Báo cáo triển vọng 2026 của a16z crypto cho rằng crypto bước sang giai đoạn “vô hình”, khi các ứng dụng thành công nhất không còn mang cảm giác dùng crypto mà trở thành hạ tầng ngầm vận hành internet hiện đại.
Thay vì tập trung vào hiệu ứng thị trường ngắn hạn, trọng tâm chuyển sang ba thay đổi nền tảng: kinh tế AI Agent cần danh tính và tài khoản, tài chính chuyển từ token hóa sang “khởi tạo” trực tiếp on-chain, và quyền riêng tư trở thành điều kiện bắt buộc cho tổ chức.
- 2026 có thể là năm bùng nổ “nền kinh tế AI Agent”, kéo theo nhu cầu Know Your Agent (KYA) và danh tính on-chain.
- Tài chính on-chain dịch chuyển từ token hóa RWA sang khởi tạo tín dụng, sản phẩm tổng hợp và “tín dụng lập trình”.
- Quyền riêng tư (ZKP, Secrets-as-a-Service) trở thành lợi thế cạnh tranh lớn nhất để thu hút dòng vốn tổ chức.
a16z dự báo crypto 2026 chuyển từ “hào quang” sang hạ tầng vô hình
Theo triển vọng 2026 của a16z crypto, crypto sẽ thành công khi người dùng hầu như không nhận ra mình đang dùng blockchain, vì nó được nhúng như hạ tầng vận hành các dịch vụ số.
Trong nhiều năm, “lời hứa blockchain” thường được coi là sắp đến nhưng chưa tới. Tuy nhiên, a16z crypto cho rằng bước ngoặt đã xảy ra trong bản triển vọng cho năm 2026.
Luận điểm cốt lõi là các ứng dụng crypto thành công nhất sẽ không “trông giống crypto”. Chúng hoạt động như hệ thống đường ống nền tảng: thanh toán, danh tính, quyền riêng tư, và khả năng lập trình tài sản, được tích hợp sâu trong ứng dụng đời sống và doanh nghiệp.
Thước đo thành công vì vậy đổi từ mức độ “thu hút chú ý” sang mức độ “không ma sát”: ít thao tác, ít rào cản tuân thủ, và đủ tin cậy để trở thành mặc định của internet.
Nền kinh tế AI Agent buộc phải có danh tính và ủy quyền on-chain
Khi AI Agent tự động mua sắm, quản lý SaaS và quy trình công việc, chúng cần danh tính, năng lực pháp lý và cơ chế thanh toán; blockchain có thể cung cấp lớp xác thực để Agent giao dịch như một tác nhân kinh tế.
a16z đặt “nền kinh tế AI Agent” ở vị trí quan trọng nhất. Vấn đề thực dụng là các Agent tự trị có thể thực hiện tác vụ, nhưng vấp “bức tường” vì thiếu danh tính và tài khoản ngân hàng.
Báo cáo dự đoán sự xuất hiện của KYA (Know Your Agents). Tương tự con người có hộ chiếu và điểm tín dụng, Agent sẽ dùng thông tin xác thực được ký bằng mật mã để giao dịch, giúp bên bán biết Agent được một “principal” ủy quyền và hoạt động trong giới hạn pháp lý, tài chính xác định.
Nếu không có danh tính dựa trên blockchain, làn sóng AI có thể bị chặn ở khâu giao dịch và trách nhiệm. Nếu có, Agent có thể trở thành tác nhân kinh tế quy mô lớn, tham gia mua bán, thuê dịch vụ và vận hành dòng tiền theo chính sách đã được ủy quyền.
Token hóa RWA nhường chỗ cho khởi tạo tài chính trực tiếp on-chain
Sau giai đoạn token hóa tài sản thực (RWA) như T-bills, trọng tâm 2026 được dự báo chuyển sang “origination” on-chain, đặc biệt là đưa hạ tầng tín dụng lên blockchain để giảm chi phí vận hành và tăng khả năng kết hợp.
Báo cáo mô tả “narrow banking” (chủ yếu nắm giữ tài sản an toàn, thanh khoản trên chain) mới chỉ là điểm bắt đầu. Bước ngoặt đến khi hạ tầng tín dụng, khung cấp vốn và quản trị rủi ro được triển khai trực tiếp on-chain.
Khi đó, các sản phẩm tài chính tổng hợp và “tín dụng lập trình” có thể được tạo, phân phối, giám sát theo quy tắc tự động. Lợi ích được nhấn mạnh là chi phí vận hành thấp hơn và mức “composability” cao hơn so với tài chính truyền thống.
Kịch bản đích là “internet trở thành ngân hàng”: quản lý tài sản và công cụ đầu tư tinh vi có thể tiếp cận rộng hơn, miễn là người dùng có smartphone và hạ tầng on-chain đủ an toàn.
Quyền riêng tư trở thành lợi thế cạnh tranh quyết định cho dòng tiền tổ chức
Đến 2026, tính minh bạch từng được xem là ưu điểm của blockchain có thể trở thành rào cản; quyền riêng tư, đặc biệt qua Zero-Knowledge Proofs và Secrets-as-a-Service, được dự báo là “con hào” lớn nhất để thu hút tổ chức.
Báo cáo cho rằng khi tài chính toàn cầu dịch chuyển lên blockchain, tổ chức không thể chấp nhận việc chiến lược giao dịch và dữ liệu nhạy cảm bị lộ trên sổ cái công khai.
Điều này tạo “hiệu ứng khóa” về riêng tư: chuyển tài sản giữa chain có thể dễ, nhưng chuyển “bí mật” thì khó. Một khi quy trình và dữ liệu đã phụ thuộc vào môi trường bảo mật, chi phí rời đi tăng mạnh.
Các mạng triển khai thành công ZKPs và mô hình Secrets-as-a-Service có khả năng giành phần lớn thị phần, vì người dùng và tổ chức thường ngại đánh đổi sự riêng tư đã được chứng minh để chuyển sang hệ sinh thái kém bảo mật hơn.
Crypto được đo bằng mức độ “vô hình”, không phải mức độ ồn ào
a16z cho rằng đến 2026, crypto thắng khi nó lùi vào hậu trường: internet trở nên nhanh hơn, riêng tư hơn và tự động hơn, còn người dùng chỉ thấy trải nghiệm tốt hơn.
Báo cáo nêu ví dụ về stablecoin có thể xử lý 46 nghìn tỷ USD khối lượng thanh toán, và thị trường dự đoán trở thành cách chính để “định giá tương lai”, như những dấu hiệu cho thấy lớp crypto không cần phô bày ra giao diện người dùng.
Tuy vậy, bối cảnh thị trường có thể không đồng pha với tiến bộ hạ tầng. Nội dung gốc cho biết một báo cáo gần đây ghi nhận crypto hoạt động kém hơn khi vàng và cổ phiếu tăng, trong đó Bitcoin (BTC) giảm gần 20% dù các tài sản rủi ro rộng hơn vẫn trụ vững.
Dù có quan điểm cho rằng dòng tiền đang quay lại crypto, các mô thức lịch sử của năm giữa nhiệm kỳ cũng gợi ý 2026 có thể là điểm chịu áp lực. Khi LTHs ổn định, vốn còn do dự và giá chưa bứt phá, bước đi tiếp theo của Bitcoin có thể phụ thuộc vào thay đổi cấu trúc hơn là cảm xúc.
Kết luận: Crypto 2026 ưu tiên tích hợp sâu, ma sát thấp
Xu hướng nổi bật là công nghệ rời khỏi “hype hướng người dùng” để trở thành hạ tầng vô hình nhưng không thể thiếu cho đời sống số, với các nền tảng crypto tốt nhất được nhúng sâu trong ứng dụng thường ngày.
- Công nghệ dịch chuyển từ hào nhoáng bề mặt sang hạ tầng vận hành “thầm lặng” cho internet.
- Các nền tảng crypto thành công nhất có xu hướng ít ma sát, ít phô trương và tích hợp sâu vào sản phẩm quen thuộc.
Những câu hỏi thường gặp
KYA (Know Your Agents) là gì và vì sao AI Agent cần?
KYA là khái niệm “Biết rõ AI Agent”, nơi Agent dùng thông tin xác thực được ký bằng mật mã để chứng minh danh tính, phạm vi ủy quyền và ràng buộc pháp lý, tài chính. Điều này giúp Agent có thể giao dịch, ký kết và thanh toán trong hệ thống thương mại mà không bị chặn vì thiếu danh tính/tài khoản.
Sự khác biệt giữa token hóa RWA và khởi tạo (origination) on-chain là gì?
Token hóa RWA chủ yếu là đưa tài sản hiện hữu (ví dụ T-bills) lên blockchain dưới dạng token. Khởi tạo on-chain nhấn mạnh việc hình thành sản phẩm và quan hệ tài chính ngay trên blockchain, đặc biệt là tín dụng và hạ tầng cấp vốn, giúp giảm chi phí vận hành và tăng khả năng kết hợp giữa các giao thức.
Vì sao quyền riêng tư lại trở thành rào cản lớn cho tổ chức trên blockchain?
Tổ chức thường không thể để lộ chiến lược giao dịch và dữ liệu nhạy cảm trên sổ cái công khai. Vì vậy, quyền riêng tư trở thành điều kiện để họ triển khai quy mô lớn, đồng thời tạo hiệu ứng “khó rời đi” khi quy trình đã phụ thuộc vào môi trường bảo mật.
Zero-Knowledge Proofs (ZKP) và Secrets-as-a-Service đóng vai trò gì?
ZKP cho phép xác minh một thông tin là đúng mà không cần tiết lộ dữ liệu gốc. Secrets-as-a-Service hướng tới quản trị và cung cấp “bí mật” vận hành (khóa, thông tin nhạy cảm) theo cách an toàn. Theo a16z, các mạng làm tốt hai mảng này có thể chiếm ưu thế về thị phần nhờ đáp ứng nhu cầu riêng tư.
“Crypto thành công khi vô hình” nghĩa là gì?
Nghĩa là người dùng nhận được trải nghiệm nhanh hơn, rẻ hơn, tự động hơn nhưng không cần phải hiểu mình đang dùng blockchain. Crypto trở thành lớp hạ tầng phía sau ứng dụng, tương tự cách nhiều người dùng internet nhưng không cần biết chi tiết giao thức mạng.
