Ủy ban Châu Âu không chấp nhận yêu cầu trì hoãn luật về trí tuệ nhân tạo (AI), khẳng định tiến độ thực thi được duy trì theo kế hoạch.
Luật AI của EU sẽ chính thức có hiệu lực, thiết lập khung pháp lý toàn diện đầu tiên trên thế giới, dù các doanh nghiệp lớn phản đối việc luật có thể làm chậm đổi mới và tạo gánh nặng tuân thủ.
- EU không chấp nhận trì hoãn, luật AI sẽ thực thi đúng hạn với phân loại theo mức độ rủi ro.
- Luật sẽ áp dụng dần từ năm 2025, tập trung vào AI chung và các ứng dụng nguy cơ cao.
- Quy định này đặt nền tảng toàn cầu tương tự GDPR, có thể phạt tới 35 triệu Euro hoặc 7% doanh thu toàn cầu.
EU có thực sự từ chối trì hoãn Thi hành Luật AI không?
Theo phát ngôn viên Thomas Regnier của Ủy ban Châu Âu, luật AI sẽ được thực thi nghiêm ngặt đúng theo kế hoạch mà không có bất kỳ sự dừng hay gia hạn nào. Dù gặp nhiều phản ánh từ các tập đoàn công nghệ lớn về chi phí và gánh nặng vận hành, EU vẫn cam kết tiến hành.
Ông Regnier nhấn mạnh: “Không có việc tạm dừng, không có khoảng thời gian ưu đãi, luật AI sẽ được triển khai đúng lộ trình.” Đây là tuyên bố rõ ràng thể hiện quan điểm mạnh mẽ của EU trước sức ép từ thị trường.
“Tôi đã đọc rất nhiều báo cáo và thư từ về Luật AI và xin khẳng định không có sự hoãn lại nào xảy ra.”
Thomas Regnier – Phát ngôn viên Ủy ban Châu Âu, tháng 7/2025
Luật AI của EU có phạm vi và phân loại như thế nào?
EU đã xây dựng Luật AI đầu tiên trên thế giới để tạo ra khung pháp lý toàn diện, phân loại hệ thống AI theo mức độ rủi ro từ thấp đến cao. Các mô hình AI chung (GPAI) và các ứng dụng rủi ro cao như giám sát sinh trắc học hay hạ tầng quan trọng bị áp đặt các tiêu chuẩn nghiêm ngặt nhất.
Luật bắt đầu có hiệu lực từ tháng 2/2025; các quy định cho AI chung từ tháng 8/2025 và các điều khoản dành cho AI rủi ro cao từ tháng 8/2026.
Ví dụ về các ứng dụng AI rủi ro cao
- Giám sát sinh trắc học ở nơi công cộng
- AI trong hệ thống y tế, giao thông, an ninh quốc gia
- Hệ thống tự động quyết định các tác động quan trọng đến con người
Tại sao các doanh nghiệp lớn phản đối và EU phản ứng thế nào?
Nhiều tập đoàn Hoa Kỳ như Alphabet, Meta, và doanh nghiệp châu Âu như ASML, Mistral yêu cầu hoãn luật AI nhiều năm do lo ngại về chi phí tuân thủ và rào cản đổi mới, đặc biệt gây bất lợi cho các doanh nghiệp nhỏ thiếu nguồn lực.
EU thừa nhận khó khăn nhưng vẫn không thay đổi lộ trình. Song song đó, Ủy ban sẽ đề xuất đơn giản hóa các nghĩa vụ báo cáo kỹ thuật số rộng hơn trong năm 2025, nhằm giảm tải hành chính mà không làm suy yếu luật AI.
“Chúng tôi hiểu năng lực của các công ty nhỏ khác nhau và muốn các quy định phải phù hợp tỷ lệ, nhưng điều này không có nghĩa là tạm dừng hay thay đổi lịch trình luật AI.”
Thomas Regnier – Phát ngôn viên Ủy ban Châu Âu, tháng 7/2025
Luật AI của EU có tác động gì trên trường quốc tế?
Luật AI của EU được kỳ vọng sẽ trở thành chuẩn mực toàn cầu tương tự Quy định Bảo vệ Dữ liệu Chung GDPR. Các quy tắc này có phạm vi ảnh hưởng vượt ngoài lãnh thổ châu Âu, bắt buộc nhiều nhà phát triển ngoài EU phải tuân theo nếu sản phẩm AI của họ được triển khai trong khu vực.
Luật đưa ra các mức phạt nghiêm khắc lên đến 35 triệu Euro hoặc 7% doanh thu toàn cầu nếu vi phạm, tăng tính răn đe cho các tổ chức vận hành AI không minh bạch hoặc có hành vi trái pháp luật.
Bảng so sánh một số điểm nổi bật giữa AI Act và các quy định quốc tế
| Tiêu chí | AI Act (EU) | Luật AI Hoa Kỳ (dự thảo) | Quy định Trung Quốc |
|---|---|---|---|
| Phạm vi áp dụng | Toàn EU, áp dụng cả nhà phát triển ngoài EU khi sản phẩm hoạt động trong EU | Tập trung trong phạm vi quốc gia | Quản lý nghiêm ngặt các AI ảnh hưởng an ninh và social |
| Mức phạt tối đa | 35 triệu Euro hoặc 7% doanh thu toàn cầu | Chưa rõ quy định cụ thể | Phạt hành chính và thu hồi giấy phép |
| Phân loại AI | Theo rủi ro: thấp, trung bình, cao | Phân loại còn đang phát triển | Áp dụng nguyên tắc an toàn và kiểm soát đặc biệt |
Những câu hỏi thường gặp
- Luật AI EU khi nào chính thức có hiệu lực? Luật bắt đầu áp dụng từ tháng 2/2025, với các mức áp dụng mở rộng vào tháng 8/2025 và 8/2026.
- Ai sẽ chịu ảnh hưởng lớn nhất từ luật này? Các nhà phát triển AI có ứng dụng rủi ro cao và các doanh nghiệp trong EU, kể cả công ty nước ngoài có sản phẩm triển khai tại EU.
- EU có chấp nhận trì hoãn luật để giảm áp lực không? Không, Ủy ban Châu Âu khẳng định không có sự trì hoãn hoặc giai đoạn ân hạn nào.
- Luật AI EU có thể ảnh hưởng đến các quốc gia khác thế nào? Luật có phạm vi áp dụng vượt biên giới, ảnh hưởng đến cả các nhà phát triển ngoài EU khi sản phẩm AI hoạt động trong EU.
- Mức phạt khi vi phạm luật AI EU là bao nhiêu? Có thể lên tới 35 triệu Euro hoặc 7% tổng doanh thu toàn cầu của doanh nghiệp.
