Orchard của Zcash [ZEC] vừa bị phát hiện có lỗ hổng tồn tại 4 năm, trong khi dữ liệu giao dịch trước đó lại cho thấy hoạt động bất thường.
Allium Labs ghi nhận khối lượng giao dịch ZEC tăng mạnh trước khi lỗi được công bố, làm dấy lên nghi vấn về việc một số vị thế đã được mở sớm. Tuy vậy, dữ liệu hiện có chưa đủ để kết luận có giao dịch dựa trên thông tin nội bộ hay đã khai thác lỗ hổng.
Khối lượng ZEC tăng vọt trước thời điểm lỗi được phát hiện
ZEC ghi nhận một đợt giao dịch bất thường vào ngày 26/5, khi khối lượng tăng gấp 12–13 lần mức trung bình. Sau đó ba ngày, vào 29/5, các nhà nghiên cứu mới phát hiện ra lỗi trong Orchard.
Khoảng thời gian này khiến thị trường đặt câu hỏi về việc liệu một số nhà giao dịch đã nhận thấy tín hiệu rủi ro sớm hơn phần còn lại hay không. Dù vậy, mốc thời gian chỉ cho thấy sự trùng hợp đáng chú ý, chưa chứng minh được nguyên nhân.
Trong giai đoạn đó, giá ZEC giảm từ khoảng 660 USD xuống 530 USD, cho thấy áp lực bán đang tăng lên. Đến ngày 2/6, nhóm phát triển vô hiệu hóa Orchard và phát hành bản vá vào ngày 3/6.
Các vị thế short lớn xuất hiện trước khi lỗi được công bố
Allium Labs cho thấy những vị thế sinh lời nhất được mở vào ngày 25/5 và 26/5, tức trước khi lỗi được phát hiện công khai. Vị thế short lớn nhất trị giá 34,5 triệu USD và tạo ra khoảng 998.000 USD lợi nhuận.
Một vị thế short khác trị giá 17,7 triệu USD cũng ghi nhận khoảng 724.000 USD lợi nhuận. Các con số này khiến thị trường nghi ngờ rằng một số nhà giao dịch đã đặt cược đúng hướng trước khi thông tin về lỗi lan rộng.
Tuy nhiên, dữ liệu futures không đủ để kết luận có giao dịch dựa trên thông tin nội bộ. Short luôn đi kèm với long, nên lợi nhuận của một bên không tự động đồng nghĩa với việc bên đó biết trước sự cố.
Giá ZEC giảm sâu khi niềm tin thị trường suy yếu
ZEC đã giảm 64% từ 685 USD xuống 247 USD vào ngày 5/6, trong khi khối lượng giao dịch theo giờ đạt 560 triệu USD. Diễn biến này cho thấy thị trường phản ứng mạnh với rủi ro liên quan đến Orchard.
Một vị thế long lớn trị giá 91,5 triệu USD sau đó lỗ 6,97 triệu USD, cho thấy không phải mọi cược đều đi đúng hướng. Việc này cũng nhấn mạnh rằng biến động giá của ZEC không phản ánh một chiều cho bất kỳ nhóm giao dịch nào.
Zcash vẫn dùng mô hình quyền riêng tư khiến việc xác minh liệu lỗ hổng có từng bị khai thác hay không trở nên khó khăn. Vì vậy, thị trường chủ yếu phải định giá theo xác suất thay vì bằng chứng chắc chắn.
Tổng kết
Lỗ hổng Orchard của Zcash và các giao dịch bất thường trước thời điểm phát hiện đã tạo ra nhiều nghi vấn, nhưng chưa có đủ bằng chứng để kết luận về việc khai thác hay giao dịch dựa trên thông tin sớm. Niềm tin thị trường vì thế vẫn chịu áp lực sau khi bản vá được phát hành.
