Chính quyền Trump đang siết chặt việc chuyển hàng hóa của Trung Quốc qua các quốc gia thứ 3 để xuất khẩu vào Hoa Kỳ, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc.
Việc Trung Quốc phụ thuộc vào các đối tác như Mexico và Việt Nam để xuất khẩu hàng hóa vào thị trường Hoa Kỳ ngày càng gia tăng, nhưng chính sách siết chặt này có thể đe dọa tới 70% tổng lượng hàng xuất khẩu của Trung Quốc sang Hoa Kỳ.
- Trung Quốc gia tăng xuất khẩu qua các nước thứ 3 như Mexico và Việt Nam để tránh thuế quan Hoa Kỳ.
- Chính quyền Trump chuẩn bị áp dụng quy định nghiêm ngặt hơn nhằm ngăn chặn các lô hàng trung gian từ Trung Quốc.
- Xuất khẩu nam châm đất hiếm của Trung Quốc sang Hoa Kỳ tăng mạnh sau thỏa thuận thương mại mới.
Thực trạng chuyển hàng hóa từ Trung Quốc qua các nước thứ 3 ra sao?
Các chuyên gia kinh tế Bloomberg cho biết, Trung Quốc đã tăng cường sử dụng các đối tác như Mexico và Việt Nam để sản xuất hoặc hoàn thiện hàng hóa xuất sang Hoa Kỳ, tăng từ 14% năm 2017 lên 22% năm 2023.
Xu hướng này xuất hiện rõ sau khi Tổng thống Trump khởi động các cuộc chiến thương mại, khiến Trung Quốc tận dụng các quốc gia trung gian để né tránh thuế. Việc phụ thuộc này giúp giảm tác động trực tiếp từ thuế quan Hoa Kỳ, nhưng cũng tạo ra rủi ro nếu Hoa Kỳ siết chặt quy định.
“Các dòng chảy thương mại qua các nước thứ 3 đóng vai trò lớn và giúp Trung Quốc giảm thiểu tác động từ thuế quan Hoa Kỳ. Việc kiểm soát chặt hơn sẽ làm tăng thiệt hại từ cuộc chiến thương mại và có thể làm suy giảm cơ hội tăng trưởng lâu dài.”
Chang Shu, David Qu, Rana Sajedi – Chuyên gia Bloomberg Economics, 22/7/2025
Chính quyền Hoa Kỳ có động thái gì với các lô hàng chuyển tiếp từ Trung Quốc?
Chính quyền Hoa Kỳ đã gửi công hàm cảnh báo nhiều quốc gia rằng nếu không ký kết các hiệp định thương mại song phương trước ngày 1/8, các sản phẩm trung gian xuất khẩu từ Trung Quốc qua họ sẽ bị áp thuế cao hơn hoặc chịu các quy định nghiêm ngặt.
Hoa Kỳ tập trung vào các quốc gia như Mexico, Việt Nam và Liên minh Châu Âu – những tuyến đường trung gian lớn trong xuất khẩu của Trung Quốc. Điều này gây ảnh hưởng mạnh đến các cuộc đàm phán thương mại Hoa Kỳ với các đối tác, như hiệp định Hoa Kỳ–Anh mới đây có các điều khoản bảo vệ chuỗi cung ứng và hạn chế sự kiểm soát của nước ngoài.
Tuy nhiên, cách thức thi hành các quy định này vẫn còn nhiều điểm chưa rõ ràng do định nghĩa về hàng hóa sản xuất nội địa của Hoa Kỳ và phương pháp xác minh nguồn gốc hàng hóa chưa được công bố chi tiết.
Trung Quốc đã phục hồi xuất khẩu nam châm đất hiếm ra sao sau thỏa thuận thương mại?
Số liệu từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc cho thấy xuất khẩu nam châm đất hiếm sang Hoa Kỳ tăng đột biến 660% vào tháng 6/2025, chủ yếu nhờ thỏa thuận thương mại mới giữa Washington và Bắc Kinh.
Nam châm đất hiếm là sản phẩm chiến lược, Trung Quốc cung cấp hơn 90% trên thế giới. Sau khi Hoa Kỳ áp thuế, Trung Quốc đặt các mặt hàng này vào danh sách kiểm soát xuất khẩu từ tháng 4/2025, nhưng sản lượng tháng 6 vẫn tăng mạnh lên 3.188 tấn, tăng 157,5% so với tháng 5, dù giảm 38,1% so với cùng kỳ năm trước.
Thỏa thuận giúp giảm bớt ách tắc trong xuất khẩu nam châm và nguyên liệu hiếm, đồng thời cho phép các công ty như Nvidia tiếp tục bán chip AI H20 cho Trung Quốc.
“Việc khôi phục xuất khẩu các khoáng sản chiến lược như nam châm đất hiếm là tín hiệu tích cực, giúp giảm căng thẳng trong chuỗi cung ứng công nghệ và tạo điều kiện phát triển sản xuất chip.”
Chuyên gia ngành công nghệ Chuẩn bị phát biểu, 2025
Những câu hỏi thường gặp
Việc siết chặt chuyển hàng hóa qua nước thứ 3 sẽ ảnh hưởng thế nào đến kinh tế Trung Quốc?
Chuyên gia Bloomberg ước tính sẽ có khoảng 21% GDP Trung Quốc bị ảnh hưởng nếu các quy định mới được thực thi nghiêm ngặt.
Tại sao Trung Quốc lại phụ thuộc vào các quốc gia như Mexico và Việt Nam để xuất khẩu sang Hoa Kỳ?
Đó là cách để Trung Quốc né tránh thuế quan Hoa Kỳ và duy trì xuất khẩu bất chấp chiến tranh thương mại.
Chính quyền Hoa Kỳ có khả năng thực thi quy định mới về nguồn gốc hàng hóa ra sao?
Hiện tại còn nhiều điểm mơ hồ, bao gồm định nghĩa và phương pháp xác minh chưa rõ ràng, gây khó khăn trong thực thi.
Xuất khẩu nam châm đất hiếm của Trung Quốc có vai trò gì trong thương mại với Hoa Kỳ?
Nam châm đất hiếm rất quan trọng trong sản xuất công nghệ cao và chip, quyết định lớn đến chuỗi cung ứng Hoa Kỳ-Trung.
Thỏa thuận thương mại mới giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc giúp gì cho ngành công nghệ?
Nó giải quyết ách tắc xuất khẩu nguyên liệu hiếm, cho phép công ty công nghệ như Nvidia tiếp tục bán chip AI.
