Chính phủ liên bang Hoa Kỳ bước sang tuần thứ 3 đóng cửa, khiến ít nhất 16 quỹ ETF liên quan tiền điện tử chờ phê duyệt bị treo, hạn chót trôi qua mà không có quyết định từ SEC.
Bế tắc ngân sách khiến các cơ quan, gồm Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC), chỉ vận hành với nhân sự thiết yếu. Khi hoạt động bình thường trở lại, thị trường kỳ vọng loạt quyết định ETF sẽ được giải phóng cùng lúc.
- Shutdown chưa có mốc kết thúc; Quốc hội phải thông qua 12 dự luật chi tiêu hoặc nghị quyết tạm thời để mở cửa lại.
- Ít nhất 16 ETF tiền điện tử chờ phê duyệt, 21 hồ sơ mới nộp trong 8 ngày đầu tháng 10, nhưng SEC bị đình trệ do thiếu nhân sự.
- Chuyên gia dự báo khi shutdown chấm dứt, khả năng cao “làn sóng” phê duyệt ETF xảy ra, có thể kích hoạt mùa altcoin mới.
Khủng hoảng shutdown của Hoa Kỳ là gì và đang ở giai đoạn nào?
Phần lớn chính phủ Hoa Kỳ ngừng hoạt động từ ngày 1/10 do hai đảng không đạt thỏa thuận ngân sách, và hiện chưa có thời hạn kết thúc rõ ràng. Các hạn xử lý hồ sơ ETF đã trôi qua mà không có động thái từ SEC.
Shutdown xảy ra khi Quốc hội không kịp thông qua ngân sách, buộc nhiều cơ quan phải đóng cửa một phần, chỉ duy trì hoạt động thiết yếu. Đây là lần thứ 11 trong lịch sử và là lần đầu kể từ đợt 12/2018–01/2019, vốn kéo dài 35 ngày, dài nhất từ trước tới nay (nguồn: Congressional Research Service, trích dẫn qua X).
Thượng viện chưa lên lịch bỏ phiếu cho đến thứ 3 và Hạ viện đang tạm nghỉ, khiến không có kênh lập pháp tức thời để khép lại bế tắc.
Vì sao hai đảng bế tắc?
Đảng Cộng hòa muốn cắt giảm chi tiêu để hãm đà tăng nợ công và tăng ngân sách cho an ninh biên giới; Đảng Dân chủ phản đối cắt giảm y tế và muốn gia hạn tín dụng thuế giúp giảm chi phí bảo hiểm sức khỏe.
Nợ công Hoa Kỳ đã vượt 37,8 nghìn tỷ USD, tương đương khoảng 111.000 USD/người. Áp lực tài khóa khiến các yêu cầu của hai bên ngày càng đối nghịch: một bên ưu tiên thắt chặt chi, bên kia ưu tiên duy trì các chương trình phúc lợi và ưu đãi thuế.
Hiện Cộng hòa kiểm soát cả hai viện, song tại Thượng viện, họ thiếu phiếu để thông qua các dự luật chi tiêu nếu không có sự ủng hộ của phe Dân chủ.
Shutdown tác động thế nào đến SEC và tiến trình duyệt ETF tiền điện tử?
SEC, cơ quan phê duyệt ETF, đang vận hành với nhân sự tối thiểu, khiến ít nhất 16 ETF chờ quyết định bị đình trệ; riêng 8 ngày đầu tháng 10 đã có thêm 21 hồ sơ nộp mới.
Tháng 10 vốn được kỳ vọng là “tháng bản lề” khi SEC dự kiến ra quyết định cuối cùng cho tối thiểu 16 ETF. Nhưng khi shutdown kéo dài, hạn chót đi qua mà không có hành động, đẩy toàn bộ tiến trình vào trạng thái chờ.
Việc dồn ứ xử lý có thể dẫn đến kịch bản các quyết định được ban hành gần như đồng loạt sau khi chính phủ mở cửa, làm tăng độ nhạy của thị trường trước tin tức.
Altcoin season có thực sự treo theo cửa ETF?
Các nhà phân tích Bitfinex từng dự báo một mùa altcoin mới có thể đến nếu các ETF được chấp thuận rộng rãi, nhờ việc cung cấp kênh tiếp cận rủi ro thấp hơn cho nhà đầu tư.
ETF spot, nếu được bật đèn xanh, thường kéo dòng tiền tổ chức và nhà đầu tư thận trọng nhờ khung pháp lý rõ ràng, phí giao dịch minh bạch, và cơ chế lưu ký. Theo dự báo, sự rõ ràng đó có thể lan tỏa sang hệ sinh thái altcoin thông qua kỳ vọng và dòng vốn vệ tinh.
Trạng thái chờ hiện tại khiến biến động bị nén. Khi nút thắt được gỡ, phản ứng có thể mạnh hơn thông thường, nhất là các tài sản gắn với ETF được đề xuất.
“Khi shutdown kết thúc, cánh cửa ETF spot tiền điện tử sẽ mở toang.”
“Trớ trêu thay, chính nợ công phình to và màn kịch chính trị thường thấy lại đang cản trở chúng. Đó cũng chính là thứ mà tiền điện tử nhắm tới.”
– Nate Geraci, Chủ tịch NovaDius Wealth Management, đăng trên X.com, nguồn: https://x.com/NateGeraci/status/1977551870785880370
Cần điều gì để chấm dứt shutdown?
Quốc hội phải thông qua 12 dự luật chi tiêu hằng năm hoặc thông qua nghị quyết tiếp tục chi (continuing resolution) để duy trì mức chi hiện tại trong lúc đàm phán, sau đó Tổng thống Donald Trump ký ban hành.
Đây là quy trình chuẩn để mở cửa lại chính phủ khi các đạo luật chi tiêu chưa hoàn tất. Nghị quyết tạm thời là giải pháp “mua thời gian”, nhưng bất đồng cốt lõi vẫn cần được xử lý trong các kỳ thương lượng ngân sách tiếp theo.
Với việc Thượng viện và Hạ viện chưa có lịch biểu quyết ngay, quỹ thời gian cho một thỏa hiệp sớm khá hạn chế, gia tăng rủi ro kéo dài tình trạng tê liệt.
Các kịch bản thị trường nếu shutdown kéo dài đến tháng 11
Nếu shutdown tràn sang tháng 11, ít nhất 16 ETF tiếp tục treo quyết định, 21 hồ sơ nộp mới kéo dài hàng đợi, và biến động có thể tập trung quanh các mốc tin tức bất chợt.
Khi hoạt động bình thường trở lại, việc dồn quyết định có thể tạo hiệu ứng “mở khóa thanh khoản”, thu hút quan tâm của nhà đầu tư tổ chức và bán lẻ. Ngược lại, nếu bế tắc kéo dài, tâm lý thận trọng tăng, khối lượng giao dịch có thể suy giảm ở nhiều phân khúc.
Nhà đầu tư nên theo dõi lịch biểu quyết của Quốc hội và thông cáo của SEC để định vị rủi ro thời điểm, tránh giao dịch đuổi tại các nhịp phản ứng tin tức.
Bảng so sánh kịch bản và tác động dự kiến
| Tiêu chí | Shutdown sớm kết thúc | Shutdown kéo dài đến tháng 11 |
|---|---|---|
| Tiến trình ETF | Khả năng dồn phê duyệt, ra quyết định hàng loạt | Tiếp tục trễ hạn, backlog hồ sơ mở rộng |
| Tâm lý thị trường | Lạc quan, kỳ vọng rõ ràng hơn | Thận trọng, đứng ngoài quan sát |
| Dòng vốn tổ chức | Cải thiện nhờ khung sản phẩm ETF | Chậm lại do thiếu chắc chắn chính sách |
| Biến động altcoin | Tăng theo hiệu ứng lan tỏa sau tin tích cực | Bị nén, dễ phản ứng mạnh khi tin ra |
Những câu hỏi thường gặp
ETF tiền điện tử là gì?
ETF tiền điện tử là quỹ giao dịch trên sàn theo dõi giá tài sản tiền điện tử hoặc hợp đồng liên quan. Chúng cung cấp kênh tiếp cận minh bạch, được quản trị theo chuẩn thị trường, phù hợp cả nhà đầu tư tổ chức.
Vì sao SEC bị đình trệ khi shutdown?
Khi shutdown, nhiều cơ quan chỉ duy trì nhân sự thiết yếu. SEC ưu tiên nhiệm vụ tối quan trọng, nên xử lý hồ sơ ETF có thể bị chậm hoặc tạm ngừng đến khi ngân sách được thông qua.
Hiện có bao nhiêu ETF chờ phê duyệt?
Có ít nhất 16 ETF tiền điện tử đang chờ quyết định cuối cùng. Ngoài ra, chỉ trong 8 ngày đầu tháng 10 đã có 21 đơn mới được nộp.
Đợt shutdown dài nhất trước đây kéo dài bao lâu?
Đợt dài nhất kéo dài 35 ngày, từ tháng 12/2018 đến tháng 01/2019, theo Congressional Research Service.
Khi chính phủ mở cửa lại, liệu SEC có phê duyệt hàng loạt?
Đây là khả năng được một số chuyên gia dự báo. Nate Geraci nhận định khi shutdown kết thúc, “cánh cửa ETF spot sẽ mở toang” (nguồn: X.com). Tuy nhiên, quyết định cuối cùng vẫn thuộc SEC.
