Chính sách thắt chặt thị trường trái phiếu dài hạn của Nhật Bản
Nhật Bản đang thực hiện một động thái hiếm hoi giữa năm để giảm bớt cơn bán tháo trên thị trường trái phiếu chính phủ bằng cách cắt giảm lượng phát hành trái phiếu kỳ hạn dài trong nửa cuối năm tài chính.
Bộ Tài chính Nhật Bản dự kiến giảm 10% số lượng trái phiếu Chính phủ Nhật Bản (JGBs) kỳ hạn 30 và 40 năm, phản ứng trực tiếp trước sự tăng vọt lợi suất và những phiên đấu thầu thất bại gần đây, gây lo ngại cho các nhà đầu tư.
Biện pháp này nhằm kiểm soát lượng cung trái phiếu, tránh tình trạng thị trường bị ép nguồn cung quá mức. Thay đổi này được vạch ra trong dự thảo tài liệu gửi Reuters xem xét, đúng vào thời điểm các nhà đầu tư toàn cầu bắt đầu rút khỏi trái phiếu siêu dài hạn.
Điều chỉnh cơ cấu phát hành trái phiếu ngắn hạn và trái phiếu hộ gia đình
Bên cạnh việc thu hẹp, Nhật Bản còn chuyển hướng sang mở rộng phát hành trái phiếu ngắn hạn, bao gồm trái phiếu hai năm và trái phiếu ngắn ngày hơn. Tổng lượng phát hành sẽ tăng thêm 600 tỷ yên cho mỗi loại này.
Bắt đầu từ tháng 10, mỗi kỳ đấu thầu trái phiếu hai năm sẽ tăng 100 tỷ yên, tổng cộng đạt 2,7 nghìn tỷ yên. Đồng thời, Nhật Bản còn tăng 500 tỷ yên trái phiếu Chính phủ có đảm bảo vốn gốc, hướng tới nhà đầu tư cá nhân nhằm cân đối danh mục và hấp thụ nhu cầu từ từng nhóm nhà đầu tư.
Chính phủ Nhật còn chuẩn bị mua lại các trái phiếu dài hạn cũ, có lợi tức thấp nhằm cân đối cung cầu. Thông qua chương trình phát hành mới, các cuộc thảo luận với các đại lý chính sẽ diễn ra vào thứ Sáu, để lấy ý kiến đóng góp và thống nhất phương án điều chỉnh.
Bối cảnh toàn cầu và tác động đối với Nhật Bản
Không chỉ thị trường nội địa, toàn bộ thị trường trái phiếu toàn cầu đang chịu áp lực, khi nhà đầu tư rút ròng khỏi các khoản nợ dài hạn do lo ngại lạm phát và tình hình tín dụng bất ổn gia tăng.
Tháng trước, trái phiếu dài hạn của Nhật Bản trở thành mục tiêu chính khi các nhà đầu tư không còn mặn mà với kỳ hạn dài. Lợi suất trái phiếu siêu dài tăng vọt, các đợt đấu thầu thất bại dẫn đến sự can thiệp của Bộ Tài chính.
Phản ứng của thị trường và cảnh báo của giới phân tích
Sau thông tin về chính sách thắt chặt, nhu cầu đối với trái phiếu 5 năm tăng mạnh, với tỉ lệ chào mua đạt mức cao nhất trong gần hai năm. Lợi suất trái phiếu 5 năm giảm 4 điểm cơ bản còn 0,965% tính đến chiều thứ 5.
Ngoài ra, trái phiếu dài hạn hơn như kỳ hạn 30 năm lại tăng 1,5 điểm cơ bản, đạt 2,945%, cho thấy thị trường vẫn còn không ổn định ở phần cuối của đường cong lợi suất.
Chính sách hạn chế phát hành trái phiếu dài cũng đã được Dự đoán từ trước, đặc biệt khi các doanh nghiệp bảo hiểm lớn đã tích trữ lượng trái phiếu dài hạn từ sớm để đối phó với các quy định mới về thanh khoản và an toàn vốn.
Tuy nhiên, cuộc bán tháo toàn cầu và lo ngại về khả năng bền vững của nợ công đã kéo Nhật Bản vào cuộc khủng hoảng này. Thị trường trái phiếu Nhật đã phản ánh rõ nét tâm lý hoảng loạn.
Phản ứng của nhà giao dịch và cảnh báo rủi ro tín dụng
Sau thông tin về giảm phát hành dài hạn, nhu cầu đối với trái phiếu 5 năm tăng vọt. Đấu thầu trong tháng đạt tỷ lệ chấp nhận cao nhất trong gần hai năm, lợi suất trái phiếu này giảm mạnh.
Tuy nhiên, trái phiếu kỳ hạn 30 năm vẫn tiếp tục tăng lợi suất, phản ánh sự không ổn định còn tồn tại trên phần cuối của đường cong lợi suất Nhật Bản.
Chính sách cắt giảm vốn dài hạn đã phù hợp với kế hoạch ban đầu của Nhật Bản, dựa trên nhu cầu giảm của thị trường bảo hiểm. Tuy nhiên, nguyên nhân chính vẫn là cuộc bán tháo toàn cầu và những lo ngại về khả năng bề vững của nợ công các nước giàu.
Không phải ai cũng tán đồng cách xử lý này. Ông Katsutoshi Inadome, chiến lược gia cao cấp của Sumitomo Mitsui Trust Asset Management, cho rằng việc tránh tăng phát hành trái phiếu 5 năm đã khiến thị trường bất ngờ. “Điều này là một điều tích cực, thể hiện chính sách thận trọng của Chính phủ”.
Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo: “Phụ thuộc nhiều vào trái phiếu ngắn hạn là dấu hiệu suy giảm về chất lượng tín dụng của Nhật Bản. Đây không đơn thuần là trách nhiệm của Bộ Tài chính, mà cần sự ý thức rõ ràng của các chính trị gia trong quản lý nợ công”.
