Evgeny Masharov đề xuất Nga thành lập một ngân hàng tích hợp tiền điện tử để kéo giao dịch “ngầm” vào khuôn khổ pháp lý, tăng thu ngân sách và hỗ trợ thợ đào có hạ tầng quy đổi tài sản.
Đề xuất này tham chiếu mô hình Belarus, nhấn mạnh vai trò một định chế tài chính lớn đứng ra cung cấp dịch vụ sàn và giám sát giao dịch, từ đó vừa chống gian lận, vừa tạo hạ tầng cho ngành khai thác.
- Đề xuất lập ngân hàng tiền điện tử quốc gia: hợp pháp hóa giao dịch, giám sát chống gian lận, hỗ trợ hạ tầng cho thợ đào.
- Bối cảnh chính sách: Nga cấm thanh toán bằng tiền điện tử từ 2022 nhưng đã nới với nhà đầu tư được công nhận và cân nhắc stablecoin neo theo rúp.
- Thị trường vẫn tăng: doanh thu dự kiến 2,3 tỷ USD năm 2025 và 3,9 tỷ USD năm 2026; người dùng dự kiến vượt 44 triệu (Statista).
Vì sao Nga được kêu gọi thành lập ngân hàng tiền điện tử?
Theo Evgeny Masharov (Phòng Công dân Nga), một ngân hàng tích hợp tiền điện tử do tổ chức tài chính lớn vận hành có thể hợp pháp hóa giao dịch “trong bóng tối”, tăng thu ngân sách và chặn kênh tài trợ, tuyển mộ phạm tội (TASS).
Ông Masharov đề nghị Nga tham khảo đồng minh Belarus, nơi dịch vụ sàn tiền điện tử được triển khai qua định chế tài chính lớn (TASS). Động thái này nhằm chuyển các dòng tiền rời rạc, kém minh bạch sang kênh chịu giám sát, đồng thời tạo hành lang thay thế cho các “exchanger” tự phát.
Trong bối cảnh bị trừng phạt vì xung đột Ukraine, Nga dần cởi mở hơn với lĩnh vực tiền điện tử: đã cho phép tổ chức tài chính cung cấp sản phẩm dựa trên tiền điện tử cho nhà đầu tư được công nhận (tháng 5) và từng nêu kế hoạch stablecoin neo rúp (tháng 4). Các bước đi này đặt nền cho một ngân hàng chuyên dụng.
“Động thái này sẽ giải quyết một loạt vấn đề hiện tại: đưa các giao dịch trong bóng tối vào khuôn khổ pháp lý, đồng thời bổ sung nguồn thu cho ngân sách liên bang và chặn một kênh tài trợ, tuyển mộ công dân chúng ta thực hiện tội phạm nghiêm trọng.”
– Evgeny Masharov, thành viên Phòng Công dân Nga, trả lời TASS, thứ 3 (Nguồn: TASS)
Ngân hàng tiền điện tử sẽ hỗ trợ thợ đào như thế nào?
Ông Masharov lập luận thợ đào thiếu hạ tầng chính thức để bán lượng tiền điện tử đã khai thác; một ngân hàng chuyên dụng sẽ cung cấp đường ra hợp pháp và minh bạch cho doanh thu khai thác (TASS).
Hiện Nga cấm khai thác tại 10/46 vùng trong 6 năm kể từ ngày 1/1, đồng thời áp dụng hạn chế theo mùa tại các vùng trọng điểm để giảm áp lực năng lượng. Việc thiếu hạ tầng quy đổi càng khiến hoạt động khai thác khó chuyển hóa doanh thu vào hệ thống tài chính.
Dù vậy, theo Cointelegraph (tháng 6), đại diện Prostomining, Vyacheslav Kopylov, cho biết ngành vẫn sôi động và Diễn đàn Blockchain Nga ngày càng có nhiều doanh nghiệp khai thác tham gia. Hạ tầng ngân hàng sẽ giúp hợp pháp hóa, theo dõi và chuẩn hóa dòng tiền của mảng này.
Ngân hàng tiền điện tử có thể giảm gian lận thế nào?
Theo Masharov, một tổ chức được quản lý sẽ giám sát toàn bộ giao dịch, yêu cầu thanh toán bằng tiền điện tử trong hệ thống, đồng thời chỉ ghi có thông qua tài khoản ngân hàng hiện hành của công dân Nga, qua đó thu hẹp đất sống của “exchanger” thu phí bằng tiền mặt (TASS).
Mô hình này chuyển các hoạt động nạp rút sang kênh có KYC/AML, giúp truy vết và giảm rủi ro lừa đảo. Cơ chế nạp qua tài khoản ngân hàng nội địa cũng tạo lớp kiểm soát nguồn vốn, hạn chế luồng tiền bất hợp pháp.
“Trong trường hợp này, việc thanh toán tại ngân hàng nói trên phải thực hiện bằng tiền điện tử, và tiền chỉ được ghi có thông qua các tài khoản thanh toán hiện hành của công dân Nga… Hiện hoạt động chính của các ‘exchanger’ là nhận tiền mặt vào ví của công dân và thu phí.”
– Evgeny Masharov, thành viên Phòng Công dân Nga, trả lời TASS, thứ 3 (Nguồn: TASS)
Khung pháp lý của Nga đang dịch chuyển ra sao?
Nga cấm thanh toán bằng tiền điện tử đầu năm 2022, nhưng gần đây nới lỏng bằng việc cho phép tổ chức tài chính cung cấp sản phẩm dựa trên tiền điện tử cho nhà đầu tư được công nhận (tháng 5) và từng nêu kế hoạch stablecoin neo theo rúp (tháng 4) (TASS).
Sự chuyển dịch này phản ánh nhu cầu đa dạng hóa kênh thanh toán quốc tế trong bối cảnh trừng phạt. Ngân hàng tiền điện tử, nếu có, sẽ là mảnh ghép bổ sung: các giao dịch nằm trong khuôn khổ nội địa, có kiểm soát, thay vì thanh toán trực tiếp bằng tiền điện tử ngoài hệ thống.
Trước đó, Masharov cũng đề xuất lập quỹ tiền điện tử của nhà nước để gom tài sản bị tịch thu từ các vụ án. Điều này cho thấy xu hướng xây dựng các cơ chế thể chế hóa tài sản số nhằm tăng minh bạch và tối ưu quản trị.
Quy mô thị trường: doanh thu và người dùng đến năm 2026
Theo Statista, tổng doanh thu thị trường tiền điện tử Nga dự kiến đạt 2,3 tỷ USD năm 2025 và tăng lên 3,9 tỷ USD năm 2026; số người dùng có thể vượt 44 triệu vào cuối 2026 trên tổng dân số 143 triệu (Statista).
Quy mô người dùng lớn cho thấy nhu cầu dịch vụ hạ tầng đáng kể. Một ngân hàng tích hợp tiền điện tử có thể tận dụng đà tăng trưởng để cung cấp kênh nạp rút hợp pháp, giảm rủi ro hệ thống và tạo nguồn thu thuế rõ ràng.
| Chỉ tiêu | 2025 (dự kiến) | 2026 (dự kiến) |
|---|---|---|
| Doanh thu thị trường tiền điện tử (Statista) | 2,3 tỷ USD | 3,9 tỷ USD |
| Số người dùng (Statista) | — | >44 triệu |
So sánh nhanh: ngân hàng tiền điện tử gợi ý và exchanger hiện nay
Mô hình ngân hàng được đề xuất nhấn mạnh quản lý tập trung, KYC/AML, và nạp rút qua tài khoản ngân hàng công dân; trong khi exchanger hiện nay chủ yếu nhận tiền mặt vào ví và thu phí, khó kiểm soát (TASS).
| Tiêu chí | Ngân hàng tiền điện tử (đề xuất) | Exchanger hiện nay |
|---|---|---|
| Kênh nạp/rút | Qua tài khoản ngân hàng công dân | Tiền mặt/đa kênh kém kiểm soát |
| Giám sát và tuân thủ | KYC/AML, cơ quan quản lý giám sát | Hạn chế, phân tán |
| Hỗ trợ thợ đào | Cung cấp hạ tầng quy đổi chính thức | Thiếu kênh chính thống |
| Rủi ro gian lận | Giảm nhờ minh bạch giao dịch | Cao hơn do tính ẩn danh |
| Đóng góp ngân sách | Dễ hạch toán, thu thuế | Hạn chế |
Thách thức thực thi và cơ hội
Thách thức chính là cân bằng kiểm soát rủi ro với nhu cầu thị trường: hạn chế năng lượng, cấm khai thác ở 10 vùng và hạn chế theo mùa có thể ảnh hưởng nguồn cung; trong khi yêu cầu KYC/AML phải đủ chặt để giảm gian lận mà vẫn thân thiện người dùng.
Cơ hội nằm ở việc hợp pháp hóa dòng tiền, tăng thu ngân sách và tạo kênh cho thợ đào, nhà đầu tư được công nhận. Với quy mô người dùng dự báo lớn (Statista), một định chế ngân hàng có thể trở thành điểm neo hạ tầng, phù hợp hướng đi mà Masharov mô tả (TASS, Cointelegraph).
Câu hỏi thường gặp
Ngân hàng tiền điện tử theo đề xuất ở Nga là gì?
Đó là một ngân hàng do định chế tài chính lớn vận hành, cung cấp dịch vụ giao dịch, thanh toán bằng tiền điện tử, nạp rút qua tài khoản ngân hàng công dân và chịu giám sát để giảm giao dịch “ngầm” (TASS).
Vì sao Nga muốn tham chiếu mô hình Belarus?
Masharov đề nghị theo chân Belarus vì mô hình sàn do ngân hàng lớn vận hành giúp hợp pháp hóa giao dịch, tăng minh bạch và dễ quản lý hơn so với các exchanger tự phát (TASS).
Thợ đào được lợi gì từ ngân hàng tiền điện tử?
Ngân hàng cung cấp hạ tầng quy đổi chính thống cho tài sản đã đào, giải quyết khoảng trống hạ tầng bán ra hiện nay và giúp dòng tiền đi vào hệ thống tài chính hợp pháp (TASS, Cointelegraph).
Nga có cấm thanh toán bằng tiền điện tử không?
Có, lệnh cấm áp dụng từ đầu 2022. Tuy nhiên, Nga đã nới với sản phẩm cho nhà đầu tư được công nhận (tháng 5) và từng nêu kế hoạch stablecoin neo rúp (tháng 4) (TASS).
Doanh thu tiền điện tử tại Nga dự kiến thế nào?
Statista dự báo doanh thu đạt 2,3 tỷ USD năm 2025 và 3,9 tỷ USD năm 2026; người dùng có thể vượt 44 triệu vào cuối 2026.
