Nhật Bản thất bại trong đàm phán với Hoa Kỳ khi cứng rắn đòi loại bỏ toàn bộ thuế áp dụng bởi chính quyền Trump.
Việc Tokyo kiên quyết không chịu giảm mức yêu cầu miễn thuế bị cho là chiến lược thiếu thực tế, khiến quyền thương lượng bị giảm sút và kéo theo nhiều hệ quả chính trị, kinh tế trong nước.
- Kiên định đòi miễn toàn bộ thuế khiến Nhật bị xem là “quá đáng” và mất lợi thế đàm phán với Hoa Kỳ.
- Căng thẳng trong thương mại Hoa Kỳ-Nhật gia tăng khi Hoa Kỳ áp thêm thuế 25% với nhiều mặt hàng nhập khẩu Nhật.
- Sự yếu thế về chính trị trước thềm bầu cử khiến Nhật có thể phải nhượng bộ Hoa Kỳ để ký thỏa thuận.
Tại sao ông Takeshi Niinami gọi cách tiếp cận của Tokyo là sai lầm lớn?
Ông Takeshi Niinami – Chủ tịch Suntory và Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản – nhấn mạnh rằng cách đàm phán “được ăn cả, ngã về không” của Nhật đã khiến Hoa Kỳ cảm thấy bị phản bội, làm suy yếu cơ hội đạt thỏa thuận. Ông cho rằng thay vì đòi miễn hoàn toàn thuế quan, Nhật nên chịu mức thuế tối thiểu 10% để giữ thế chủ động trong đàm phán.
“Họ đã đánh giá thấp quyết tâm của Tổng thống Trump khi nghĩ rằng thời gian thuộc về Nhật Bản. Đó là sai lầm lớn.”
Takeshi Niinami, Chủ tịch Suntory và Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản, 2024
Sự cứng rắn này đã làm cho phía Hoa Kỳ tăng thuế từ 24% lên 25% đối với hàng nhập khẩu Nhật, đồng thời tạo áp lực chính trị cho Nhật trước cuộc bầu cử thượng viện vào tháng 7 năm 2024, khi liên minh cầm quyền có nguy cơ mất đa số.
Nhật Bản có thể chịu ảnh hưởng chính trị nào trước thềm bầu cử ngày 20/7?
Đối mặt với áp lực chính trị lớn từ bên trong khi doanh nghiệp xuất khẩu ôtô và ngành sản xuất gạo cần bảo vệ, giai đoạn trước ngày bầu cử khiến Nhật khó có thể nhượng bộ sâu hơn. HSBC và các chuyên gia chiến lược cảnh báo sức ép càng lớn có thể khiến Nhật phải chấp nhận tăng thuế để đạt thỏa thuận kịp thời.
“Chính sách cứng nhắc bảo vệ ngành nông nghiệp khiến Nhật mất khả năng thương lượng linh hoạt.”
David Boling, Giám đốc Nhóm phân tích Thị trường châu Á, Eurasia Group, 2024
Điều này làm rõ rằng Nhật đang đứng trước một ngã rẽ, giữa giữ vững lập trường bảo vệ lợi ích nội địa và tối ưu hóa quan hệ thương mại với Hoa Kỳ.
Phản ứng của Tổng thống Trump và ảnh hưởng từ chính sách nông nghiệp Nhật như thế nào?
Tổng thống Trump công khai chỉ trích Nhật cứng đầu, gọi đây là hành vi “được chiều hư hỏng” khi Tokyo không chấp nhận tăng nhập khẩu gạo hay cho xe Hoa Kỳ vào thị trường. Ông Takeshi Niinami và nhiều chuyên gia nhận định rằng chính sách bảo vệ nông nghiệp cứng rắn của Nhật đã làm suy yếu mục tiêu Xây dựng mối quan hệ thân thiết với Hoa Kỳ của cố Thủ tướng Shinzo Abe.
Đàm phán bị đình trệ do phía Nhật kiên quyết đề nghị không đánh thuế, dù đại diện thương mại Ryosei Akazawa đã nhiều lần đàm phán và gọi điện trực tiếp với phía Hoa Kỳ nhưng không có quyền quyết định nhượng bộ mức thuế.
Liệu đồng Yên suy yếu có giúp Nhật bù đắp thiệt hại do thuế mới không?
Các chuyên gia doanh nghiệp Nhật cho rằng sự giảm giá của đồng Yên so với USD có thể giảm bớt tác động tiêu cực từ thuế nhập khẩu Hoa Kỳ. Mức tỷ giá hiện tại khoảng 145 Yên/USD cao hơn nhiều so với 110 Yên/USD thời kỳ đầu nhiệm kỳ Trump, giúp hàng xuất khẩu Nhật tăng sức cạnh tranh.
Mặc dù vậy, phía Nhật vẫn giữ tinh thần sẵn sàng đàm phán để tránh áp lực thuế nặng thêm với quan hệ Hoa Kỳ – Nhật vẫn là ưu tiên hàng đầu.
Cuộc họp giữa đại diện Nhật và Hoa Kỳ diễn ra thế nào?
Vào ngày thứ 3, ông Ryosei Akazawa đã có cuộc gặp kéo dài gần 40 phút với Howard Lutnick – Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ, thể hiện sự sẵn sàng tích cực từ phía Nhật chuẩn bị đi Washington đàm phán tiếp. Đây là nỗ lực nhằm tìm kiếm giải pháp khả thi trước tháng 8 năm 2024, thời điểm thuế mới dự kiến được áp dụng.
Những câu hỏi thường gặp
- Tại sao Nhật kiên quyết đòi miễn toàn bộ thuế từ Hoa Kỳ?
- Nhật tin rằng liên minh chiến lược với Hoa Kỳ xứng đáng nhận ưu đãi thuế, tuy nhiên chiến lược này bị đánh giá là thiếu linh hoạt và sai lầm trong đàm phán.
- Thuế 25% của Hoa Kỳ có tác động thế nào đến xuất khẩu Nhật?
- Thuế tăng khiến hàng hóa Nhật vào Hoa Kỳ trở nên đắt đỏ hơn, ảnh hưởng tiêu cực đến ngành công nghiệp xuất khẩu như ô tô và làm tăng sức ép chính trị nội địa.
- Đồng Yên yếu có giúp giảm thiểu tác động thuế?
- Đồng Yên giảm giá so với USD hỗ trợ tăng sức cạnh tranh cho hàng Nhật, giúp bù đắp phần nào tổn thất do thuế Hoa Kỳ áp đặt.
- Liệu Nhật có thể đạt thỏa thuận trước tháng 8/2024 không?
- Do áp lực chính trị và kinh tế gia tăng, Nhật có thể buộc phải nhượng bộ để đạt thỏa thuận trước thời điểm thuế áp dụng.
- Đại diện Nhật có quyền quyết định gì trong đàm phán?
- Người đàm phán chính Ryosei Akazawa bị giới hạn quyền lực, không được phép nhượng bộ sâu về mức thuế gây khó khăn trong thương lượng.
