Bitcoin đang chứng kiến làn sóng “bán tháo trong thua lỗ” từ nhà đầu tư nhỏ lẻ và Short-Term Holders khi giá rơi sâu dưới chi phí vốn gần đây, trong khi dòng tiền lớn có xu hướng tái cơ cấu vị thế thay vì rút lui hoàn toàn.
Đợt điều chỉnh mạnh đã kéo theo thanh khoản mỏng, biến động tăng và tâm lý sợ hãi lan rộng. Dù vậy, dữ liệu on-chain và hành vi vị thế cho thấy thị trường có thể đang bước vào giai đoạn hấp thụ, tạo nền, trước khi một xu hướng rõ ràng mới hình thành.
- Bitcoin giảm mạnh khiến nhóm Short-Term Holders và nhà đầu tư nhỏ lẻ hiện thực hóa thua lỗ, tạo áp lực bán.
- STH-MVRV về dưới 1,0 và chênh lệch với giá vốn thực hiện của STH cho thấy phần lớn người mua gần đây đang “kẹt lệnh”.
- Dữ liệu vị thế cho thấy cá voi phòng vệ và nghiêng sang short, trong khi nhỏ lẻ vẫn thiên về long, làm tăng rủi ro đi ngang và quét thanh khoản.
Đợt giảm sâu kích hoạt bán tháo và phân phối do sợ hãi
Bitcoin giảm khoảng 40–50% từ đỉnh 126.000 USD về vùng 70.000 USD đã đẩy nhanh hiện thực hóa thua lỗ, với nhà đầu tư nhỏ lẻ và Short-Term Holders dẫn đầu nhịp “capitulation”.
Khi giá trượt dưới các vùng chi phí vốn gần đây, áp lực bán tăng lên do tâm lý sợ hãi và chuỗi thanh lý lệnh long trên thị trường phái sinh. Điều này khiến các nhịp rút chân giảm (downward wick) xuất hiện rõ hơn trong bối cảnh độ sâu sổ lệnh bị nén.
Tâm lý thị trường xấu đi cùng lúc với chỉ số Fear & Greed Index rơi về vùng 5–20, phản ánh trạng thái “cực độ sợ hãi”. Khi thanh khoản mỏng, biến động giảm giá thường bị khuếch đại, làm những người nắm giữ yếu tay dễ buộc phải cắt lỗ.
Dù vậy, thị trường cũng ghi nhận dấu hiệu mua vào khi giảm và lực hấp thụ từ các tay chơi lớn, giúp tâm lý ổn định hơn đôi chút. Trong ngắn hạn, hành vi phòng thủ vẫn chiếm ưu thế, khiến kỳ vọng hồi phục bị giới hạn và xác suất đi ngang cao hơn.
Nguồn cung Short-Term Holders co lại khi nhu cầu mới suy yếu
Nguồn cung của Short-Term Holders từng tăng mạnh trong nhịp tăng trước đó nhưng đang co lại khi giá điều chỉnh, cho thấy dòng tiền đầu cơ rút bớt và áp lực phân phối gia tăng.
Theo dữ liệu được trích dẫn, nguồn cung STH từng mở rộng trong giai đoạn cuối chu kỳ tăng, đạt gần 8 triệu BTC khi nhu cầu đầu cơ bùng nổ, sau đó chuyển sang phân phối khi giá lùi về vùng 60.000–70.000 USD. Nhịp co nguồn cung phản ánh các điểm thoát bắt buộc và hiện thực hóa thua lỗ.
Cùng thời điểm, chỉ số thay đổi vị thế ròng 90 ngày (90-day net position change) đảo sang âm mạnh, với mức rút ròng được mô tả vào khoảng -1,5 triệu đến -2 triệu BTC trong các chu kỳ. Diễn biến này thường gắn với việc người tham gia mới giảm mạnh, trong khi người đang “kẹt lệnh” thu hẹp rủi ro.
Khi dòng tiền mới suy yếu, thanh khoản cũng trở nên mỏng hơn, làm mất “đệm” cho các nhịp tăng tiếp diễn. Trong bức tranh đó, dữ liệu nghiêng về kịch bản hấp thụ và tạo nền: để phục hồi bền hơn, thị trường cần nhu cầu mới quay lại, tâm lý cải thiện và vị thế ròng chuyển tích cực trở lại.
Áp lực chi phí vốn là tâm điểm khi người mua gần đây đang thua lỗ
Khoảng cách lớn giữa giá thị trường và giá vốn thực hiện của Short-Term Holders đang nén lợi nhuận toàn thị trường, khiến vùng dưới 1,0 của MVRV trở thành dấu hiệu “washout” điển hình.
Dữ liệu cost-basis stress từ CryptoQuant cho thấy, tại thời điểm được nêu, Bitcoin quanh trên 69.000 USD trong khi “giá thực hiện” của STH (STH realized price) giữ ở khoảng 92.000–92.500 USD theo hệ thống truy vấn. Điều này đồng nghĩa nhiều người mua gần đây đang ở trạng thái lỗ chưa thực hiện.
Khi khoảng cách này mở rộng, tỷ lệ lợi nhuận sụt giảm và STH-MVRV trượt về khoảng 0,75–0,78, củng cố bức tranh thua lỗ sâu. Thông thường, khi MVRV dưới 1,0, áp lực bán có thể đến từ nhu cầu giảm rủi ro của người đang “âm vốn”, làm tâm lý yếu đi thêm.
Về mặt lịch sử, vùng MVRV dưới 1,0 hay gắn với pha rũ bỏ (washout). Kịch bản ổn định thường cần MVRV hồi dần về 1,0 và giá quay lại vùng chi phí vốn. Nếu dòng lỗ co lại trong khi giá tạo nền, quá trình capitulation có thể cạn dần, mở đường cho cấu trúc thị trường phục hồi theo thời gian.
Cá voi phòng vệ trong khi nhỏ lẻ vẫn lạc quan bắt đáy
Sự phân kỳ vị thế giữa cá voi và nhỏ lẻ cho thấy dòng tiền lớn thiên về phòng vệ, còn nhỏ lẻ nghiêng long, làm tăng khả năng thị trường đi ngang và xuất hiện một nhịp quét thanh khoản giảm.
Khi BTC ổn định quanh 69.000 USD sau giai đoạn hiện thực hóa thua lỗ mạnh, chỉ số Delta giữa cá voi và nhỏ lẻ được chia sẻ từ nguồn đã tăng trên 0,8. Diễn giải trong nội dung gốc cho rằng các tay chơi lớn có xu hướng đóng long và mở short, thay vì đuổi theo nhịp hồi.
Sự xoay trục này xuất hiện khi động lượng tăng suy yếu và chi phí vốn bị nén, phù hợp với chiến lược phòng vệ rủi ro và “kéo” thị trường vào pha tích lũy/đi ngang. Trong khi đó, dòng tiền nhỏ lẻ vẫn thiên về phía long do kỳ vọng hồi phục và tâm lý mua khi giảm.
Khi “smart money” giảm rủi ro trong các nhịp bật lên, biến động có thể bị nén và lực bứt phá bị hạn chế. Hệ quả là cấu trúc thị trường nghiêng về hình thành biên độ giao dịch (range), đồng thời vẫn tồn tại rủi ro một nhịp quét thanh khoản cuối cùng ở phía dưới trước khi xu hướng rõ ràng trở lại.
Tổng kết: Rủi ro quét thanh khoản vẫn còn, nhưng dấu hiệu tạo nền đang hình thành
Dữ liệu cho thấy capitulation của nhỏ lẻ tăng tốc cùng với việc nguồn cung STH co lại và áp lực chi phí vốn gia tăng, trong khi cá voi có xu hướng phòng vệ và nghiêng short, khiến Bitcoin dễ bước vào pha đi ngang kèm rủi ro quét thanh khoản giảm.
Trong ngắn hạn, trọng tâm cần theo dõi là liệu áp lực bán do thua lỗ có giảm dần hay không, và các chỉ báo lợi nhuận như MVRV có thể phục hồi về vùng trung tính. Nếu có thêm nhu cầu mới và vị thế ròng cải thiện, thị trường có cơ sở để tái xây dựng cấu trúc sau giai đoạn rũ bỏ.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao nhà đầu tư nhỏ lẻ và Short-Term Holders bán mạnh khi Bitcoin giảm?
Khi giá rơi dưới chi phí vốn mua gần đây, nhiều vị thế chuyển sang thua lỗ. Nhóm nắm giữ ngắn hạn thường nhạy với biến động, dễ cắt lỗ hoặc bị thanh lý trên phái sinh, tạo ra bán tháo dây chuyền trong giai đoạn thanh khoản mỏng.
STH-MVRV 0,75–0,78 nói lên điều gì?
MVRV của Short-Term Holders dưới 1,0 cho thấy nhóm này đang lỗ chưa thực hiện trên diện rộng. Vùng dưới 1,0 thường gắn với pha rũ bỏ, nơi áp lực bán có thể tăng do nhu cầu giảm rủi ro, cho đến khi giá và tâm lý ổn định hơn.
Chênh lệch giữa giá hiện tại và STH realized price quan trọng thế nào?
Nếu giá hiện tại thấp hơn đáng kể so với STH realized price, người mua gần đây có xác suất đang “âm vốn”. Khoảng cách càng lớn thì căng thẳng chi phí vốn càng cao, dễ kích hoạt bán ra khi hồi nhẹ và khiến quá trình tạo đáy kéo dài hơn.
Vì sao cá voi mở short trong khi nhỏ lẻ vẫn long?
Cá voi có xu hướng phòng vệ khi động lượng suy yếu, dùng short để hedge rủi ro hoặc kiếm lợi trong pha đi ngang. Nhỏ lẻ thường mua khi giảm với kỳ vọng hồi phục, dẫn đến phân kỳ vị thế và làm tăng rủi ro bị quét thanh khoản ở cả hai phía.
