Người sáng lập Telegram, Pavel Durov, thông báo rằng khoảng một năm trước, tình báo Pháp qua trung gian yêu cầu ông hỗ trợ chính phủ Moldova gỡ một số kênh Telegram trước bầu cử; Telegram từ chối loại bỏ nội dung vì áp lực chính trị.
Yêu cầu gồm hai danh sách: danh sách đầu có một vài kênh vi phạm quy định và đã bị gỡ, danh sách thứ 2 chủ yếu liệt kê kênh chỉ khác quan điểm với Pháp và Maroc; trung gian đề nghị sẽ “xin giúp” với thẩm phán đổi lại.
- Yêu cầu của tình báo Pháp gửi qua trung gian tới Pavel Durov nhằm gỡ kênh trước bầu cử Moldova.
- Danh sách thứ 2 chủ yếu nêu các kênh khác quan điểm, Telegram từ chối can thiệp vì áp lực chính trị.
- Vấn đề nêu ra rủi ro về quyền tự do biểu đạt và can thiệp chính trị vào nền tảng nhắn tin.
Yêu cầu từ cơ quan tình báo
Trường hợp bắt nguồn từ một đề nghị do cơ quan tình báo Pháp chuyển qua trung gian, yêu cầu hỗ trợ gỡ kênh trước cuộc bầu cử Moldova.
Theo mô tả, trung gian trình hai danh sách: danh sách đầu chứa các kênh vi phạm quy định nền tảng và một số đã bị xử lý; danh sách thứ 2 gần như gồm các kênh chỉ thể hiện quan điểm khác biệt với chính phủ Pháp và Maroc.
Phản ứng của Telegram
Telegram từ chối yêu cầu gỡ nội dung nếu chỉ vì áp lực chính trị; chỉ những kênh thực sự vi phạm quy định nền tảng mới bị xử lý.
Pavel Durov nhấn mạnh chính sách không loại bỏ nội dung theo lệnh chính trị và cho biết nền tảng xét xử dựa trên quy tắc nội bộ, không phải yêu cầu từ bên thứ 3 nhằm mục đích chính trị.
Ý nghĩa và rủi ro
Sự việc nêu bật xung đột giữa an ninh quốc gia, can thiệp chính trị và quyền tự do ngôn luận trên nền tảng truyền thông.
Việc chính quyền hoặc cơ quan tình báo yêu cầu gỡ nội dung qua trung gian đặt ra rủi ro lạm quyền, làm suy giảm niềm tin người dùng và đòi hỏi nền tảng phải minh bạch về tiêu chí, quy trình xử lý khi nhận yêu cầu từ cơ quan nhà nước.
Telegram có gỡ tất cả kênh theo yêu cầu không?
Không; Telegram chỉ gỡ kênh khi có vi phạm rõ ràng theo quy định của nền tảng, không thực hiện gỡ chỉ do áp lực chính trị.
Trung gian đề nghị đổi lợi ích với thẩm phán có đúng pháp luật?
Một đề nghị liên quan tới “xin giúp” với thẩm phán có thể đặt ra vấn đề pháp lý và đạo đức; cần điều tra cụ thể theo pháp luật địa phương.
Sự việc ảnh hưởng đến quyền tự do biểu đạt như thế nào?
Việc can thiệp chính trị vào nội dung có thể làm hạn chế diễn đạt chính kiến, giảm đa dạng thông tin và gây lo ngại về kiểm duyệt định hướng.
Làm sao người dùng biết nền tảng xử lý yêu cầu từ chính phủ ra sao?
Người dùng nên tham khảo chính sách minh bạch của nền tảng, báo cáo minh bạch (transparency report) và cơ chế khiếu nại nội bộ để đánh giá quy trình xử lý.