Citrea là giải pháp Bitcoin Layer 2 tiên phong ứng dụng công nghệ Zk Rollup, giúp mở rộng khả năng xử lý và tối ưu blockspace mà vẫn duy trì bảo mật gốc của mạng lưới Bitcoin.
Dự án Citrea hướng tới việc trở thành lớp mở rộng thực sự của Bitcoin, mang đến khả năng triển khai smart contract và dApp tương thích EVM, đồng thời giúp các thợ đào Bitcoin có thêm nguồn thu thông qua việc xác thực dữ liệu và settlement.
- Citrea là Bitcoin Layer 2 sử dụng Zk Rollup để mở rộng blockspace và duy trì tính bảo mật gốc.
- Dự án do Chainway phát triển, nhận đầu tư 2,7 triệu USD từ Galaxy Digital và các quỹ uy tín.
- Citrea hướng tới hệ sinh thái đa máy ảo (Multi-VM), tương thích EVM, mở ra cơ hội lớn cho phát triển dApp trên Bitcoin.
Citrea là gì?
Citrea là một giải pháp Bitcoin Layer 2 ứng dụng công nghệ Zk Rollup nhằm mở rộng khả năng xử lý và blockspace của mạng lưới Bitcoin, đồng thời giữ nguyên cơ chế bảo mật thông qua validity proof.
Đây là bước tiến giúp Bitcoin có thể hỗ trợ các ứng dụng phức tạp mà vẫn đảm bảo tính phi tập trung.
Bối cảnh mở rộng Bitcoin đang thu hút sự quan tâm mạnh mẽ của cộng đồng đầu tư, đặc biệt khi các giải pháp Layer 2 như Citrea mang lại hướng đi mới cho toàn bộ hệ sinh thái.
Những nền tảng giao dịch như BingX cũng góp phần giúp người dùng tiếp cận sớm các dự án Layer 2 tiềm năng, đồng thời cung cấp công cụ phân tích và giao dịch an toàn trong kỷ nguyên Bitcoin mở rộng.
Citrea được xem là một trong những dự án tiên phong trong việc biến Bitcoin thành nền tảng có thể mở rộng như Ethereum, nhưng vẫn tận dụng sức mạnh bảo mật của Bitcoin.
Theo báo cáo của Galaxy Research (2024), các giải pháp như Citrea sẽ đóng vai trò then chốt trong làn sóng “Bitcoin Renaissance” đang được kỳ vọng giai đoạn 2025–2027.
“Citrea mở ra hướng đi mới cho Bitcoin, biến mạng lưới này thành nền tảng có thể mở rộng mà không làm tổn hại đến bảo mật.”
Orkun Mahir Kılıç – CEO Chainway, phát biểu tại Galaxy Digital Forum 2024
Citrea hoạt động như thế nào?
Khác với các Bitcoin Layer 2 truyền thống hoạt động dưới dạng sidechain, Citrea được xây dựng trực tiếp như một lớp mở rộng thực sự trên mạng Bitcoin, với cấu trúc modular blockchain chỉ đảm nhận tác vụ Execution.
Trong khi đó, Bitcoin đảm nhiệm ba tác vụ còn lại: Data Availability, Settlement và Consensus.
Điều này giúp Citrea duy trì kết nối chặt chẽ với Bitcoin và tận dụng hệ thống bảo mật sẵn có. Các thợ đào Bitcoin sẽ trực tiếp tham gia xác thực giao dịch Citrea, từ đó có thêm nguồn thu, tương tự như mô hình Ethereum–Rollup.
“Việc Bitcoin đảm nhiệm DA và Settlement cho Citrea giúp tối ưu tài nguyên mạng lưới, đồng thời mang lại lợi ích kinh tế rõ ràng cho thợ đào.”
Delphi Digital Research Report, 2024
Những ưu điểm nổi bật của mô hình Citrea
Citrea giúp Bitcoin mở rộng khả năng xử lý, hỗ trợ dApp, và smart contract tương thích EVM. Đặc biệt, Citrea có khả năng duy trì tính bảo mật gốc của Bitcoin, nhờ vào cơ chế validity proof của Zk Rollup.
Mô hình này còn tạo thêm nguồn doanh thu cho các miner Bitcoin, góp phần tăng động lực duy trì mạng lưới.
Bên cạnh đó, Citrea giúp cải thiện thông lượng và hiệu suất xác thực giao dịch, tạo cơ hội để Bitcoin không chỉ là “vàng kỹ thuật số” mà còn trở thành hạ tầng cho các ứng dụng Web3.
Nhược điểm của Citrea là gì?
Dù sở hữu cấu trúc bảo mật vượt trội, Citrea vẫn gặp một số hạn chế. Do phụ thuộc vào mạng Bitcoin cho DA và Settlement, tốc độ giao dịch và thông lượng của Citrea chưa thể so sánh với các Layer 2 độc lập khác.
Đồng thời, phí giao dịch cũng cao hơn vì người dùng phải trả thêm chi phí cho thợ đào Bitcoin.
Tuy nhiên, theo đánh giá của Galaxy Digital (2024), đây là “đánh đổi hợp lý” khi Citrea chọn hướng bảo mật gốc thay vì hiệu suất tạm thời.
Citrea có tương thích với EVM không?
Có. Citrea được thiết kế tương thích cao với EVM, cho phép nhà phát triển triển khai các dApp Ethereum ngay trên Bitcoin.
Đội ngũ dự án cũng đang hướng tới mô hình “Multi-VM”, tích hợp thêm các máy ảo như SVM (Solana Virtual Machine) và WASM (WebAssembly Smart Contract).
Điều này đồng nghĩa với việc trong tương lai, Citrea có thể trở thành “ngã ba” giữa các hệ sinh thái blockchain lớn – giúp dApp có thể hoạt động đa chuỗi mà không cần tái cấu trúc từ đầu.
“Multi-VM là tương lai của blockchain mở – nơi mỗi nhà phát triển có thể chọn công cụ họ muốn, nhưng vẫn nằm trên nền tảng bảo mật của Bitcoin.”
Esad Yusuf Atik – CTO Chainway, trong buổi AMA tháng 8/2024
Đội ngũ phát triển Citrea là ai?
Dự án Citrea được phát triển bởi công ty Chainway, gồm các thành viên kỳ cựu trong lĩnh vực công nghệ và blockchain.
Ba đồng sáng lập là Orkun Mahir Kılıç (CEO), Esad Yusuf Atik (CTO) và Murat Karademir (Co-Founder). Họ từng có kinh nghiệm tại Set Robotics, BiLira, Olympos và Chainblog Labs.
Đội ngũ Chainway được đánh giá cao nhờ khả năng kết hợp giữa chuyên môn kỹ thuật và tầm nhìn dài hạn về mô hình modular blockchain.
Theo nhận định từ Delphi Digital, “Chainway là một trong những startup tiên phong thúc đẩy Bitcoin Layer 2 đúng nghĩa.”
Nhà đầu tư và đối tác của Citrea gồm những ai?
Ngày 22/2/2024, Citrea gọi vốn thành công 2,7 triệu USD vòng Seed do Galaxy Digital dẫn đầu, với sự tham gia của Delphi Digital và các nhà đầu tư thiên thần như Eric Wall (Co-Founder Taproot Wizard) và Ignor Barinov (Founder Blockscout). Các đối tác chiến lược của dự án bao gồm Goldsky, Subsquid và Stork.
| Hạng mục | Đối tác/Nhà đầu tư | Vai trò |
|---|---|---|
| Nhà đầu tư chính | Galaxy Digital | Dẫn đầu vòng Seed |
| Nhà đầu tư chiến lược | Delphi Digital | Tư vấn và đầu tư hệ sinh thái |
| Đối tác kỹ thuật | Goldsky, Subsquid, Stork | Hỗ trợ tích hợp hạ tầng và dữ liệu |
Các dự án tương tự Citrea là gì?
Một số dự án Layer 2 nổi bật khác trên Bitcoin có thể kể đến Mezo và Lightning Network. Mezo do đội ngũ Taho phát triển, tập trung vào khả năng tương thích EVM và hỗ trợ smart contract trên Bitcoin.
Lightning Network là giải pháp Layer 2 đầu tiên của Bitcoin, giúp giảm phí và tăng tốc độ giao dịch.
| Dự án | Công nghệ chính | Mục tiêu |
|---|---|---|
| Citrea | Zk Rollup | Mở rộng blockspace và bảo mật bằng validity proof |
| Mezo | EVM Compatibility | Kết nối Bitcoin với hệ sinh thái Ethereum |
| Lightning Network | Payment Channel | Tăng tốc và giảm phí giao dịch |
Những câu hỏi thường gặp
Citrea có giúp Bitcoin xử lý giao dịch nhanh hơn không?
Có, nhưng không ở mức tối đa như sidechain. Citrea vẫn phụ thuộc Bitcoin cho DA và Settlement nên tốc độ được cải thiện vừa phải nhưng vẫn đảm bảo bảo mật.
Citrea có thể triển khai dApp như Ethereum không?
Có. Nhờ tương thích EVM, các nhà phát triển có thể dễ dàng triển khai dApp Ethereum trên Citrea.
Citrea có phí giao dịch cao không?
Phí giao dịch của Citrea cao hơn một chút so với Layer 2 thông thường vì phải trả thêm chi phí xác thực cho các thợ đào Bitcoin.
Ai là người đứng sau dự án Citrea?
Dự án do công ty Chainway phát triển, với đội ngũ sáng lập gồm Orkun Mahir Kılıç, Esad Yusuf Atik và Murat Karademir.
Citrea có được các quỹ lớn đầu tư không?
Có. Vòng Seed 2,7 triệu USD của Citrea được dẫn đầu bởi Galaxy Digital, cùng sự tham gia của Delphi Digital và nhiều nhà đầu tư thiên thần khác.
