Các ngân hàng lớn của Mỹ cảnh báo lỗ hổng trong GENIUS Act 2025 có thể khiến dòng tiền gửi rời hệ thống ngân hàng, với rủi ro lên tới 6.600 tỷ USD nếu stablecoin bị “biến tướng” thành sản phẩm tiết kiệm lãi cao thông qua công ty liên kết và sàn crypto.
Cảnh báo này được nêu trong thư gửi Quốc hội ngày 06/01, khi các nhóm ngân hàng cho rằng quy định cấm trả lãi cho nhà phát hành stablecoin đang bị lách, tạo ra hình thái “ngân hàng bóng tối” trong thị trường tiền điện tử và làm suy yếu kênh tín dụng truyền thống.
- Nhóm ngân hàng nói GENIUS Act 2025 có lỗ hổng cho phép sàn crypto/công ty liên kết trả lợi suất như tài khoản tiết kiệm lãi cao.
- Rủi ro được nêu là dòng tiền gửi có thể dịch chuyển khỏi ngân hàng, ảnh hưởng cung tín dụng cho người dân và doanh nghiệp.
- Stablecoin đạt vốn hóa 317,8 tỷ USD; nếu bị chặn cơ chế “lợi suất”, nhu cầu có thể quay về vai trò thanh toán.
Các ngân hàng cảnh báo lỗ hổng GENIUS Act có thể rút 6.600 tỷ USD khỏi hệ thống
Các tổ chức ngân hàng cho biết lỗ hổng trong GENIUS Act có thể thúc đẩy dịch chuyển tiền gửi sang stablecoin có lợi suất, gây áp lực thanh khoản cho ngân hàng và tiềm ẩn rủi ro hệ thống; mức rủi ro được nêu lên tới 6.600 tỷ USD.
Trong thư gửi Quốc hội ngày 06/01, Bank Policy Institute (BPI) và liên minh các hiệp hội ngân hàng cho rằng quy định mới về stablecoin đang tạo ra một “khe hở” thực thi.
Trọng tâm của cảnh báo là việc các sàn crypto hoặc công ty liên kết có thể vận hành giống “ngân hàng bóng tối” bằng cách đưa ra lợi suất/khuyến thưởng cao, cạnh tranh trực tiếp với tiền gửi ngân hàng mà không chịu bộ khung giám sát tương đương.
GENIUS Act cấm trả lãi, nhưng lợi suất có thể xuất hiện qua công ty liên kết
GENIUS Act cấm nhà phát hành stablecoin trả lãi, nhưng các ngân hàng nói quy định này có thể bị né bằng mô hình liên kết, khiến người dùng vẫn nhận lợi suất cao hơn tài khoản tiết kiệm thông thường.
Theo lập luận của nhóm ngân hàng, nếu stablecoin chuyển từ công cụ thanh toán sang nơi “đỗ tiền” có lợi suất, động lực thị trường sẽ không còn là tiện ích giao dịch mà là tối đa hóa lợi nhuận, từ đó kích hoạt làn sóng rút tiền gửi.
BPI cảnh báo sự dịch chuyển này không chỉ làm suy yếu bảng cân đối ngân hàng, mà còn có thể bóp nghẹt kênh tín dụng cho nền kinh tế thực, khiến các khoản vay mua nhà, vay kinh doanh và tài trợ nông nghiệp trở nên khó tiếp cận hơn.
Tranh cãi về GENIUS Act đã xuất hiện từ khi tranh luận tại Hạ viện
Trong quá trình tranh luận trước khi thông qua (tháng 07/2025), GENIUS Act đã chịu chỉ trích vì nguy cơ mở “cửa sau” cho CBDC theo quan điểm của một số nghị sĩ, cho thấy căng thẳng quản lý không phải mới.
Trong các tranh luận khi dự luật được đưa ra sàn vào tháng 07/2025, Hạ nghị sĩ Marjorie Taylor Greene bày tỏ phản đối với lý do khác so với hệ thống ngân hàng, tập trung vào rủi ro liên quan CBDC.
“Hồi tháng 07, tôi đã bỏ phiếu KHÔNG cho GENIUS Act vì nó chứa một ‘cửa sau’ dẫn tới tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC).”
– Marjorie Taylor Greene, Hạ nghị sĩ Mỹ
“Tôi ủng hộ crypto nhưng sẽ không bao giờ ủng hộ việc trao cho chính phủ khả năng tắt quyền kiểm soát hoàn toàn tiền của bạn và việc mua bán.”
– Marjorie Taylor Greene, Hạ nghị sĩ Mỹ
Đến thời điểm hiện tại, các “khe hở” mà nhiều bên nhắc tới vẫn bị cho là chưa được xử lý triệt để trong thực tế triển khai và định nghĩa phạm vi áp dụng.
Giải pháp được đề xuất là khung quản lý toàn diện cho thanh toán truyền thống và số
Một hướng tiếp cận được đề xuất là xây dựng khung quản lý rộng hơn, không chỉ tập trung vào stablecoin, nhằm cân bằng cạnh tranh giữa stablecoin và các cơ chế thanh toán khác.
Trong bài viết phân tích, Douglas Holtz-Eakin, Chủ tịch American Action Forum, nhận xét cách tiếp cận kiểu GENIUS Act có thể bị lệch trọng tâm do chỉ nhắm riêng stablecoin.
“Vấn đề với cách tiếp cận kiểu GENIUS Act là nó chỉ tập trung vào stablecoin, không đưa ra cách cân bằng cạnh tranh giữa stablecoin và các cơ chế thanh toán khác.”
– Douglas Holtz-Eakin, Chủ tịch American Action Forum
“Một cách tiếp cận tốt hơn sẽ là quy định toàn diện, ví dụ một ‘Clarity Act’, nhằm đặt mọi thanh toán và tài sản truyền thống lẫn kỹ thuật số lên cùng một sân chơi và để thị trường tự điều chỉnh.”
– Douglas Holtz-Eakin, Chủ tịch American Action Forum
Vốn hóa stablecoin đạt 317,8 tỷ USD, USDT và USDC dẫn dắt
Thị trường stablecoin đã tăng lên 317,8 tỷ USD, trong đó USDT và USDC chiếm ưu thế; điều này khiến tranh luận về “lợi suất” trở nên nhạy cảm vì có thể tác động trực tiếp tới động lực nắm giữ stablecoin.
Dữ liệu thị trường cho thấy tổng vốn hóa stablecoin đạt 317,8 tỷ USD. USDT khoảng 187 tỷ USD, còn USDC tăng trưởng 73% trong 12 tháng qua, lên 75 tỷ USD.
Khi stablecoin tiếp tục mở rộng quy mô, “khe hở lợi suất” bị xem là một động cơ thúc đẩy chấp nhận sử dụng. Tuy nhiên, nếu Quốc hội chặn việc sàn crypto cung cấp lãi/khuyến thưởng, stablecoin có thể mất sức hút như lựa chọn tiết kiệm lợi suất cao.
Kịch bản bị siết chặt có thể buộc stablecoin quay về vai trò ban đầu: phương tiện thanh toán và chuyển tiền. Khi đó, câu hỏi lớn của thị trường là liệu quy mô 317,8 tỷ USD có được giữ lại nếu phần thưởng biến mất.
Kết luận: Lỗ hổng stablecoin đang bị nhìn nhận như rủi ro hệ thống
Các ngân hàng coi lỗ hổng stablecoin không còn là sai sót kỹ thuật, mà là rủi ro hệ thống, và Quốc hội cần quyết định giữa việc đóng lỗ hổng hoặc chấp nhận sự tồn tại của “ngân hàng bóng tối” trong crypto.
- Lỗ hổng stablecoin đã leo thang từ vấn đề giám sát sang cảnh báo rủi ro hệ thống mà các ngân hàng khó có thể bỏ qua.
- Với 317,8 tỷ USD đang nằm trong stablecoin, quyết định về việc cấm lợi suất/khuyến thưởng sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới hành vi nắm giữ và vai trò của stablecoin.
Những câu hỏi thường gặp
GENIUS Act 2025 cấm điều gì với stablecoin?
GENIUS Act cấm nhà phát hành stablecoin trả lãi. Tranh cãi nằm ở việc lợi suất có thể được tạo ra gián tiếp thông qua sàn crypto hoặc công ty liên kết, khiến người dùng vẫn nhận phần thưởng tương tự lãi suất.
Vì sao ngân hàng nói stablecoin có thể hút tiền gửi?
Nếu stablecoin được gắn lợi suất/khuyến thưởng cao, người dùng có thể chuyển tiền từ tài khoản ngân hàng sang stablecoin để tìm mức sinh lời tốt hơn, từ đó làm giảm tiền gửi và ảnh hưởng khả năng cho vay của ngân hàng.
Vốn hóa stablecoin hiện là bao nhiêu và ai dẫn đầu?
Tổng vốn hóa stablecoin được nêu là 317,8 tỷ USD. USDT khoảng 187 tỷ USD và USDC đạt 75 tỷ USD sau mức tăng trưởng 73% trong 12 tháng.
Nếu Quốc hội chặn lợi suất trên stablecoin, điều gì có thể xảy ra?
Stablecoin có thể giảm hấp dẫn như một lựa chọn “tiết kiệm lợi suất cao” và quay về vai trò chính là thanh toán/chuyển tiền. Thị trường khi đó sẽ phải kiểm chứng xem quy mô vốn hóa hiện tại có duy trì nếu không còn phần thưởng.
