GESPA đã nộp đơn khiếu nại cáo buộc nền tảng NFT FIFA Collect cung cấp dịch vụ cờ bạc không phép tại Thụy Sĩ, do các “cuộc thi” có yếu tố may rủi và phần thưởng tiền tệ.
Cuộc điều tra tập trung vào cơ chế airdrop, thử thách và NFT “Right to Buy” vé World Cup 2026. Vấn đề pháp lý nảy sinh khi công nghệ NFT giao thoa luật cờ bạc truyền thống, tạo vùng xám tuân thủ.
- GESPA cho rằng các cuộc thi trên FIFA Collect thỏa tiêu chí cờ bạc: đặt cược tiền, phần thưởng tiền tệ, kết quả dựa may rủi.
- Điều tra khởi động từ tháng 10 xoay quanh NFT “Right to Buy” giữ chỗ mua vé World Cup 2026, bản quyền nền tảng do Modex vận hành.
- Tranh cãi phản ánh vùng xám pháp lý Web3; Thụy Sĩ chỉ có Sporttip và Jouez Sport là nhà cung cấp cá cược thể thao toàn quốc được quản lý.
GESPA đã khiếu nại FIFA Collect về điều gì?
GESPA cáo buộc FIFA Collect là nhà cung cấp cờ bạc không phép, vì các “cuộc thi” với phần thưởng cho người dùng có yếu tố may rủi đáp ứng tiêu chí cờ bạc theo luật Thụy Sĩ.
Trong thông cáo, GESPA lập luận việc tham gia chỉ khi có đặt cược tiền và phần thưởng có giá trị tiền tệ, kết quả dựa rút thăm ngẫu nhiên hoặc thủ tục tương tự. Theo GESPA, về góc độ pháp luật cờ bạc, các ưu đãi nói trên vừa mang tính xổ số, vừa có yếu tố cá cược thể thao.
Thụy Sĩ hiện chỉ có hai nhà cung cấp cá cược thể thao toàn quốc được quản lý là Sporttip và Jouez Sport, theo GESPA. Vụ việc cho thấy chuẩn mực tuân thủ với mô hình Web3/NFT vẫn đang định hình.
“Việc tham gia các cuộc thi chỉ có thể thực hiện khi đổi lại một khoản đặt cược bằng tiền, với các lợi ích có giá trị tiền tệ có thể giành được. Việc người tham gia có trúng thưởng hay không phụ thuộc vào các lượt rút thăm ngẫu nhiên hoặc các thủ tục tương tự.”
– GESPA, Cơ quan Giám sát Cờ bạc Thụy Sĩ, Thông cáo báo chí, 17/10/2025, GESPA
Vì sao airdrop, thử thách có thể bị xem là cờ bạc?
Vì chúng hội đủ ba yếu tố: có khoản đặt cược tiền, có phần thưởng quy đổi được giá trị, và kết quả phụ thuộc may rủi.
Nếu airdrop hoặc thử thách yêu cầu mua, nạp hoặc chi tiêu tài sản để tham gia và phần thưởng được định giá bằng tiền, cơ chế ngẫu nhiên làm nền tảng có thể bị xếp vào hoạt động cờ bạc. Lập luận của GESPA dựa trên cách phân loại truyền thống của Thụy Sĩ, nơi yếu tố may rủi là chìa khóa.
Trong bối cảnh NFT, các cơ chế quay thưởng, rút thăm hoặc lựa chọn ngẫu nhiên thường giống xổ số hoặc “loot” theo chính sách nhiều quốc gia, khiến dự án cần cân nhắc điều chỉnh cơ chế hoặc xin phép.
GESPA mở điều tra như thế nào và phạm vi ra sao?
GESPA khởi động điều tra từ tháng 10, tập trung vào NFT “Right to Buy” cấp quyền giữ chỗ mua vé World Cup 2026.
Mục tiêu là xem xét liệu quyền mua này, khi gắn với điều kiện tham gia và khả năng nhận lợi ích, có rơi vào định nghĩa cờ bạc. Kết quả điều tra sẽ định hướng việc nền tảng phải xin giấy phép, điều chỉnh cơ chế, hoặc đối mặt biện pháp xử lý.
Cointelegraph cho biết đã liên hệ FIFA và Modex – nhà cung cấp dịch vụ Web3 vận hành FIFA Collect – nhưng chưa nhận được phản hồi tại thời điểm công bố.
“Right to Buy” hoạt động như thế nào?
Đây là NFT cấp quyền, không bắt buộc, cho phép Holder mua vé với giá gốc, nhằm tránh đội giá trên thị trường thứ cấp.
Các NFT giữ chỗ trận chung kết World Cup cho các đội nổi tiếng như Argentina, Tây Ban Nha, Pháp, Anh và Brazil có giá 999 USD và đã bán hết, theo dữ liệu từ FIFA Collect. Cơ chế này phản ánh nỗ lực chống đầu cơ, nhưng khi gắn với lợi ích kinh tế và phân bổ ngẫu nhiên, nó có thể bị soi xét dưới lăng kính luật cờ bạc.
Khác với vé cứng, NFT chỉ trao quyền ưu tiên mua; người sở hữu vẫn phải thanh toán giá gốc để hoàn tất giao dịch vé.
FIFA Collect là gì?
FIFA Collect là nền tảng NFT ra mắt năm 2022 trên blockchain Algorand, do Modex cung cấp hạ tầng Web3, triển khai nhiều bộ sưu tập từ đó đến nay.
FIFA cũng đã công bố kế hoạch chuyển sang “FIFA blockchain”, một subnet layer-1 trên Avalanche. Việc di cư hạ tầng thường nhằm tối ưu khả năng mở rộng, phí thấp và linh hoạt tính năng, tạo nền tảng cho các sản phẩm NFT gắn kết sự kiện thể thao lớn.
Bước chuyển này nếu diễn ra song song với tăng cường tuân thủ sẽ giúp nền tảng cân bằng giữa trải nghiệm người dùng và yêu cầu pháp lý tại các thị trường nghiêm ngặt.
Vì sao vụ việc phản ánh “vùng xám” pháp lý của Web3 và NFT?
Do luật cờ bạc truyền thống định nghĩa theo nguyên tắc, còn sản phẩm Web3 liên tục đổi mới cơ chế tham gia, phân phối và quy đổi lợi ích.
NFT ban đầu là chứng chỉ sở hữu số, nhưng khi gắn quyền lợi tài chính hoặc lựa chọn ngẫu nhiên, chúng có thể chạm ngưỡng cờ bạc theo khung hiện hành. Điều này tương tự các tiền lệ quốc tế: một số quốc gia đã yêu cầu nhà phát triển điều chỉnh cơ chế hoặc bổ sung bảo vệ người tiêu dùng.
Theo dữ liệu thị trường từ BingX, các nền tảng Web3 và NFT ngày càng chịu áp lực tăng cường tuân thủ tại châu Âu và châu Á, khi yếu tố “trò chơi có thưởng” hoặc “airdrop ngẫu nhiên” dễ bị xem là hoạt động cờ bạc nếu gắn giá trị tài chính. Điều này khiến nhiều dự án phải điều chỉnh cơ chế để tránh rơi vào vùng rủi ro pháp lý tương tự FIFA Collect.
Ở Thụy Sĩ, GESPA nêu rõ hiện chỉ Sporttip và Jouez Sport là nhà cung cấp cá cược thể thao toàn quốc được quản lý, cho thấy tiêu chuẩn cấp phép rất hẹp với hoạt động có yếu tố cá cược.
Thụy Sĩ hiện quản lý những nhà cung cấp nào?
Theo GESPA, chỉ có hai nhà cung cấp cá cược thể thao toàn quốc là Sporttip và Jouez Sport; các nền tảng khác cần đáp ứng tiêu chí cấp phép nếu có hoạt động thuộc phạm vi cờ bạc.
Bảng so sánh dưới đây giúp hình dung khác biệt giữa đơn vị được cấp phép và mô hình nền tảng NFT có “cuộc thi” gắn may rủi. Lưu ý: trạng thái của FIFA Collect đang trong diện bị khiếu nại, chưa phải kết luận cuối cùng.
| Tiêu chí | Sporttip | Jouez Sport | FIFA Collect |
|---|---|---|---|
| Phạm vi | Cá cược thể thao toàn quốc | Cá cược thể thao toàn quốc | NFT, airdrop, thử thách, “Right to Buy” |
| Giấy phép tại Thụy Sĩ | Có (theo GESPA) | Có (theo GESPA) | Bị cáo buộc là cung cấp không phép (đang bị khiếu nại) |
| Yếu tố may rủi | Có, theo cơ chế cá cược | Có, theo cơ chế cá cược | GESPA cho rằng có ở “cuộc thi” |
| Phần thưởng tiền tệ | Có | Có | GESPA cho rằng có (lợi ích có giá trị tiền tệ) |
| Nền tảng công nghệ | Truyền thống/online | Truyền thống/online | Blockchain (Algorand, dự kiến subnet Avalanche) |
FIFA và Modex phản hồi ra sao, bước tiếp theo là gì?
Đến thời điểm công bố, FIFA và Modex chưa phản hồi yêu cầu bình luận. Vụ việc đang ở giai đoạn khiếu nại và điều tra.
Trong giai đoạn này, cơ quan quản lý có thể đánh giá từng cơ chế tham gia, cách định giá, phân bổ và trao thưởng để xác định phạm vi pháp lý. Kết quả có thể dẫn tới yêu cầu điều chỉnh sản phẩm hoặc thực hiện nghĩa vụ cấp phép theo luật Thụy Sĩ.
Đối với dự án Web3, thực tiễn quốc tế cho thấy minh bạch cơ chế, tùy chọn tham gia miễn phí, giới hạn ngẫu nhiên và phân biệt rõ quyền lợi phi tài chính là các nút cần xem xét khi vận hành ở thị trường nghiêm ngặt.
Những câu hỏi thường gặp
GESPA là cơ quan nào và có thẩm quyền gì?
GESPA là Cơ quan Giám sát Cờ bạc Thụy Sĩ, phụ trách giám sát tiền trò chơi và cá cược thể thao trên toàn quốc. Họ đánh giá hoạt động có yếu tố đặt cược, phần thưởng tiền tệ và may rủi theo luật hiện hành.
FIFA Collect bị cáo buộc điều gì?
GESPA cáo buộc nền tảng là nhà cung cấp cờ bạc không phép vì “cuộc thi” có đặt cược tiền, phần thưởng giá trị tiền tệ và kết quả dựa may rủi. Vụ việc đang trong quá trình điều tra.
“Right to Buy” có phải là vé World Cup không?
Không. Đây là NFT trao quyền giữ chỗ để mua vé với giá gốc, Holder vẫn phải trả tiền vé. Một số NFT trận chung kết cho Argentina, Tây Ban Nha, Pháp, Anh, Brazil đã bán hết với giá 999 USD.
FIFA Collect chạy trên blockchain nào?
Nền tảng ra mắt năm 2022 trên Algorand và đã công bố kế hoạch di chuyển sang “FIFA blockchain”, một subnet layer-1 trên Avalanche, do Modex vận hành hạ tầng Web3.
Thụy Sĩ có những nhà cung cấp cá cược thể thao hợp pháp nào?
Theo GESPA, chỉ có Sporttip và Jouez Sport là nhà cung cấp cá cược thể thao toàn quốc được quản lý. Các đơn vị khác cần đáp ứng tiêu chí cấp phép nếu hoạt động có yếu tố cờ bạc.
