Thượng viện Mỹ tiến gần đến việc chấm dứt đợt đóng cửa chính phủ kéo dài kỷ lục sau khi 60 thượng nghị sĩ, bao gồm một nhóm Dân chủ ôn hòa, bỏ phiếu ủng hộ dự luật tài trợ mới.
Thỏa thuận mới này cấp ngân sách cho một số cơ quan liên bang đến hết năm, tạm thời tài trợ các cơ quan khác đến ngày 30/1, đồng thời đảm bảo trả lương cho hơn 600.000 công chức bị tạm nghỉ. Tuy nhiên, khả năng dự luật vượt qua Hạ viện vẫn chưa chắc chắn do vấp phải sự phản đối của lãnh đạo đảng Dân chủ.
- Thượng viện Mỹ thông qua bước thủ tục quan trọng nhằm chấm dứt đóng cửa chính phủ kéo dài 40 ngày.
- Thỏa thuận tạm thời tài trợ một số cơ quan đến 30/1 và trả lương cho công chức bị ảnh hưởng.
- Tranh cãi vẫn xoay quanh việc gia hạn trợ cấp Obamacare và mức chi tiêu 1,5 nghìn tỷ USD.
Thượng viện Mỹ tiến gần đến việc chấm dứt đợt đóng cửa chính phủ lịch sử
Cuộc bỏ phiếu 60–40 tại Thượng viện diễn ra tối Chủ nhật, đánh dấu bước tiến quan trọng trong nỗ lực mở cửa lại chính phủ Mỹ sau 40 ngày tê liệt. Một nhóm Thượng nghị sĩ Dân chủ ôn hòa đã phá vỡ lập trường đảng để ủng hộ thỏa thuận do phe Cộng hòa đề xuất.
Theo Bloomberg, Thượng viện đã tạm hoãn đến thứ Hai và chưa ấn định thời điểm bỏ phiếu thông qua chính thức. Dự luật sẽ chỉ có hiệu lực nếu Hạ viện thông qua và được Tổng thống Donald Trump ký ban hành.
Thỏa thuận ngân sách tạm thời: cứu cánh ngắn hạn cho chính phủ Mỹ
Thỏa thuận cho phép cấp ngân sách cả năm cho Bộ Nông nghiệp, Cựu chiến binh và Quốc hội, trong khi các cơ quan khác được tài trợ tạm thời đến ngày 30/1. Dự luật cũng đảm bảo trả lương cho nhân viên liên bang bị tạm nghỉ và khôi phục các khoản thanh toán bị đình chỉ cho chính quyền địa phương.
“Có vẻ như chúng ta đang tiến gần hơn đến việc chấm dứt đóng cửa chính phủ,”
– Tổng thống Donald Trump, phát biểu tại Nhà Trắng, 9/11/2025 (Bloomberg)
Theo các nhà phân tích, việc thông qua dự luật mới có thể giúp khôi phục niềm tin thị trường. Hợp đồng tương lai S&P 500 tăng 0,7%, Nasdaq 100 tăng 1,1%, trong khi lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm tăng lên 4,13%.
Phe Dân chủ chia rẽ sâu sắc về Obamacare và chi tiêu liên bang
Mặc dù một số Thượng nghị sĩ Dân chủ như Tim Kaine (bang Virginia) ủng hộ dự luật, lãnh đạo đảng tại Hạ viện phản đối vì thỏa thuận không gia hạn trợ cấp Obamacare đã hết hạn. Phe Dân chủ yêu cầu kéo dài các tín dụng thuế của Đạo luật Chăm sóc Sức khỏe Hợp túi tiền (ACA) thêm ít nhất một năm.
“Chúng tôi sẽ đấu tranh với dự luật của GOP tại Hạ viện,”
– Hakeem Jeffries, Lãnh đạo phe Dân chủ Hạ viện, phát biểu tối 9/11/2025 (Bloomberg)
Đáp lại, Cộng hòa cam kết sẽ đưa dự luật gia hạn tín dụng thuế ACA ra bỏ phiếu trước giữa tháng 12. Tuy nhiên, nhiều thành viên Dân chủ cho rằng lời hứa này không đủ đảm bảo.
Ảnh hưởng kinh tế nặng nề: hơn 18 tỷ USD thiệt hại
Theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO), đợt đóng cửa này đã khiến nền kinh tế thiệt hại hơn 18 tỷ USD, tương đương 15 tỷ USD mỗi tuần, và làm giảm tăng trưởng GDP quý IV khoảng 1,5 điểm phần trăm. Tâm lý người tiêu dùng giảm xuống mức thấp nhất trong ba năm, phản ánh lo ngại về giá cả và việc làm.
Việc đình trệ dữ liệu kinh tế khiến Cục Dự trữ Liên bang (Fed) gặp khó trong việc điều hành chính sách tiền tệ khi lạm phát vẫn cao. Nhiều chuyên gia cảnh báo, nếu tình trạng này kéo dài, nền kinh tế Mỹ có thể mất đà phục hồi trong nửa đầu năm 2026.
So sánh với các lần đóng cửa trước: mô hình lặp lại của chính trị Mỹ
Đợt khủng hoảng này phản ánh mô hình quen thuộc: đảng cầm quyền dùng việc đóng cửa chính phủ làm đòn bẩy chính trị nhưng cuối cùng thường không đạt được mục tiêu. Năm 2018–2019, ông Trump thất bại trong việc giành ngân sách xây tường biên giới; năm 2013, Cộng hòa cũng không thể hủy bỏ Obamacare sau đợt đóng cửa 16 ngày.
| Năm | Nguyên nhân chính | Thời gian đóng cửa | Kết quả |
|---|---|---|---|
| 2013 | Tranh cãi về Obamacare | 16 ngày | Cộng hòa thất bại |
| 2018–2019 | Kinh phí xây tường biên giới | 35 ngày | Trump nhượng bộ |
| 2025 | Gia hạn trợ cấp Obamacare và chi tiêu liên bang | 40 ngày | Đang đàm phán |
Tác động lan tỏa: từ thị trường đến du lịch và ngành hàng không
Trong bối cảnh kỳ nghỉ Lễ Tạ ơn cận kề, Bộ trưởng Giao thông Sean Duffy yêu cầu các hãng hàng không cắt giảm chuyến bay do thiếu nhân viên kiểm soát không lưu. Điều này khiến hàng loạt chuyến bay bị hủy, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hàng triệu hành khách.
Ngành hàng không cảnh báo tình hình sẽ tệ hơn nếu chính phủ không sớm mở cửa lại hoàn toàn trước mùa lễ Giáng sinh.
Tín hiệu tích cực: một số nhượng bộ giúp hạ nhiệt căng thẳng
Dự luật mới bao gồm một số điểm có lợi cho phe Dân chủ, như loại bỏ kế hoạch cắt giảm viện trợ lương thực quốc tế và tăng ngân sách an ninh cho cảnh sát Quốc hội. Tuy nhiên, nó cũng gây tranh cãi khi hạn chế bán sản phẩm hemp có chứa chất gây say, khiến ngành này lo ngại mất 325.000 việc làm.
Những câu hỏi thường gặp
Thượng viện đã thông qua dự luật chấm dứt đóng cửa chính phủ chưa?
Chưa. Thượng viện mới chỉ bỏ phiếu thủ tục 60–40 để thông qua bước đầu. Dự luật cần được Hạ viện phê chuẩn và Tổng thống ký ban hành.
Dự luật tài trợ tạm thời bao gồm những gì?
Nó cấp ngân sách đầy đủ cho ba cơ quan và tạm thời tài trợ các cơ quan khác đến 30/1, đồng thời đảm bảo trả lương cho công chức liên bang bị ảnh hưởng.
Tại sao lãnh đạo Dân chủ phản đối thỏa thuận?
Vì dự luật không gia hạn trợ cấp thuế Obamacare, vốn là điều kiện tiên quyết mà họ yêu cầu trong đàm phán.
Đóng cửa chính phủ ảnh hưởng thế nào đến nền kinh tế Mỹ?
CBO ước tính thiệt hại hơn 18 tỷ USD và giảm tốc độ tăng trưởng GDP khoảng 1,5 điểm phần trăm trong quý IV.
Khi nào Quốc hội Mỹ sẽ bỏ phiếu gia hạn trợ cấp Obamacare?
Phe Cộng hòa cam kết đưa dự luật gia hạn trợ cấp thuế ACA ra bỏ phiếu trước giữa tháng 12, nhưng chưa có bảo đảm cụ thể.
