Thị trường crypto suy yếu kéo dài sang quý I/2026, nhưng mức độ giảm không đồng đều giữa các khu vực và nhóm tài sản.
Đà giảm bắt đầu sau đỉnh tháng 10/2025 của các tài sản lớn, trong đó có Bitcoin, rồi kéo sang một giai đoạn kéo dài năm tháng với dòng vốn rút ra liên tục. Dữ liệu quý I/2026 cho thấy thanh khoản và mức độ tham gia của người dùng bán lẻ đều đi xuống, dù sang tháng 4 đã có dấu hiệu cải thiện ở dòng tiền vào.
- Hoạt động bán lẻ giảm xuống mức thấp nhất kể từ thị trường gấu năm 2022.
- Quý I/2026 ghi nhận 979 tỷ USD giao dịch, giảm 23% so với quý IV/2025 và giảm 11% so với cùng kỳ.
- Mức độ sử dụng crypto ngày càng phân hóa theo quốc gia, trong khi stablecoin neo euro tăng nhanh nhưng vẫn chiếm tỷ trọng nhỏ.
Người dùng bán lẻ rút bớt khỏi thị trường
Mức tham gia của nhà đầu tư cá nhân đã giảm xuống đáy mới kể từ giai đoạn bear market năm 2022. Đây là dấu hiệu cho thấy thị trường không chỉ chịu áp lực giá, mà còn mất dần lực đỡ từ nhóm người dùng thường tạo ra nhịp giao dịch ngắn hạn.
Trong quý I/2026, tổng khối lượng giao dịch đạt 979 tỷ USD, giảm 23% so với quý IV/2025 và thấp hơn 11% so với cùng kỳ năm trước. Đây cũng là quý thứ hai liên tiếp ghi nhận dòng vốn ròng đi ra, nối tiếp xu hướng bắt đầu từ cuối năm 2025.
Tác động đáng chú ý nằm ở chỗ khi khối lượng co lại, thị trường thường trở nên nhạy hơn với biến động vĩ mô và các cú sốc tâm lý. Khi lực mua mới chưa đủ mạnh để thay thế dòng tiền rút ra, đà phục hồi dễ bị chậm lại hoặc phân hóa giữa các nhóm tài sản.
Áp lực vĩ mô và chính sách kéo tâm lý rủi ro đi xuống
Đợt suy yếu quý I/2026 được gắn với cả yếu tố vĩ mô lẫn chính sách. Việc Mỹ tăng leo thang áp thuế đã kích hoạt tâm lý né rủi ro trên nhiều thị trường toàn cầu, khiến xu hướng giảm vốn đã hình thành trước đó trở nên sâu hơn.
Tuy vậy, dữ liệu tháng 4 cho thấy nhịp thay đổi đã xuất hiện. Dòng vốn vào thị trường crypto phục hồi lên mức cao nhất trong bảy tháng, trong khi tổng vốn hóa thị trường tăng từ 2,05 nghìn tỷ USD vào đầu tháng 2 lên khoảng 2,63 nghìn tỷ USD. Điểm này chưa đủ để xác nhận thị trường đã đảo chiều hoàn toàn, nhưng cho thấy áp lực rút vốn không còn một chiều như giai đoạn trước.
Thị trường crypto phân hóa rõ theo từng quốc gia
Hoạt động sử dụng crypto không diễn ra đồng loạt giữa các khu vực. Thay vào đó, dữ liệu cho thấy một thị trường ngày càng phân mảnh, nơi nhu cầu, bối cảnh kinh tế và hạn chế tài chính nội địa ảnh hưởng mạnh đến cách người dùng tiếp cận tài sản số.
Mỹ vẫn dẫn đầu về khối lượng giao dịch với 212 tỷ USD, tiếp theo là Hàn Quốc với 69 tỷ USD và Nga với 48 tỷ USD. Cả ba thị trường này đều giảm so với cùng kỳ, trong đó Hàn Quốc giảm mạnh nhất, 31%, còn Mỹ và Nga cùng giảm 11%.
Diễn biến này cho thấy mức độ co hẹp không chỉ nằm ở một khu vực đơn lẻ mà lan rộng trên nhiều thị trường lớn. Tuy nhiên, tốc độ giảm khác nhau cũng phản ánh rằng yếu tố trong nước vẫn đóng vai trò lớn, thay vì thị trường toàn cầu vận động theo một nhịp duy nhất.
Venezuela tăng hoạt động, Iran thu hẹp mạnh
Ở nhóm thị trường có đặc thù riêng, xu hướng lại trái ngược nhau. Venezuela ghi nhận mức hoạt động cao hơn, với khối lượng giao dịch đạt 17,9 tỷ USD và nâng thứ hạng lên vị trí 17 từ 21.
Sự gia tăng này được gắn với nhu cầu nắm giữ tài sản gắn với USD trong bối cảnh kinh tế bất ổn và khả năng tiếp cận hệ thống ngân hàng truyền thống bị hạn chế. Với những thị trường như vậy, crypto không chỉ là tài sản đầu cơ mà còn đóng vai trò như một kênh thay thế chức năng thanh toán hoặc lưu giữ giá trị.
Ngược lại, Iran chứng kiến mức giảm rất mạnh. Khối lượng giao dịch giảm 59%, từ 2,1 tỷ USD trong quý I/2024 xuống còn 510 triệu USD trong quý I/2026. Mức co lại này phản ánh căng thẳng địa chính trị và các gián đoạn mang tính cấu trúc trong hệ sinh thái crypto nội địa.
Dữ liệu quý I/2026 cho thấy crypto ngày càng là câu chuyện của sự phân hóa, không phải một thị trường toàn cầu đồng nhất mà là nhiều nền kinh tế khu vực dùng tài sản số cho những mục đích rất khác nhau.
– Ari Redbord, Global Head of Policy tại TRM Labs
Ông cũng cho rằng các cơ quan quản lý và bộ phận tuân thủ sẽ phải điều chỉnh cách tiếp cận trước sự phân mảnh này.
Stablecoin neo euro tăng nhanh nhưng vẫn chỉ là phân khúc nhỏ
Trong mảng stablecoin, điểm thay đổi rõ nhất nằm ở nhóm neo theo euro. Tính đến cuối tháng 3, khối lượng giao dịch của stablecoin định giá bằng euro đạt 777 triệu USD, tăng từ 69 triệu USD, tương đương mức tăng gấp 12 lần.
Trong cùng giai đoạn, khối lượng stablecoin neo USD giảm từ 310 tỷ USD xuống 274 tỷ USD. Dù vậy, stablecoin neo euro vẫn chỉ chiếm 0,3% tổng khối lượng giao dịch bán lẻ của VASP, cho thấy phạm vi sử dụng còn rất hẹp so với đồng USD.
Sự tăng trưởng này được hỗ trợ bởi khung pháp lý MiCA của EU, sự mở rộng của các đường thanh toán không dùng USD và các cổng on-ramp, off-ramp thuận lợi hơn cho tổ chức. Tuy nhiên, quy mô nhỏ và mức tập trung vào một số tài sản như EURC, EURS và EURT cho thấy đây mới là bước mở rộng ban đầu, chưa phải sự thay đổi cấu trúc hoàn toàn.
Có thể đang xuất hiện những tín hiệu đầu tiên về việc phân bổ rủi ro của stablecoin dịch chuyển theo địa lý. Điều đó có hàm ý trực tiếp với tuân thủ, cơ quan quản lý và những người theo dõi dòng tiền tài chính phi pháp.
– Ari Redbord, Global Head of Policy tại TRM Labs
Tổng kết
Quý I/2026 cho thấy thị trường crypto vẫn chịu áp lực từ dòng vốn rút ra, nhưng mức độ suy yếu không còn đồng đều giữa các khu vực và nhóm tài sản. Hoạt động bán lẻ giảm xuống đáy nhiều năm, trong khi dấu hiệu hồi phục vào tháng 4 cho thấy xu hướng ngắn hạn đã bớt tiêu cực hơn.
Điểm đáng theo dõi tiếp theo là liệu đà cải thiện của dòng vốn vào có giữ được hay không, đồng thời liệu sự phân hóa theo quốc gia và sự lớn lên của stablecoin neo euro có tiếp tục mở rộng hay chỉ là nhịp tăng tạm thời trong một thị trường vẫn còn nhiều biến động.
