Trung tâm dữ liệu xAI tại Memphis đối mặt với tranh chấp pháp lý về phát thải khí ô nhiễm từ các turbine đốt nhiên liệu hóa thạch
Vấn đề pháp lý xAI và các turbine khí không phép
Trung tâm dữ liệu xAI ở Memphis đang đứng trước vụ kiện tụng lớn khi vận hành hơn 400 MW turbine nhiên liệu khí tự nhiên mà không có giấy phép hợp lệ. Luật bảo vệ môi trường tại bang Tennessee đã bị xâm phạm, khi công ty này lắp đặt ít nhất 35 turbine cùng các nguồn ô nhiễm khác mà không có giấy phép dự án hoặc vận hành theo quy định của luật bảo vệ không khí.
Báo cáo của Trung tâm Luật Môi trường phía Nam (SELC) cho thấy, xAI đã vi phạm luật pháp yêu cầu gửi thông báo trước 60 ngày trước khi kiện tụng chính thức, qua đó khiến cộng đồng lo ngại về mức độ phát thải khí NOx và formaldehyde vượt quá tiêu chuẩn EPA.
Tác động của turbine xAI đến chất lượng không khí tại Memphis
xAI đối mặt với vụ kiện vì vận hành hơn 400 MW turbine khí mà không có giấy phép.
Chưa đúng hình mẫu “môi trường sạch” như quảng cáo.
Ngay cả AI cũng cần tuân thủ quy định.
— Cyril Gupta (@cyrilgupta) 18 tháng 6, 2025
SELC xác định rằng, các turbine này có khả năng phát thải hơn 2.000 tấn NOx mỗi năm, góp phần hình thành khí spom – chất gây ô nhiễm đáng kể. Đồng thời, các turbine này cũng phát thải hàm lượng formaldehyde vượt ngưỡng theo tiêu chuẩn EPA.
Chính quyền Memphis từng nhận định rằng, khu vực này nằm trong danh sách các vùng có chất lượng không khí tồi tệ nhất miền Nam Hoa Kỳ, đặc biệt là năm 2024, Memphis được mệnh danh là thủ phủ hen suyễn của đất nước do tỷ lệ nhập viện và tử vong vì bệnh này cao bất thường.
XAI và những lỗ hổng trong quy trình cấp phép
Theo báo cáo của SELC, xAI đã không xin phép đúng quy định của các cơ quan quản lý liên bang và địa phương trước khi lắp đặt các turbine. Công ty này còn bị cáo buộc vận hành máy móc thiếu hệ thống kiểm soát khí thải phù hợp. Thời điểm cao nhất, trung tâm này có khả năng cung cấp điện lên đến 421 MW từ các turbine khí.
Trong khi đó, sở Y tế Shelby County đã xác nhận rằng, trong năm đầu vận hành, xAI không cần giấy phép. Tuy nhiên, tổ chức NAACP tỏ ra lo ngại khi cho rằng chính quyền vùng đã để xAI hoạt động vượt ra khỏi khung pháp lý, góp phần gia tăng các rủi ro sức khỏe cộng đồng, trong đó có tỷ lệ ung thư cao gấp 4 lần mức trung bình toàn quốc.
Giải pháp tạm thời và kế hoạch nâng cao
Sau khi kết nối vào lưới điện, xAI đã có những điều chỉnh tạm thời. Tháng 3, công ty thuê quay phim từ trên cao để khảo sát trạng thái các turbine quanh trung tâm dữ liệu. Từ những hình ảnh nhiệt vào tháng 4, gần như tất cả 33 turbine còn hoạt động và một số turbine mới đã được lắp đặt sau đó.
Theo thông báo của Phòng Thương mại Memphis, các turbine tạm thời do khí đốt tự nhiên vận hành sẽ được tháo dỡ trong vòng 2 tháng tới. Một số turbine sẽ vẫn còn hoạt động để làm dự phòng, chờ hoàn tất lắp đặt trạm biến áp thứ 2 kết nối trung tâm dữ liệu với lưới điện.
SELC nhận định, vào ngày 15 tháng 6, còn ít nhất 26 turbine vẫn hoạt động, trong đó có 3 turbine mới được lắp đặt kể từ lần khảo sát tháng 4, với tổng công suất xấp xỉ 407 MW – gần như tương đương so với dữ liệu trước đó.
Yêu cầu quy định mới và trách nhiệm của các tổ chức liên quan
SELC nhấn mạnh, mọi nguồn khí thải mới ở Tennessee đều phải có giấy phép trước khi đi vào hoạt động, nhằm đảm bảo công tác kiểm soát chất lượng khí thải. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các turbine khí công suất lớn như của xAI, để tránh gây ô nhiễm môi trường cũng như tác động xấu đến sức khỏe cộng đồng.
Chủ tịch NAACP, Derrick Johnson, cho biết, trí tuệ nhân tạo đang phát triển nhanh chóng, có thể mang lại lợi ích lớn cho nhân loại nếu được quản lý chặt chẽ. Song, ông lên án các doanh nghiệp như Elon Musk đã đặt lợi ích kinh tế lên trên sức khỏe cộng đồng Hoa Kỳ, gây ra những hậu quả lâu dài không thể bỏ qua.
