Báo cáo ngày 8/4 của Hội đồng Cố vấn Kinh tế Nhà Trắng kết luận: cấm stablecoin trả lợi suất gần như không giúp tăng tín dụng ngân hàng, nhưng lại gây thiệt hại phúc lợi cho người dùng và hệ thống tài chính.
Tranh luận trọng tâm nằm ở việc nhà phát hành stablecoin có nên chuyển lợi suất từ tài sản dự trữ (thường là trái phiếu Kho bạc Mỹ ngắn hạn) cho người nắm giữ hay không, trong bối cảnh một số đề xuất lập pháp muốn hạn chế hoặc loại bỏ sản phẩm stablecoin có lợi suất.
- Cấm lợi suất stablecoin chỉ ước tính làm tăng cho vay ngân hàng 2,1 tỷ USD (khoảng 0,02% tổng dư nợ) nhưng gây mất phúc lợi khoảng 800 triệu USD mỗi năm.
- Tác động đến tín dụng bị giới hạn vì phần lớn dự trữ stablecoin nằm ở T-bills; chỉ khoảng 12% dự trữ dạng tiền gửi “giống tiền mặt” mới ảnh hưởng đáng kể đến khả năng cho vay.
- Kết quả này làm suy yếu luận điểm “rút tiền gửi” trong đàm phán CLARITY Act và nêu rõ đánh đổi giữa ổn định, cạnh tranh và đổi mới thanh toán số.
Báo cáo Nhà Trắng nói gì về việc cấm stablecoin trả lợi suất?
Báo cáo cho rằng cấm stablecoin trả lợi suất chỉ mang lại lợi ích rất nhỏ cho cho vay ngân hàng, trong khi tạo chi phí rõ rệt cho người dùng do mất phần lợi tức được chia sẻ từ tài sản dự trữ.
Trong phân tích định lượng, việc loại bỏ lợi suất stablecoin được ước tính làm tăng cho vay ngân hàng thêm 2,1 tỷ USD, tương đương khoảng 0,02% tổng các khoản vay. Song song, chính sách này kéo theo khoản “mất phúc lợi” khoảng 800 triệu USD mỗi năm, chủ yếu vì người dùng nhận lợi tức thấp hơn.
Báo cáo cũng lưu ý rằng ngay cả khi giả định mức độ chấp nhận stablecoin cao hơn đáng kể, tác động tổng thể lên hoạt động cho vay vẫn nhỏ so với quy mô hệ thống tài chính Mỹ.
Xem báo cáo trên website Nhà Trắng
Vì sao lập luận “stablecoin rút cạn tiền gửi ngân hàng” bị đánh giá là phóng đại?
Kết luận chính là dự trữ stablecoin không “biến mất” khỏi hệ thống, vì phần lớn được nắm giữ trong tín phiếu Kho bạc và công cụ tương tự, khiến dòng vốn thường được tái luân chuyển trong hệ thống tài chính.
Các nhóm ngân hàng cho rằng stablecoin có lợi suất có thể hút tiền gửi, làm giảm nguồn vốn để ngân hàng cho vay. Tuy nhiên, phân tích của Nhà Trắng nhấn mạnh rằng dự trữ stablecoin chủ yếu nằm ở Treasury bills và các công cụ tương tự, nên thanh khoản không bị rút khỏi hệ thống theo kiểu mất hẳn.
Trong nhiều trường hợp, tiền chỉ dịch chuyển giữa các định chế thay vì rời khỏi hệ thống. Báo cáo ước tính chỉ một phần nhỏ dự trữ—khoảng 12%—được giữ dưới dạng tiền gửi “giống tiền mặt” mới tác động đáng kể đến năng lực cấp tín dụng của ngân hàng.
Vì vậy, ngay cả khi có dịch chuyển lớn từ stablecoin về lại tiền gửi ngân hàng, mức tăng “tạo tín dụng” thực tế vẫn được đánh giá là khiêm tốn.
Hệ quả chính sách: tranh luận quanh CLARITY Act có thể thay đổi ra sao?
Bằng cách lượng hóa lợi ích nhỏ của lệnh cấm lợi suất, báo cáo làm suy yếu cơ sở kinh tế cho các hạn chế nghiêm ngặt trong CLARITY Act, đồng thời làm rõ đánh đổi giữa hỗ trợ cho vay ngân hàng và lợi ích người tiêu dùng.
Báo cáo xuất hiện đúng lúc Mỹ đang thảo luận quy định stablecoin, trong đó một điểm nghẽn là có nên cấm hoàn toàn stablecoin trả lợi suất hay không, bao gồm cả lợi ích “gián tiếp” được cung cấp thông qua trung gian như sàn giao dịch.
Những người ủng hộ cấm cho rằng điều này giúp bảo vệ ngân hàng và ổn định tài chính; ngược lại, bên phản đối coi đó là hạn chế cạnh tranh. Kết quả phân tích của Nhà Trắng nhấn mạnh rằng lợi ích đối với cho vay ngân hàng là nhỏ, trong khi chi phí là giảm lợi tức của người dùng và có thể làm chậm đổi mới thanh toán số.
Stablecoin và xu hướng “ngân hàng hẹp” trong mô hình tài chính
Báo cáo đặt stablecoin trong bối cảnh “ngân hàng hẹp”: tài sản được bảo chứng hoàn toàn bằng dự trữ an toàn thay vì dùng cho cho vay dự trữ một phần, qua đó hướng đến giảm rủi ro tín dụng.
Theo khung nhìn này, stablecoin có thể gắn với các lợi ích như quyết toán nhanh hơn, khả năng tiếp cận toàn cầu và giảm rủi ro tín dụng—đặc biệt với nhóm người dùng ngoài hệ thống ngân hàng truyền thống.
Vấn đề mà nhà quản lý phải cân nhắc không chỉ là stablecoin có cạnh tranh với ngân hàng hay không, mà còn là việc hạn chế mức độ cạnh tranh đó có thực sự phục vụ lợi ích của toàn hệ thống tài chính.
Tổng kết
Báo cáo của Hội đồng Cố vấn Kinh tế Nhà Trắng cho thấy việc cấm stablecoin trả lợi suất chỉ làm tăng cho vay ngân hàng ở mức rất nhỏ, trong khi tạo chi phí phúc lợi đáng kể cho người dùng. Trong bối cảnh CLARITY Act được đàm phán, điểm cần theo dõi là cách các nhà lập pháp xử lý đánh đổi giữa lợi ích hạn chế cho tín dụng ngân hàng và tác động đến cạnh tranh, lợi tức người dùng và đổi mới thanh toán số.
