IRS cho phép nhà đầu tư tiền điện tử tại Mỹ tiếp tục dùng các phương pháp xác định lô bán (như chọn đồng mua gần đây) thay vì buộc dựa hoàn toàn vào báo cáo do sàn/broker nộp, giúp giảm rủi ro “hóa đơn thuế” bị đội lên.
Trong mùa khai thuế, hướng dẫn mới của IRS (Notice 2026-20) gia hạn cơ chế “tạm nới” cho đến hết năm 2026, đồng thời phản ánh áp lực tuân thủ lớn mà chế độ báo cáo cost basis đang tạo ra cho các sàn crypto và broker.
- IRS cho phép dùng phương pháp thay thế để xác định giao dịch bán crypto khi tính thuế, không buộc chỉ dựa vào báo cáo broker.
- Gia hạn biện pháp giảm tải đến hết năm 2026, giúp nhà đầu tư linh hoạt hơn so với FIFO trong một số trường hợp.
- IRS đang điều chỉnh lộ trình Form 1099-DA và xem xét chuyển mặc định sang báo cáo điện tử để giảm gánh nặng vận hành.
IRS gia hạn quyền dùng phương pháp thay thế để tính thuế bán crypto đến hết 2026
IRS cho phép nhà đầu tư xác định giao dịch bán crypto bằng phương pháp thay thế thay vì chỉ dựa vào báo cáo do sàn/broker nộp, và biện pháp giảm tải này được gia hạn tạm thời đến hết năm 2026.
Theo hướng dẫn mới nhất của IRS, nhà đầu tư có thể tiếp tục áp dụng các cách nhận diện lô bán khác nhau phục vụ tính thuế, thay vì bắt buộc bám theo dữ liệu/logic được chốt trong báo cáo do broker gửi lên cơ quan thuế.
Hướng dẫn được công bố trong tài liệu của IRS tại đây: văn bản hướng dẫn (Notice 2026-20). Đây là lần thứ hai IRS gia hạn cơ chế “nới” này, trong bối cảnh hệ thống báo cáo crypto đang được triển khai theo từng giai đoạn.
FIFO có thể làm tăng thuế khi báo cáo các đồng coin mua sớm
Nếu bị áp dụng FIFO cứng nhắc, nhà đầu tư thường phải ghi nhận bán các coin mua lâu nhất trước, khiến lãi vốn dễ cao hơn và dẫn đến thuế phải nộp tăng.
Trước đó, IRS yêu cầu các sàn/broker áp dụng FIFO (first-in, first-out) để theo dõi giá mua và giá bán của từng đồng coin. Với FIFO, “đồng mua sớm nhất” được coi là bán trước.
Trên thực tế, các coin mua sớm thường có giá vốn thấp và có thể đã tăng mạnh theo thời gian. Khi chúng bị ghi nhận là bán trước, lãi vốn phát sinh lớn hơn, đồng nghĩa thuế lãi vốn có thể cao hơn.
Phương pháp thay thế giúp nhà đầu tư ưu tiên lô coin mua gần đây hoặc đang lỗ
Khi được phép dùng phương pháp thay thế, nhà đầu tư có thể chọn các coin mua gần đây (ít tăng hoặc đang giảm) để tính giao dịch bán, từ đó có thể giảm lãi vốn chịu thuế.
Điểm khác biệt cốt lõi là khả năng “nhận diện” coin được bán không nhất thiết phải là coin mua sớm nhất. Trong các giai đoạn thị trường biến động, lô mua gần đây có thể chưa tăng nhiều, thậm chí đang âm.
Điều này có thể làm giảm tổng lãi vốn tính thuế so với kịch bản FIFO, tùy hồ sơ giao dịch và cách ghi nhận của từng nhà đầu tư. Tuy nhiên, nhà đầu tư vẫn cần bảo đảm hồ sơ theo dõi lô mua/bán nhất quán và có thể đối soát khi cần.
Gánh nặng tuân thủ thuế crypto tại Mỹ đang khiến IRS phải “giảm tải” cho broker
IRS nới quy định một phần vì chế độ báo cáo crypto chi tiết tạo áp lực vận hành lớn: broker phải báo cáo cost basis cho từng coin của từng khách hàng và phát hành bản sao cho khách.
Theo Shehan Chandrasekera, Trưởng bộ phận thuế tại Coin Tracker, hướng dẫn của IRS mang lại “giảm tải đáng kể” cho nhà đầu tư, dù vẫn có một số điểm gây ma sát trong thực thi.
IRS vừa âm thầm cứu nhà đầu tư crypto khỏi một cơn đau đầu thuế khổng lồ bằng việc ban hành Notice 2026-20.
– Shehan Chandrasekera, Trưởng bộ phận thuế Coin Tracker, trích từ bài đăng trên X
Cơ chế giảm tải được gia hạn đến hết năm 2026, nhưng không chỉ xuất phát từ “thiện chí”. Quy tắc báo cáo nghiêm ngặt tạo gánh nặng tuân thủ lớn cho các đơn vị trung gian, đặc biệt yêu cầu báo cáo cost basis cho mỗi coin mà mỗi nhà đầu tư đã mua, kèm dữ liệu liên quan.
Ngoài ra, broker phải cung cấp bản sao báo cáo cho khách hàng, hoặc gửi bản cứng qua đường bưu điện nếu khách không chọn nhận bản điện tử. Nhiều broker cho rằng quy trình này là gánh nặng vận hành đáng kể.
IRS triển khai báo cáo theo lộ trình: 2025 chỉ gross proceeds, 2026 bổ sung cost basis qua Form 1099-DA
IRS chọn cách triển khai theo giai đoạn: báo cáo nộp năm 2025 tập trung gross proceeds, còn tài sản crypto mua trong 2026 sẽ có thêm dữ liệu cost basis trên Form 1099-DA.
Để giảm tải, IRS áp dụng cơ chế “phased-in reports”. Giai đoạn đầu, các báo cáo nộp trong năm 2025 chỉ cần gross proceeds, tức tổng giá trị thu được hoặc tổng doanh số bán crypto.
Với các tài sản crypto được mua trong năm 2026, báo cáo do broker nộp sẽ bao gồm dữ liệu cost basis trong Form 1099-DA. Cách làm này giúp các bên có thời gian nâng cấp hệ thống và quy trình dữ liệu trước khi bước vào chế độ báo cáo đầy đủ.
Gần đây, IRS cũng đề xuất loại bỏ việc gửi bản cứng cho khách hàng và chuyển “nộp/nhận điện tử” thành mặc định đối với báo cáo thuế, nhằm tiếp tục giảm tải vận hành.
Những câu hỏi thường gặp
Hướng dẫn mới của IRS cho phép nhà đầu tư crypto làm gì khi tính thuế?
IRS cho phép nhà đầu tư dùng các phương pháp thay thế để xác định coin/lô coin đã bán khi tính thuế, thay vì buộc chỉ dựa vào báo cáo do sàn/broker nộp.
Vì sao FIFO có thể khiến thuế lãi vốn cao hơn?
FIFO coi các coin mua sớm nhất là bán trước. Coin mua sớm thường có giá vốn thấp và có thể đã tăng mạnh, khiến lãi vốn ghi nhận lớn hơn và thuế có thể tăng.
Biện pháp giảm tải này được gia hạn đến khi nào?
Theo nội dung gốc, cơ chế giảm tải tạm thời được gia hạn đến hết năm 2026.
Form 1099-DA liên quan gì đến báo cáo thuế crypto?
IRS triển khai báo cáo theo giai đoạn: báo cáo nộp năm 2025 tập trung gross proceeds, còn với tài sản crypto mua trong năm 2026 sẽ kèm dữ liệu cost basis trong Form 1099-DA.
