Những nhà giao dịch dầu mỏ phản ứng ngay lập tức hôm thứ 2 khi Iran bắn tên lửa vào căn cứ quân sự Hoa Kỳ tại Qatar, chọn cách bán tháo dầu thô thay vì đẩy giá lên cao.
Chỉ vài giờ trước các cuộc tấn công, cựu Tổng thống Trump đã lên mạng social Truth Social kêu gọi các nhà giao dịch giữ bình tĩnh và không “nhường bước cho kẻ thù” bằng cách đẩy giá dầu lên cao. Ông yêu cầu giá phải được hạ xuống ngay lập tức. Thị trường Wall Street dường như đã nghe lời.
Theo Financial Times, tên lửa đầu tiên được phóng vào khoảng 17h30 giờ Doha. Chỉ trong vòng 7 phút, giá dầu Brent bắt đầu giảm. Sau 20 phút, giá đã mất 3%. Đến 19h30, giá lao dốc xuống 71,48 USD, tương đương mất 7,2%, mức giảm mạnh nhất trong một ngày suốt gần ba năm qua.
Thời điểm này gây sốc người quan sát. Tên lửa sáng rực bầu trời. Người dân hoảng loạn. Các kênh truyền hình đưa tin rầm rộ. Nhưng các nhà giao dịch đã sớm có quyết định. Hoa Kỳ, Israel và Iran không bước vào cuộc chiến toàn diện. Jorge Montepeque, nhà phân tích tại Onyx Capital Group, nhắn tin sau khi trúng tên lửa, “Tất cả đều có kịch bản, ta biết căn cứ đã trống. Tôi đã biết từ ngày 18/6 rằng đó là căn cứ bỏ hoang. Chúng ta đã xem cảnh này rồi.”
Nhà giao dịch tận dụng nguồn tin mở để nắm bắt thị trường
Kể từ khi cuộc xung đột Israel-Iran bùng nổ, các nhà giao dịch dầu mỏ dán mắt vào Twitter và các nguồn thông tin tình báo mở (OSINT). Một lãnh đạo trong công ty giao dịch lớn cho biết: “Tất cả đều cùng một con thuyền, chúng tôi theo dõi từng dòng Twitter, tài khoản OSINT và tất cả những gì có thể để hiểu tình hình.”
Phân tích vệ tinh căn cứ không quân Al Udeid tại Qatar, nơi đóng khoảng 10.000 lính Hoa Kỳ, cho thấy khu vực này trống không vài ngày trước cuộc đáp trả của Iran. Điều này báo hiệu động thái mang tính biểu tượng nhiều hơn là đòn tấn công thật sự.
Do đó, các nhà giao dịch không tin vào khủng hoảng. Họ biết hạ tầng dầu mỏ không bị ảnh hưởng. Iran, theo Rystad Energy, còn tăng sản lượng dầu thô trong thời gian chiến sự vì không thể tinh chế đủ trong nước. Nhu cầu dầu vẫn được đáp ứng, dòng chảy không bị gián đoạn. Khi dầu vẫn thông suốt, cơn hoảng loạn nhanh chóng tan biến.
Tình thế tuần trước minh họa rõ điều này. Khi Israel tấn công các cơ sở khí đốt và nhiên liệu của Iran, giá dầu tăng 5,5%. Nhưng khi có dấu hiệu Tehran mong muốn hòa bình, đà tăng tan biến. Thị trường chỉ quan tâm liệu Iran có tấn công tàu chở dầu qua eo biển Hormuz — tuyến đường 33 km vận chuyển dầu Vùng Vịnh ra thế giới — hay không.
Nhà giao dịch bán tháo nhanh chóng, không kỳ vọng nguồn cung dầu thực sự thiếu hụt
Chiến lược này đã rõ ràng nhiều năm. Kịch tính địa chính trị làm giá lập đỉnh, nhưng khi không có nguy cơ thật, các nhà giao dịch lập tức thoát hàng. Một chuyên gia dầu mỏ nhận định: “Đây không phải tình huống Ukraine – Nga phải tái cấu trúc luồng thương mại dài hạn. Thị trường chỉ tìm cách bán mọi nhịp tăng giá.”
Montepeque khẳng định: “Đọc đúng thị trường giúp bạn chiếm lợi thế, kiếm lợi nhuận và muốn thu lợi, đóng vị thế để bán.”
Trước cả khi xung đột bắt đầu, giới đầu tư đã không tin dầu sẽ duy trì đà tăng. Tổ chức Opec+ tăng nguồn cung, các nhà khoan đá phiến Hoa Kỳ bơm mạnh thị trường. Nguồn cung dư thừa. Nhu cầu giảm. Chiến lược gia Helima Croft tại RBC cho biết Nhà Trắng không cần dùng đến Dự trữ Dầu Chiến lược vì tin rằng “vẫn còn các nguồn dầu dự phòng khác trong trường hợp mất nguồn cung nghiêm trọng.”
Khi Donald Trump, trong vai trò hòa giải, giúp Iran và Israel đạt được thỏa thuận ngừng bắn, giá dầu Brent tiếp tục lao dốc 6,1% vào thứ 3, xuống dưới mức 67 USD, thấp hơn cả thời điểm chưa xảy ra chiến tranh.
Một yếu tố khác kéo giá xuống là các công cụ phái sinh. Trước chiến sự, các nhà sản xuất dầu mua hợp đồng bán quyền chọn put, hưởng lợi khi giá giảm. Các nhà giao dịch bán hợp đồng tương lai để phòng ngừa rủi ro. Khi Brent giảm vào thứ 2, các quyền chọn này ngày càng đến gần điểm kích hoạt, kéo theo làn sóng bán tháo mới, hiện tại khiến giá dầu thấp hơn so với tuần trước khi mọi chuyện bắt đầu.
