Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng phát triển nhưng vẫn bị kiểm soát bởi các tổ chức tập trung, Nesa ra đời như một giải pháp tiên phong, mang đến một nền tảng Inference AI phi tập trung với tính bảo mật cao, minh bạch và có khả năng mở rộng vượt trội.
Bằng cách ứng dụng các công nghệ tiên tiến như Zero-Knowledge Proof (ZKP), Split Learning (SL) và Byzantine Fault Tolerance (BFT), Nesa không chỉ đảm bảo quyền riêng tư cho dữ liệu mà còn tạo ra một hệ sinh thái AI mở, nơi người dùng, nhà phát triển AI và Node Runners đều có thể tham gia và kiếm phần thưởng từ đóng góp của mình.
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về Nesa, cách nền tảng này hoạt động, những điểm khác biệt cốt lõi cũng như tiềm năng phát triển trong tương lai.
Nesa là gì?
Nesa là một nền tảng Blockchain Layer 1 được thiết kế riêng cho lĩnh vực AI, với trọng tâm là cung cấp giải pháp Inference AI phi tập trung, bảo mật dữ liệu và đảm bảo khả năng mở rộng.
Dự án này áp dụng những công nghệ tiên tiến như Zero-Knowledge Machine Learning (ZKML), Split Learning (SL) và mô hình Sharding phân tầng, giúp các hệ thống AI vận hành minh bạch và an toàn trên nền tảng phi tập trung.
Sứ mệnh của Nesa là thay thế các hệ thống AI tập trung, mở ra một thị trường AI minh bạch, nơi người dùng có thể truy vấn AI trên Blockchain, đồng thời tạo cơ hội kiếm thưởng cho nhà phát triển AI, Node Runner và cộng đồng Web3.
Điểm khác biệt của Nesa
- Inference AI phi tập trung
- Không giống như các nền tảng AI tập trung như OpenAI, Nesa vận hành inference AI trên mạng lưới phi tập trung, giảm thiểu rủi ro kiểm duyệt dữ liệu và độc quyền thuật toán.
- Bảo mật và quyền riêng tư vượt trội
- Công nghệ Zero-Knowledge Proof (ZKP) và Split Learning giúp mã hóa dữ liệu đầu vào, mô hình AI và kết quả đầu ra, đảm bảo tính bảo mật tuyệt đối.
- Mô hình AI mở và không bị kiểm soát
- Nesa cung cấp nền tảng để các nhà phát triển AI đăng tải và kiếm tiền từ mô hình AI mà không bị ràng buộc bởi bất kỳ tổ chức tập trung nào.
- Thị trường AI trên Web3
- Người dùng có thể truy vấn AI, mua bán mô hình AI hoặc chạy Node Inference để nhận phần thưởng.
- Tối ưu hóa chi phí Inference AI
- Hệ thống sharding giúp phân bổ tài nguyên hiệu quả, hỗ trợ thực thi nhanh mà không cần GPU chuyên dụng.
- Cơ chế đồng thuận Byzantine Fault Tolerance (BFT)
- Đảm bảo kết quả inference chính xác ngay cả khi có node gian lận hoặc lỗi.
- Mô hình staking và thưởng bằng NES
- Người dùng có thể staking token NES để hưởng quyền truy cập dịch vụ AI cao cấp và nhận phần thưởng từ hệ thống.
Nesa hoạt động như thế nào?
Hệ sinh thái của Nesa được xây dựng dựa trên ba thành phần chính:
- Người dùng (Querier): Cá nhân hoặc tổ chức có nhu cầu sử dụng AI inference trong các lĩnh vực quan trọng như tài chính, y tế, pháp lý…
- Mạng lưới Node Inference (Node Runners): Các node chịu trách nhiệm xử lý truy vấn AI một cách phi tập trung.
- Nhà phát triển AI (Model Developers): Những người xây dựng và cung cấp mô hình AI, bao gồm Large Language Models (LLMs), Vision Models và các mô hình Machine Learning khác.
Quy trình xử lý inference AI trên Nesa được thiết kế để đảm bảo tính minh bạch, bảo mật và công bằng:
- Bước 1: Người dùng gửi yêu cầu inference
- Người dùng truy vấn AI trên Nesa để thực hiện các tác vụ như nhận diện hình ảnh, phân tích dữ liệu, dự đoán xu hướng…
- Giao dịch PayForQuery được thực hiện bằng token NES để thanh toán phí thực thi.
- Bước 2: Lựa chọn Node Inference
- Hệ thống sử dụng Verifiable Random Function (VRF) để chọn Inference Committee gồm nhiều node runner để xử lý truy vấn.
- Cách chọn ngẫu nhiên này giúp đảm bảo không có bất kỳ bên nào kiểm soát được quá trình inference.
- Bước 3: Xử lý inference bằng mô hình AI
- Các node runner thực thi mô hình AI để xử lý truy vấn.
- Dữ liệu đầu vào, mô hình AI và kết quả đầu ra đều được mã hóa nhằm bảo vệ quyền riêng tư.
- Công nghệ Zero-Knowledge Proof (ZKP) được sử dụng để đảm bảo mô hình AI thực thi đúng như công bố mà không tiết lộ chi tiết nội dung.
- Bước 4: Xác thực kết quả bằng Byzantine Fault Tolerance (BFT)
- Các node runner thực hiện cơ chế Commit-reveal, cam kết trước kết quả inference và sau đó tiết lộ trong giai đoạn tiếp theo.
- Nếu đa số node đồng thuận về một kết quả nhất quán, nó sẽ được ghi nhận lên Blockchain.
- Nếu phát hiện node cung cấp kết quả sai lệch, hệ thống sẽ xử phạt bằng cách trừ stake của node đó.
- Bước 5: Trả kết quả về cho người dùng
- Kết quả inference AI được ghi nhận trên Blockchain và gửi về cho người dùng.
- Người dùng có thể kiểm tra bằng chứng mật mã (ZKP) để xác minh tính minh bạch của kết quả.
- Các node runner hoàn thành nhiệm vụ sẽ nhận được phần thưởng bằng NES.
- Bước 6: Cơ chế thưởng và staking
- Node runner có thể staking NES để tham gia vào mạng lưới inference.
- Người dùng có thể staking NES để giảm chi phí khi truy vấn AI.
- Nhà phát triển AI nhận thưởng khi mô hình của họ được sử dụng.
Các thông tin đang cập nhật
Hiện tại, một số thông tin quan trọng của dự án Nesa vẫn đang trong quá trình cập nhật, bao gồm:
- Lộ trình phát triển: Chi tiết về các giai đoạn phát triển, mục tiêu ngắn hạn và dài hạn của dự án.
- Đội ngũ: Danh sách những chuyên gia, kỹ sư và nhà nghiên cứu đứng sau Nesa.
- Nhà đầu tư: Thông tin về các quỹ đầu tư, đối tác chiến lược hỗ trợ dự án.
- Tokenomics: Cơ chế phân bổ token NES, cách vận hành nền kinh tế trong hệ sinh thái Nesa.
- Sàn giao dịch: Danh sách các nền tảng giao dịch nơi token NES có thể được mua bán.
Hãy theo dõi các kênh chính thức của Nesa để không bỏ lỡ những tin tức quan trọng!
Kênh thông tin dự án
- Website: https://nesa.ai/
- Twitter: https://x.com/nesaorg
Kết luận
Nesa là một nền tảng AI Phi Tập Trung tiên phong, mang đến một hệ sinh thái mở cho các dịch vụ Inference AI trên Blockchain.
Với việc ứng dụng các công nghệ tiên tiến như Zero-Knowledge Proof (ZKP), Split Learning, Hybrid Sharding và Byzantine Fault Tolerance (BFT), Nesa giải quyết các vấn đề về bảo mật, minh bạch và khả năng mở rộng của AI.
Hệ sinh thái của Nesa không chỉ giúp AI hoạt động an toàn và hiệu quả hơn mà còn tạo cơ hội kiếm tiền cho cộng đồng Web3 thông qua mô hình staking và phần thưởng bằng NES.
Với định hướng trở thành nền tảng AI phi tập trung hàng đầu, Nesa hứa hẹn sẽ mở ra một kỷ nguyên mới cho AI trên Blockchain.
