Trong bối cảnh căng thẳng thương mại giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ vẫn còn nhiều bất ổn, hoạt động sản xuất của Trung Quốc tiếp tục suy giảm trong tháng 6, trải qua tháng thứ 3 liên tiếp thu hẹp. Chỉ số PMI sản xuất ở mức 49,7, thấp hơn ngưỡng 50 đánh dấu sự mở rộng, cho thấy sức cầu nội địa yếu và áp lực từ các chính sách thuế quan vẫn chưa được giải quyết triệt để. Bài viết dưới đây phân tích chi tiết số liệu chính thức, tác động của các biện pháp kiểm soát xuất khẩu và các yếu tố kinh tế khác ảnh hưởng đến nền kinh tế Trung Quốc, nhằm cung cấp góc nhìn sâu sắc và đáng tin cậy cho người đọc đang quan tâm đến diễn biến thị trường cũng như chính sách kinh tế của quốc gia này.
Chỉ số PMI sản xuất của Trung Quốc sụt giảm và ảnh hưởng đến kinh tế
Chỉ số PMI sản xuất của Trung Quốc trong tháng 6 đạt mức 49,7, tăng nhẹ so với con số 49,5 của tháng 5 nhưng vẫn dưới ngưỡng 50, biểu thị sự suy giảm hoạt động sản xuất. Đây là tháng thứ 3 liên tiếp chỉ số này duy trì dưới mức giới hạn cho thấy nền sản xuất vẫn chưa thể mở rộng. Sự suy giảm này bắt nguồn từ các tranh chấp thương mại với Hoa Kỳ, khiến hàng loạt mặt hàng chịu mức thuế lên tới 145% trong giai đoạn căng thẳng cao điểm.
Dù Hoa Kỳ và Trung Quốc đã nhất trí giảm một số mức thuế vào tuần trước, nhưng triển vọng thương mại vẫn còn nhiều bất định. Nhu cầu tiêu dùng nội địa ở Trung Quốc chưa phục hồi hoàn toàn trong khi thị trường bất động sản có dấu hiệu đóng băng và áp lực giảm phát ngày càng lớn.
Tác động của tình trạng giảm phát và giá tiêu dùng đến nền kinh tế Trung Quốc
Trong bốn tháng liên tiếp đến hết tháng 5, mức tăng trưởng giá tiêu dùng tại Trung Quốc liên tục giảm, phản ánh xu hướng tiêu dùng trong nước còn yếu. Chuyên gia kinh tế Dan Wang từ Eurasia Group nhận định giá giảm là dấu hiệu sâu sắc của suy thoái trong nền kinh tế, khi các ngành nghề cạnh tranh về giá ngày càng gia tăng.
Điều này dẫn đến áp lực giảm phát kéo dài, ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý nhà đầu tư và người tiêu dùng. Trong bối cảnh này, nhu cầu tiêu dùng nội địa được xem là nhân tố then chốt để vực dậy nền kinh tế.
Xuất khẩu và các yếu tố thương mại trong bối cảnh căng thẳng Hoa Kỳ – Trung
Dù tổng thể xuất khẩu của Trung Quốc có xu hướng tăng trong tháng 5, xuất khẩu sang Hoa Kỳ lại giảm mạnh nhất kể từ khi đại dịch COVID-19 bùng phát. Chỉ số đơn hàng xuất khẩu PMI tháng 6 vẫn duy trì dưới mức 50, đạt 47,7 điểm, tuy đã cải thiện so với tháng 4 – mức thấp nhất từ cuối năm 2022.
Chuyên gia Zichun Huang từ Capital Economics cho biết sự hồi phục trong đơn hàng xuất khẩu một phần phản ánh nhu cầu của Hoa Kỳ tăng trở lại sau thời gian đình trệ do chiến tranh thương mại. Tuy nhiên, các gói thuế quan tạm đình chỉ trong 90 ngày giữa Hoa Kỳ và các đối tác thương mại, bao gồm Trung Quốc, sẽ kết thúc vào tuần tới, tạo ra nhiều bất ổn trong ngắn hạn.
Tác động của việc giảm lãi suất và kích thích kinh tế trong nước
Trước sự suy yếu của hoạt động tiêu dùng, Chính phủ Trung Quốc đã nhiều lần cắt giảm lãi suất và thực hiện các biện pháp để củng cố thị trường bất động sản, vốn đang gặp khó khăn khi giá nhà giảm và tâm lý thị trường chững lại. Mặc dù doanh số bán lẻ tháng 5 có dấu hiệu tăng lên, nhưng các lo ngại về khả năng chi tiêu của người dân vẫn duy trì, tạo áp lực lên các nhà hoạch định chính sách về việc tăng cường các gói kích thích mới.
Zhiwei Zhang, chuyên gia kinh tế tại Pinpoint Asset Management, cho rằng các nhà lãnh đạo Trung Quốc sẽ theo dõi sát sao diễn biến chiến tranh thương mại để đưa ra quyết định phù hợp, đồng thời cảnh báo áp lực giảm phát và thị trường lao động còn nhiều thử thách cần vượt qua.
Chỉ số PMI phi sản xuất và triển vọng ngành dịch vụ, xây dựng Trung Quốc
Ngoài lĩnh vực sản xuất, chỉ số PMI phi sản xuất trong tháng 6, bao gồm dịch vụ và xây dựng, đã tăng nhẹ từ 50,3 lên 50,5, cho thấy ngành này đang có sự cải thiện nhẹ. Đặc biệt, chỉ số PMI xây dựng tăng lên mức 52,8, phản ánh hoạt động xây dựng vẫn tiếp diễn tích cực trong bối cảnh thị trường rộng lớn.
Kết hợp lại, chỉ số PMI tổng hợp cho cả sản xuất và dịch vụ đạt 50,7, ngưỡng cho thấy nền kinh tế đang trong trạng thái ổn định nhưng vẫn đối mặt nhiều khó khăn cần giải quyết để thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
Kiểm soát xuất khẩu khoáng sản đất hiếm và tác động tới chuỗi cung ứng
Trung Quốc đã áp đặt các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn đối với xuất khẩu khoáng sản đất hiếm, bao gồm kim loại hiếm và vật liệu nam châm liên quan, gây ảnh hưởng lan rộng đến chuỗi cung ứng toàn cầu và đặt ra câu hỏi về hiệu quả của thỏa thuận thương mại tạm thời với Hoa Kỳ.
Việc yêu cầu giấy phép và kiểm tra bổ sung đối với các sản phẩm nằm ngoài danh mục kiểm soát ban đầu đã gây khó khăn cho các doanh nghiệp trong cả nội địa và quốc tế. Một số công ty thậm chí gặp trở ngại trong khâu vận chuyển và logistics do các lệnh cấm và yêu cầu kiểm tra nghiêm ngặt.
Mở rộng các biện pháp kiểm soát nguyên liệu chiến lược phục vụ sản xuất chip
Bên cạnh đất hiếm, Trung Quốc còn mở rộng kiểm soát đối với các nguyên liệu thiết yếu cho sản xuất chip như germanium, graphite, tungsten, gallium và antimony, nhằm phản ứng lại các hạn chế của Hoa Kỳ. Động thái này có thể làm tăng chi phí sản xuất và làm gián đoạn nguồn cung cấp quan trọng cho ngành công nghệ toàn cầu.
Chính sách này cho thấy sự cứng rắn trong chiến lược thương mại và công nghiệp của Trung Quốc, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến các chuỗi cung ứng đa quốc gia và triển vọng hợp tác kinh tế trong khu vực.
