Các ngân hàng trung ương toàn cầu đang nghiên cứu và thử nghiệm tiền kỹ thuật số ngân hàng trung ương (CBDC), với một số quốc gia đã triển khai tiền kỹ thuật số cho công chúng. Dù mối quan tâm ngày càng tăng, việc áp dụng hàng ngày vẫn chưa phổ biến. CBDC mang lại nhiều lợi ích rõ ràng. Chúng giúp chính phủ và ngân hàng trung ương thực hiện chính sách tiền tệ hiệu quả hơn, tự động hóa quy trình như khấu trừ thuế và quy định đầu tư ngoại hối. Ngoài ra, CBDC giảm bớt chi phí và phức tạp của tiền mặt.
Ấn Độ, nổi bật với thành công của UPI, đang hướng tới cột mốc tiếp theo với tiền điện tử lập trình. Quốc gia này ra mắt thử nghiệm Đồng Rupee Kỹ Thuật Số vào tháng 12 năm 2022, và đến đầu năm 2024, có 1,3 triệu người dùng và hơn 300.000 nhà bán lẻ tham gia. Thử nghiệm sử dụng mô hình ngoại tuyến dựa trên Token và tích hợp với cơ sở hạ tầng kỹ thuật số như UPI và Aadhaar.
Chuyên gia Aishwary Gupta tiết lộ hơn 130 quốc gia đang khám phá CBDC, đại diện cho 98% GDP toàn cầu, nhưng việc áp dụng không đồng đều. Trung Quốc có hơn 260 triệu ví e-CNY, nhưng sử dụng hàng ngày vẫn còn hạn chế. Nigeria gặp khó khăn với eNaira do thiếu lòng tin và tiện ích. Thành công của Ấn Độ nhờ cơ sở hạ tầng kỹ thuật số mạnh mẽ và hợp tác công-tư.
Cuộc tranh luận lớn hơn xoay quanh kiểm soát và quyền riêng tư. Các ngân hàng trung ương nhấn mạnh CBDC nhằm bổ sung tiền mặt, nhưng lo ngại về kiểm soát chính phủ vẫn tồn tại. Khi thế giới tiến tới tài sản được mã hóa và công nghệ phi tập trung, những lo ngại về quyền riêng tư, giám sát, và tự do tài chính trong nền kinh tế do CBDC dẫn dắt ngày càng gia tăng.
Thử nghiệm toàn cầu với CBDC vẫn đang ở giai đoạn đầu, nhưng các cuộc thảo luận về lòng tin, quyền riêng tư và vai trò của ngân hàng trung ương trong tương lai số hóa chỉ càng ngày càng sôi động.
