Putin được cho là nói Mỹ quan tâm đến việc dùng một phần quyền lợi tại Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia (ZNPP) để vận hành khai thác tiền điện tử quy mô lớn, biến cơ sở hạ tầng chiến sự thành đòn bẩy địa chính trị và hạ tầng số toàn cầu.
Nếu thông tin này đúng, ZNPP có thể không chỉ xoay quanh điện năng hay kiểm soát quân sự tại Ukraine, mà còn trở thành điểm mặc cả trong đàm phán, nơi năng lượng, kinh tế số và ngoại giao cấp cao giao nhau theo cách khó đoán.
- ZNPP được nêu như một “quân bài” trong đàm phán, với khả năng gắn với kế hoạch khai thác tiền điện tử.
- Tranh chấp trọng tâm là mô hình quản lý nhà máy, trong bối cảnh ZNPP hiện không phát điện và lưới điện Ukraine bị tổn hại nặng.
- Đề xuất ZNPP và các quy định crypto mới cho thấy Nga xem tiền điện tử như công cụ chiến lược, không phải lựa chọn mang tính ý thức hệ.
ZNPP được nhắc đến như đòn bẩy cho khai thác tiền điện tử trong đàm phán
Thông tin từ phía Kremlin cho thấy Mỹ được cho là quan tâm đến việc gắn một phần quyền lợi tại ZNPP với hoạt động khai thác tiền điện tử quy mô lớn.
Tại cuộc họp Hội đồng Nhà nước cuối năm của Nga ngày 25/12, chủ đề chính thức là đào tạo nhân sự nhà nước. Tuy nhiên, theo tường thuật của Andrei Kolesnikov (Kommersant), thông điệp thực tế lại xoay quanh một “nút thắt” mới trong quan hệ Mỹ–Nga.
Tổng thống Vladimir Putin được cho là đã nói Mỹ thể hiện quan tâm đến phương án sử dụng cổ phần/điểm lợi ích tại ZNPP để vận hành khai thác crypto quy mô lớn. Nếu xảy ra, vai trò của ZNPP có thể dịch chuyển từ tài sản tuyến đầu thời chiến sang một mảnh ghép hạ tầng số có tác động quốc tế.
Điều này có thể khiến nhà máy không chỉ còn là vấn đề “ai kiểm soát điện” hay “ai kiểm soát lãnh thổ”, mà trở thành quân bài trong các cuộc trao đổi điều kiện ngừng bắn/hòa bình. Việc biến một khu vực xung đột thành trung tâm khai thác tiền điện tử cũng đặt ra nhiều lớp lợi ích: an ninh năng lượng, dòng vốn số, và tính chính danh trong quản trị.
Đàm phán hạ tầng và lãnh thổ có thể bị định hình lại bởi kinh tế số
Nếu ZNPP được đưa vào thương lượng như một tài sản phục vụ khai thác crypto, trọng tâm có thể chuyển từ chiến thuật quân sự sang quyền vận hành và phân bổ lợi ích.
Theo lập luận được nêu, thay vì chỉ gắn với nguồn cung điện của Ukraine hoặc kiểm soát quân sự, ZNPP có thể trở thành “chip mặc cả” trong các cuộc trao đổi lớn hơn. Sự kết hợp giữa chính trị năng lượng, kinh tế số và ngoại giao cấp cao là điểm bất thường, đồng thời phản ánh cách các tài sản chiến lược có thể bị tái định nghĩa bởi công nghệ.
Kommersant cũng đưa tin về phát biểu được trích dẫn từ Putin trong bối cảnh thảo luận nhượng bộ và lãnh thổ.
“Vladimir Putin khẳng định phía Nga vẫn sẵn sàng đưa ra những nhượng bộ mà ông đã đưa ra ở Anchorage. Nói cách khác, rằng ‘Donbas là của chúng tôi.’”
– Vladimir Putin, trích theo Kommersant
Theo phóng viên của Kommersant, Kremlin được cho là đang cân nhắc một thỏa thuận lãnh thổ rủi ro cao: vẫn hướng tới kiểm soát toàn bộ Donbas, nhưng có vẻ sẵn sàng trao đổi đất đai bên ngoài khu vực này. Trong kịch bản đó, ZNPP trở thành công cụ mặc cả then chốt.
ZNPP hiện không phát điện, khiến kịch bản “mỏ đào” đối mặt rào cản thực tế
ZNPP đang trong trạng thái không thể phát điện, nên ý tưởng khai thác tiền điện tử quy mô lớn chỉ khả thi khi nhà máy được khôi phục vận hành an toàn và hợp pháp.
Nga chiếm đóng ZNPP từ tháng 3/2022. Dù vậy, các kỹ sư Ukraine vẫn tiếp tục vận hành trong điều kiện bị yêu cầu mang hộ chiếu Nga, tạo ra trạng thái “hợp tác cưỡng bức” tương đồng với các ý tưởng vận hành chung xuất hiện trong thảo luận đàm phán.
Có thể bạn chưa biết, sàn giao dịch BingX đang có nhiều đặc quyền cho thành viên mới và thành viên VIP.
Xung đột trọng tâm vì thế dồn vào câu hỏi: ai quản lý nhà máy. Mỹ được cho là đã đề xuất chia 3 bên theo tỷ lệ 33% mỗi bên, trong đó phía Mỹ phụ trách vận hành. Ngược lại, Ukraine bác bỏ mô hình đồng kinh doanh với Nga và thúc đẩy phương án đối tác 50-50 với Mỹ, để Washington có quyền quyết định có phân bổ phần lợi ích nào cho Nga hay không.
Nghịch lý là ZNPP hiện không thể sản xuất điện. Sáu lò phản ứng đều đang dừng, nhà máy phụ thuộc máy phát diesel, còn hạ tầng lưới điện Ukraine bị đẩy tới ngưỡng chịu đựng do các cuộc tấn công quy mô lớn.
Nội dung được trích dẫn cho biết thợ đào crypto hiện tại ở Ukraine chỉ sử dụng khoảng 33 kW mỗi giờ. Trong khi đó, nếu ZNPP được khôi phục hoàn toàn, về mặt lý thuyết có thể hỗ trợ các trang trại khai thác lớn. Dù vậy, rủi ro an toàn, hư hại lưới điện và giới hạn pháp lý khiến việc tái khởi động hiện chưa khả thi.
Chính sách crypto của Nga đang chuyển sang mô hình kiểm soát chặt
Nga đang thiết kế hệ thống tài sản số có kiểm soát, cho thấy crypto được đưa vào chiến lược nhà nước thay vì phát triển tự do.
Bối cảnh ZNPP được nhắc đến cùng khai thác tiền điện tử phù hợp với sự dịch chuyển mạnh trong chính sách crypto của Nga. Nga gần đây nêu kế hoạch xây dựng hệ thống tài sản số được kiểm soát chặt, dự kiến triển khai từ 1/7/2026, cho phép nhà đầu tư tổ chức tiếp cận rộng rãi, trong khi người dùng nhỏ lẻ chủ yếu tham gia theo cơ chế thử nghiệm và bị áp trần 300.000 ruble mỗi năm.
Đến năm 2027, các hoạt động crypto nằm ngoài hệ thống được quản lý này sẽ bị xem tương tự “ngân hàng bất hợp pháp”. Kết hợp giữa đề xuất khai thác tại ZNPP và khung quản lý mới, một mô hình nổi lên: Moscow không tiếp cận crypto vì lý do ý thức hệ, mà xem tiền điện tử như công cụ chiến lược để điều phối quyền lực, dòng vốn và tính đòn bẩy trong đàm phán.
Những câu hỏi thường gặp
ZNPP là gì và vì sao nhà máy này lại quan trọng trong đàm phán?
ZNPP là Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia, bị Nga chiếm đóng từ tháng 3/2022. Đây là tài sản hạ tầng quan trọng vì liên quan đến an ninh năng lượng, kiểm soát vận hành, và có thể được dùng như “quân bài” trong các thỏa thuận lãnh thổ hoặc cơ chế vận hành chung.
Vì sao ZNPP được nhắc đến trong bối cảnh khai thác tiền điện tử?
Putin được cho là nói Mỹ quan tâm đến việc dùng một phần quyền lợi tại ZNPP để chạy khai thác crypto quy mô lớn. Lý do là khai thác tiền điện tử cần năng lượng lớn và ổn định, nên một nhà máy điện hạt nhân (nếu hoạt động trở lại) có thể trở thành nguồn cung chiến lược.
ZNPP hiện có thể cung cấp điện cho khai thác tiền điện tử không?
Chưa. Nội dung gốc nêu 6 lò phản ứng đang dừng và nhà máy phụ thuộc máy phát diesel. Thêm vào đó, rủi ro an toàn, hư hại lưới điện và giới hạn pháp lý khiến việc tái khởi động để phục vụ hoạt động như khai thác crypto là không khả thi trong thời điểm hiện tại.
Mỹ và Ukraine được cho là đề xuất mô hình quản lý ZNPP như thế nào?
Mỹ được cho là đề xuất mô hình chia 3 bên theo tỷ lệ 33% và phía Mỹ phụ trách vận hành. Ukraine bác bỏ hợp tác kinh doanh với Nga và thúc đẩy phương án 50-50 với Mỹ, trong đó Washington có quyền quyết định có phân bổ phần lợi ích nào cho Nga hay không.
Chính sách crypto mới của Nga có điểm gì đáng chú ý?
Nga nêu kế hoạch xây dựng hệ thống tài sản số được kiểm soát để triển khai từ 1/7/2026, ưu tiên nhà đầu tư tổ chức, còn người dùng nhỏ lẻ bị giới hạn thử nghiệm và trần 300.000 ruble mỗi năm. Đến 2027, hoạt động crypto ngoài hệ thống này có thể bị xem tương tự “ngân hàng bất hợp pháp”.
