miden gồm những ai?
Miden được thành lập bởi Bobbin Threadbare, Azeem Khan và Dominik Schmid – những chuyên gia giàu kinh nghiệm trong ZKPs và blockchain.
Họ từng làm việc tại Meta, Ethereum Foundation, UNICEF CryptoFund và các tổ chức lớn khác trước khi phát triển Miden.
Bobbin Threadbare là ai?
Bobbin Threadbare là Co-Founder & Chief Architect của Miden, chuyên gia Zero-Knowledge Proofs, từng làm việc tại Meta và Ethereum Foundation.
Ông là người phát triển Miden VM và kiến trúc Edge Blockchain, đặt nền móng cho cách tiếp cận mới trong xử lý giao dịch blockchain.
“Chúng tôi xây dựng Miden không chỉ để giải quyết vấn đề mở rộng, mà còn để thiết lập chuẩn mới cho quyền riêng tư trên blockchain.”
Bobbin Threadbare, Co-Founder Miden, 2023
Azeem Khan đóng vai trò gì?
Azeem Khan là COO của Miden, phụ trách vận hành, đối ngoại và huy động vốn.
Ông từng là cố vấn cho UNICEF CryptoFund, đồng thời xây dựng chiến lược kết nối Miden với các quỹ lớn như a16z, 1kx và Hack VC.
Dominik Schmid có chuyên môn ra sao?
Dominik Schmid là kỹ sư hệ thống, đồng sáng lập Miden, từng làm việc trong nhóm nghiên cứu blockchain tại Meta.
Ông trực tiếp phát triển mô hình Hybrid State Model, hệ thống Note & Account và Miden VM.
Các nhà đầu tư của Miden là ai?
Ngày 29/04/2025, Miden kêu gọi thành công 25 triệu USD vòng Seed, dẫn dắt bởi a16z Crypto, 1kx và Hack VC.
Nhiều nhà đầu tư khác tham gia như Sandeep Nailwal, Polygon Ventures, MH Ventures, cùng nhiều cá nhân và tổ chức lớn.
“Việc a16z dẫn dắt vòng gọi vốn của Miden cho thấy niềm tin vào mô hình Edge Blockchain và tiềm năng của Zero-Knowledge Proofs.”
CoinDesk, Báo cáo đầu tư Web3, 2025
Tầm quan trọng của Miden với hệ sinh thái blockchain?
Miden là bước tiến lớn trong việc tái thiết kế hạ tầng blockchain, giải quyết triệt để bài toán mở rộng và bảo mật.
Nhờ tận dụng zkRollup và Edge Blockchain, Miden giúp giảm chi phí, tối ưu quyền riêng tư, và mở rộng ứng dụng trong tài chính, AI, gaming và dữ liệu cá nhân.
“Miden mở ra thế hệ blockchain mới, nơi người dùng vừa kiểm soát dữ liệu, vừa hưởng lợi từ tính bảo mật của Ethereum.”
Forbes Crypto, 2025
Những câu hỏi thường gặp
Miden có phải là một Layer 2 thông thường?
Không, Miden sử dụng Edge Blockchain, đưa việc thực thi ra phía người dùng thay vì xử lý toàn bộ trên mạng.
Miden khác gì so với zkSync hay StarkNet?
Khác với zkSync hay StarkNet tái tạo EVM, Miden xây dựng hệ thống mới hoàn toàn, tận dụng triệt để ZKPs và Hybrid State Model.
Nhà phát triển cần học ngôn ngữ mới để lập trình trên Miden không?
Không, Miden hỗ trợ Rust và biên dịch sang WebAssembly, giúp nhà phát triển dễ dàng tiếp cận.
Miden có thể ứng dụng vào những lĩnh vực nào?
Miden phù hợp cho tài chính phi tập trung, gaming, AI, dữ liệu cá nhân và các ứng dụng cần bảo mật cao.
Miden đã có token chính thức chưa?
Hiện tại tokenomics của Miden chưa được công bố chính thức, vẫn đang trong quá trình cập nhật.
