Theo tài liệu nội bộ, khoảng 10% doanh thu của Meta trong 2024 — tương đương khoảng 16 tỷ USD — đến từ quảng cáo gian lận và các sản phẩm bị cấm, trong khi nền tảng tiếp tục để lọt hàng tỷ quảng cáo trái phép mỗi ngày.
Tài liệu cho thấy vấn đề giám sát quảng cáo tồn tại ít nhất ba năm, khiến người dùng Facebook, Instagram và WhatsApp tiếp xúc với lừa đảo đầu tư, cờ bạc trực tuyến và sản phẩm y tế bị cấm. Quy mô và tính hệ thống của lỗi kiểm duyệt tạo rủi ro pháp lý và uy tín lớn.
- Khoảng 10% doanh thu 2024 của Meta đến từ quảng cáo gian lận — ~16 tỷ USD.
- Nền tảng để lọt quảng cáo bất hợp pháp ít nhất trong ba năm, tiếp cận hàng tỷ người dùng.
- Ước tính khoảng 15 tỷ quảng cáo gian lận được phân phát mỗi ngày trên các nền tảng.
Phát hiện chính từ tài liệu nội bộ
Nội dung nêu rằng khoảng 10% doanh thu năm 2024 của công ty xuất phát từ quảng cáo gian lận và các sản phẩm bị cấm, với con số ước tính khoảng 16 tỷ USD.
Đồng thời, tài liệu chỉ ra hệ thống kiểm duyệt chưa chặn được số lượng lớn quảng cáo bất hợp pháp trong ít nhất ba năm, khiến người dùng Facebook, Instagram và WhatsApp dễ bị tiếp xúc với nội dung lừa đảo và sản phẩm không hợp lệ.
Công ty ước tính các nền tảng phân phát khoảng 15 tỷ quảng cáo gian lận mỗi ngày, phản ánh lỗ hổng về phát hiện, lọc và chính sách thực thi.
Nguyên nhân và lỗ hổng giám sát
Lỗi xuất phát từ quy trình kiểm duyệt, công cụ tự động và khả năng triển khai chính sách chưa hiệu quả, dẫn tới quảng cáo vi phạm tràn vào hệ sinh thái nội dung.
Vấn đề có tính hệ thống vì liên quan tới cả công nghệ phát hiện (false negative), chính sách chưa rõ ràng và thiếu cơ chế rà soát thủ công phù hợp cho những loại quảng cáo tinh vi.
Hệ quả với người dùng và doanh nghiệp
Người dùng đối mặt rủi ro tài chính và sức khỏe khi tiếp xúc quảng cáo lừa đảo, cờ bạc hoặc sản phẩm y tế bị cấm; doanh nghiệp chịu tổn thất uy tín và có thể phải đối mặt giám sát pháp lý.
Tác động dài hạn bao gồm mất niềm tin vào nền tảng, chi phí tăng cho kiểm soát nội dung và khả năng bị xử phạt theo quy định bảo vệ người tiêu dùng và quảng cáo tại nhiều khu vực.
Biện pháp kiểm soát và khuyến nghị tổng quát
Cần tăng cường công cụ phát hiện, hoàn thiện quy trình rà soát thủ công và minh bạch hóa chính sách quảng cáo để giảm tỉ lệ quảng cáo gian lận và sản phẩm bị cấm.
Các giải pháp bao gồm cải tiến mô hình học máy, kiểm tra ngẫu nhiên bởi đội ngũ chuyên trách, và cơ chế báo cáo người dùng hiệu quả hơn để phát hiện nhanh các quảng cáo vi phạm.
Quảng cáo gian lận này có phải là thông tin chính thức từ công ty?
Tài liệu nội bộ được mô tả là chỉ ra vấn đề nghiêm trọng; tuy nhiên, tùy nguồn công bố chính thức của công ty để xác nhận toàn bộ chi tiết và phản hồi.
Người dùng nên làm gì khi gặp quảng cáo khả nghi?
Nên báo cáo quảng cáo theo chức năng nền tảng, tránh tương tác và tham khảo nguồn tin độc lập trước khi thực hiện hành vi tài chính hoặc mua hàng.
Điều này ảnh hưởng thế nào tới quảng cáo hợp lệ?
Sự tồn tại quảng cáo gian lận làm giảm độ tin cậy chung, khiến quảng cáo hợp lệ có thể bị kiểm duyệt chặt hơn hoặc phải chịu chi phí tuân thủ cao hơn.
Các cơ quan quản lý có thể can thiệp ra sao?
Quy định bảo vệ người tiêu dùng và tiêu chuẩn quảng cáo có thể được áp dụng chặt hơn, yêu cầu minh bạch dữ liệu và chế tài với nền tảng để ngăn quảng cáo bất hợp pháp.
