Tiềm năng giảm phụ thuộc vào USD trong thương mại liên khu vực châu Phi
Châu Phi đang nỗ lực giảm thiểu sự phụ thuộc vào đồng USD trong hoạt động thương mại xuyên biên giới. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn còn nhiều thử thách. Nhiều quốc gia bắt đầu huy động hệ thống thanh toán nội địa để thúc đẩy giao dịch nội khối, chẳng hạn như hệ thống Thanh toán và Cân đối Liên châu Phi (PAPSS). Các phương thức này giúp các doanh nghiệp giảm chi phí qua lại bằng cách sử dụng tiền điện tử địa phương cho các giao dịch xuyên biên giới nội bộ trong khu vực.
Hệ thống thanh toán nội địa khẳng định tiềm năng tự chủ tài chính
Hệ thống PAPSS là nền tảng cho phép các nền kinh tế Afrika tiến hành trao đổi trong nội bộ bằng tiền tệ địa phương. Thay vì phải chuyển đổi qua ngân hàng trung gian và quy đổi sang USD, các doanh nghiệp có thể thanh toán trực tiếp bằng tiền nội địa, qua đó giảm đáng kể phí chuyển đổi và lệ phí giao dịch quốc tế.
Giám đốc điều hành Mike Ogbalu nhấn mạnh, mục tiêu của PAPSS không chỉ là khai tử USD, mà hướng đến tối ưu hóa hiệu quả logistics và tài chính, đồng thời giảm thiểu lệ phí và rủi ro quốc tế. Một giao dịch trị giá 200 triệu USD có thể mất tới 30% phí theo phương thức cũ. Ngược lại, hệ thống nội địa có thể giảm phí xuống còn 1%. Điều này giúp tiết kiệm hàng tỷ USD mỗi năm cho châu lục.
Tác động của chính sách Hoa Kỳ và các biện pháp chống lại xu hướng này
Sau khi nhóm BRICS đề xuất hình thành đồng tiền chung, giảm phụ thuộc USD trong thương mại quốc tế, chính quyền Donald Trump lập tức phản ứng bằng các biện pháp trừng phạt kinh tế. Ông tuyên bố trên mạng social rằng, bất kỳ quốc gia nào cố gắng thay thế USD sẽ phải đối mặt với các mức thuế trừng phạt lên tới hàng chục %.
Trong thực tế, Hoa Kỳ đã nâng các mức thuế lên mức hai số, tạo ra các rào cản thương mại ngăn cản sự phát triển của các hệ thống tiền điện tử khu vực. Giới chuyên gia nhận định, những hành động này có thể gây ra những nghi vấn về mặt chính trị đối với các nỗ lực tự chủ tài chính của châu Phi.
Tiềm năng phát triển của tiền điện tử trong khu vực
Việc chuyển đổi sang đồng tiền điện tử như naira, rand và cedi có thể giúp châu Phi tiết kiệm tới 5 tỷ USD mỗi năm trong dòng chảy ngoại tệ. Hệ thống PAPSS dự kiến mở rộng nhanh chóng, từ 10 ngân hàng ban đầu nay đã kết nối 150 ngân hàng thương mại ở 15 quốc gia, bao gồm Kenya, Malawi, Zambia và Tunisia.
Hướng đi này không chỉ hỗ trợ thúc đẩy tự chủ tài chính, mà còn biến châu Phi thành trung tâm của các giải pháp thanh toán nội địa tối ưu dựa trên các đồng tiền điện tử nội khu, thể hiện rõ sự thích nghi với kỷ nguyên của blockchain và tiền điện tử trong thương mại toàn cầu.
