Shell – gã khổng lồ năng lượng trụ sở tại London – chính thức phủ nhận ý định mua lại BP, bất chấp thông tin từ The Wall Street Journal về cuộc đàm phán ban đầu với giá trị thương vụ gần 80 tỷ USD.
Thông tin này gây chấn động thị trường năng lượng ngay tối thứ 4. Chỉ trong vài giờ, Shell đã bác bỏ các cuộc đàm phán, cam kết duy trì kỷ luật vốn. BP chọn cách im lặng trước các câu hỏi liên quan.
Thời điểm này là thử thách lớn cho BP khi cổ phiếu tụt giảm hơn 6% trong năm nay do hiệu suất yếu kém và các sự cố vận hành. Các nhà phân tích bắt đầu đánh giá BP như một mục tiêu dễ bị thâu tóm.
Trong khi đó, Shell tăng hơn 4% năm nay. Mua lại BP sẽ giúp Shell mở rộng quyền kiểm soát các mỏ dầu và gia tăng hiện diện tại các khu vực trọng yếu như Permian Basin – song đồng thời mang theo nhiều thách thức lớn.
Góc nhìn chuyên gia về giá trị và tác động thương vụ
Allen Good, Giám đốc nghiên cứu cổ phiếu tại Morningstar, nhận định với CNBC rằng Shell sẽ không thu được lợi ích rõ ràng nếu mua lại BP. Ông nhấn mạnh, “Không có một định giá hấp dẫn, thương vụ không giúp Shell cải thiện tăng trưởng dù mang lại quyền truy cập lại mỏ Permian.”
Good cũng phân tích rằng hiệu quả thực sự của thương vụ phụ thuộc vào khả năng Shell tái cấu trúc, cắt giảm chi phí và thoái vốn tài sản kém hiệu quả của BP – điều này có thể gặp phải sự chống đối nội bộ mạnh mẽ.
Ông còn cho rằng, từ góc độ cổ đông BP, việc bán công ty có thể là chiến lược tốt nhất để tối ưu lợi ích tài chính.
Trong bối cảnh đó, lãnh đạo BP nỗ lực giữ vững định hướng mới. CEO Murray Auchincloss gần đây khởi động lại kế hoạch tái thiết niềm tin, nhưng kết quả quý I của BP vẫn gây thất vọng. Dù ông khẳng định công ty đang khởi đầu thuận lợi, số liệu tài chính không hoàn toàn ủng hộ tuyên bố này.
Thị trường phản ứng bằng cú lao dốc cổ phiếu BP hồi tháng 4, chịu tác động bởi căng thẳng thương mại toàn cầu. Sau đó, giá cổ phiếu ổn định, nhưng sự không chắc chắn vẫn còn đó, khiến các đồn đoán về việc thâu tóm Shell hoặc đối tác khác vẫn tồn tại.
Rào cản pháp lý và lo ngại về nhân sự nếu sát nhập
Về mặt pháp lý, một thương vụ sát nhập giữa hai tập đoàn dầu khí hàng đầu Anh Quốc sẽ thu hút sự soi xét chặt chẽ. Các nhà phân tích cảnh báo nguy cơ bị phản đối do luật chống độc quyền, đặc biệt tại châu Âu, kèm theo khả năng cắt giảm hàng loạt việc làm.
Shell và BP sở hữu văn hóa doanh nghiệp và mô hình hoạt động khác biệt, nên việc hòa nhập sẽ đặt ra nhiều trở ngại cả về mặt tài chính lẫn chính trị.
Russ Mould, Giám đốc đầu tư tại AJ Bell, nhận xét với CNBC rằng Shell từ bỏ thương vụ phản ánh sự gắn kết với chiến lược tài chính hiện tại. Ông phân tích, “Mặc dù có thể chứng minh lợi ích quy mô trong ngành dầu khí, việc tích hợp hai doanh nghiệp này sẽ cực kỳ phức tạp do khác biệt văn hóa và nguy cơ nhạy cảm chính trị về việc làm.”
Giá cổ phiếu Shell có phần dao động nhẹ khi tin tức rộ lên, giảm chút ít rồi tăng gần 1% sau khi công ty bác bỏ tin đồn.
Nick Wayth – CEO hiện tại của Viện Năng lượng, từng làm việc tại BP hơn 2 thập kỷ, nhận định trên CNBC rằng dù có tin đồn, thương vụ cực kỳ phức tạp với nhiều danh mục hoạt động trùng lặp và hàng loạt rào cản pháp lý khắt khe. Ông cũng tiết lộ vẫn giữ cổ phiếu BP.
