Cho vay on-chain đang nổi lên như một “lớp lợi suất” mới của thị trường tiền điện tử, khi các giao thức như Aave và Morpho trở thành trung tâm của hệ thống tín dụng on-chain quy mô khoảng 30 tỷ USD.
Trong khi các blockchain Layer 1 như Ethereum và Tron vẫn neo giữ phần lớn giá trị hệ sinh thái, cuộc cạnh tranh ngày càng mở rộng sang mảng hoạt động người dùng và đặc biệt là cho vay on-chain, nơi dòng vốn có thể được sử dụng hiệu quả hơn thay vì “nằm bất động”.
- Layer 1 vẫn chiếm tỷ trọng giá trị lớn, nhưng bức tranh cạnh tranh đang mở hơn.
- Cho vay on-chain hình thành hệ thống tín dụng on-chain khoảng 30 tỷ USD, với Aave và Morpho là tâm điểm.
- Stablecoin và tài sản token hóa mở rộng tài sản thế chấp, giúp thanh khoản tốt hơn và thị trường hiệu quả hơn.
Blockchain Layer 1 vẫn dẫn dắt giá trị, nhưng cạnh tranh đang lan rộng
Ethereum và Tron vẫn là các Layer 1 (L1) nắm phần lớn giá trị hệ sinh thái, dù nhiều mạng khác đang bám đuổi về hoạt động người dùng.
Các L1 lớn tiếp tục là “xương sống” của kinh tế crypto, khi chúng nắm phần đáng kể giá trị hệ sinh thái. Dữ liệu từ Token Terminal cho thấy chênh lệch giữa nhóm dẫn đầu và phần còn lại vẫn rất rõ rệt, phản ánh hiệu ứng mạng lưới và thanh khoản tập trung theo thời gian.
Song song đó, BNB Chain và Solana cạnh tranh mạnh ở mặt hoạt động người dùng, dù TVL tương đối vẫn thấp hơn so với các chuỗi dẫn đầu. Điều này cho thấy cuộc đua không chỉ nằm ở quy mô tài sản khóa lại, mà còn ở mức độ sử dụng thực tế và tần suất tương tác on-chain.
Thị trường vẫn tập trung ở nhóm dẫn đầu, nhưng mức độ cạnh tranh có thể cao hơn nhận định phổ biến. Khi người dùng dịch chuyển theo trải nghiệm và cơ hội lợi suất, “điểm nóng” giá trị có thể xuất hiện ngoài lõi L1 truyền thống.
Cho vay on-chain đang trở thành nguồn lợi suất mới
Các giao thức cho vay như Aave và Morpho đang là trung tâm của hệ thống tín dụng on-chain khoảng 30 tỷ USD, giúp người dùng tạo lợi suất từ lãi vay và tối ưu vốn.
Trên nền tảng hạ tầng L1, các giao thức cho vay đang đóng vai trò ngày càng quan trọng. Aave và Morpho được mô tả là trung tâm của một hệ thống tín dụng on-chain tăng trưởng nhanh, với quy mô khoảng 30 tỷ USD.
Stablecoin ngày càng được dùng làm phương tiện trao đổi phổ biến trên chuỗi, đồng thời trở thành tài sản “mặc định” cho hoạt động vay và cho vay. Điều này giúp chuẩn hóa đơn vị định giá và giảm biến động so với việc vay bằng tài sản biến động mạnh.
Cùng lúc, một lớp tài sản token hóa mới (từ quỹ, hàng hóa đến cổ phiếu) đang mở rộng rổ tài sản có thể dùng làm tài sản thế chấp. Khi tài sản thế chấp đa dạng hơn và có hồ sơ rủi ro khác nhau, thị trường có thêm lựa chọn cấu trúc vị thế và quản trị rủi ro.
Kết hợp lại, các yếu tố này cải thiện thanh khoản và tăng hiệu quả thị trường. Đây cũng là lý do cho vay on-chain bắt đầu giống “yield layer”, nơi người dùng nhắm tới lợi suất từ lãi suất, đòn bẩy và sử dụng vốn tốt hơn, thay vì chỉ dựa vào câu chuyện thị trường.
Tích hợp cross-chain giúp vốn di chuyển linh hoạt hơn
Các tích hợp cross-chain có thể đưa hoạt động cho vay và giao dịch sang hệ sinh thái khác, giúp vốn di chuyển giữa nhiều mạng mà giảm yêu cầu về cầu nối và ví.
Một ví dụ được nêu là Rhea Finance tích hợp với TRON, hướng tới việc mang cho vay và giao dịch cross-chain vào một hệ sinh thái có hoạt động cao. Mục tiêu là để người dùng tránh phải thao tác qua cầu nối (bridges) hoặc quản lý nhiều ví cho các mạng khác nhau.
Trong mô hình này, vốn có thể di chuyển qua các chain thay vì bị “kẹt” trong một mạng đơn lẻ. Nếu được triển khai an toàn, cách tiếp cận đó có thể tăng hiệu quả phân bổ vốn, vì người dùng tiếp cận được nơi có nhu cầu vay/cho vay tốt hơn mà không phải thực hiện nhiều bước trung gian.
Những câu hỏi thường gặp
Cho vay on-chain là gì?
Cho vay on-chain là hoạt động vay và cho vay diễn ra trực tiếp trên blockchain thông qua smart contract, nơi lãi suất, tài sản thế chấp và thanh lý được quản lý tự động theo quy tắc của giao thức.
Vì sao stablecoin quan trọng trong thị trường vay và cho vay on-chain?
Stablecoin thường được dùng để định giá và thanh toán trên chuỗi, nên cũng trở thành tài sản phổ biến để vay/cho vay. Nhờ biến động thấp hơn, stablecoin giúp người dùng dễ tính toán chi phí vốn và quản trị rủi ro hơn.
“Yield layer” trong crypto nghĩa là gì trong bối cảnh cho vay?
Trong bối cảnh này, “yield layer” ám chỉ lớp sản phẩm giúp tạo lợi suất từ việc cho vay, hưởng lãi, dùng đòn bẩy và tối ưu hiệu quả sử dụng vốn, biến tài sản nắm giữ thành tài sản tạo dòng tiền.
