Cato Institute kêu gọi Mỹ bỏ thuế lãi vốn với tiền điện tử, ít nhất khi crypto được dùng để thanh toán, vì cách đánh thuế hiện tại tạo rào cản cho việc dùng nó như tiền.
Đề xuất này xuất hiện trong bối cảnh IRS vẫn xem tài sản số là tài sản chứ không phải tiền tệ, nên mỗi lần chi tiêu crypto có thể thành một sự kiện chịu thuế. Điều đó khiến cuộc tranh luận về chính sách thuế crypto tại Mỹ tiếp tục đáng chú ý.
- Cato muốn bỏ thuế lãi vốn với crypto dùng trong giao dịch để giảm ma sát thuế.
- Nhóm này gắn lập luận với cạnh tranh tiền tệ, cho rằng dollar và các lựa chọn khác nên cạnh tranh bình đẳng.
- IRS vẫn coi digital assets là tài sản, còn Quốc hội mới chỉ xem xét các miễn trừ rất hẹp.
Cato Institute đang đề xuất điều gì?
Cato đề nghị Quốc hội xóa thuế lãi vốn đối với tiền điện tử, ít nhất trong trường hợp crypto được dùng để thanh toán. Lập luận chính là hệ thống thuế hiện nay khiến việc dùng crypto trong đời sống hàng ngày trở nên kém thuận tiện hơn so với dùng USD.
Quan điểm này được nêu trong bản briefing năm 2022 và được nhắc lại trong bài viết tháng 2/2026. Ở lần cập nhật mới hơn, Cato còn đề xuất một ngưỡng miễn thuế lãi 10.000 USD cho các phương tiện trao đổi, bao gồm cả tiền điện tử.
Cần lưu ý đây là đề xuất chính sách, không phải thay đổi pháp luật. Tính đến 16/4/2026, cách IRS xử lý tài sản số vẫn chưa đổi.
Vì sao Cato nói đây là vấn đề “cạnh tranh tiền tệ”?
Cạnh tranh tiền tệ là việc nhiều loại tiền cùng cạnh tranh với nhau dựa trên khả năng được dùng làm phương tiện trao đổi. Theo Cato, nếu chi tiêu crypto luôn tạo ra nghĩa vụ thuế, còn chi tiêu USD thì không, luật thuế đang nghiêng về một bên ngay từ đầu.
Logic của họ không đặt nặng tranh luận ý thức hệ mà tập trung vào cơ chế sử dụng. Mỗi giao dịch crypto có thể kéo theo tính toán giá vốn, ghi nhận lãi hoặc lỗ và nghĩa vụ khai báo, trong khi chi tiêu bằng tiền pháp định không tạo ra cùng mức ma sát.
“Bãi bỏ thuế lãi vốn với tất cả tài sản sẽ là một cải cách tốt.”
– Nicholas Anthony, nhà phân tích chính sách tại Cato Institute
Từ góc nhìn này, Cato cho rằng một sân chơi bình đẳng hơn không làm yếu đồng USD. Ngược lại, đồng USD sẽ phải cạnh tranh bằng chất lượng và khả năng sử dụng thay vì dựa vào lợi thế pháp lý.
IRS đang xử lý crypto như thế nào?
Hiện IRS coi tài sản số là tài sản, không phải tiền tệ. Vì vậy, bán, đổi hoặc dùng crypto để mua hàng hóa và dịch vụ đều có thể tạo ra lãi hoặc lỗ vốn phải báo cáo, thường được theo dõi trên Form 8949.
Điểm gây tranh cãi nằm ở chỗ ngay cả giao dịch nhỏ cũng có thể thành một sự kiện thuế. Một khoản thanh toán cà phê, đăng ký dịch vụ hay mua sắm bằng Bitcoin đều có thể đòi hỏi người dùng xác định giá vốn và tính chênh lệch.
Đó là lý do Cato xem việc đánh thuế vào giao dịch sử dụng crypto là rào cản lớn nhất. Nếu các khoản lãi khi dùng để thanh toán được miễn, người dùng sẽ không phải xử lý mỗi giao dịch như một lần bán tài sản.
Quốc hội Mỹ đã xem xét lựa chọn nào?
Cho đến nay, các đề xuất tại Quốc hội vẫn hẹp hơn nhiều so với quan điểm của Cato. H.R. 6582, được đưa ra ở Quốc hội khóa 117, chỉ muốn loại trừ tối đa 200 USD lãi từ giao dịch tiền ảo trong một giao dịch cá nhân.
Khác biệt giữa mức 200 USD và ngưỡng 10.000 USD mà Cato nêu cho thấy khoảng cách khá lớn giữa hướng tiếp cận lập pháp và mong muốn của nhóm nghiên cứu này. Một bên là miễn trừ rất nhỏ, bên còn lại là thay đổi lớn hơn cho giao dịch dùng làm phương tiện trao đổi.
Điều đáng chú ý là cho tới lúc này, chưa có thay đổi nào được ban hành. Vì vậy, đề xuất của Cato mới chỉ nằm trong tranh luận chính sách, chưa tạo tác động pháp lý trực tiếp.
Tác động đối với người dùng crypto và thị trường Mỹ là gì?
Nếu được chấp nhận, đề xuất có thể làm giảm gánh nặng ghi chép và khai báo cho người dùng thanh toán bằng crypto. Tác động rõ nhất sẽ nằm ở các giao dịch nhỏ lẻ, nơi việc tính lãi vốn khiến trải nghiệm sử dụng tiền điện tử kém tự nhiên hơn.
Với thị trường Mỹ, đây là một vấn đề chính sách có thể ảnh hưởng đến cách crypto được nhìn nhận như phương tiện trao đổi. Nó cũng liên quan trực tiếp đến câu hỏi lớn hơn: hệ thống thuế nên đối xử với tài sản số như một khoản đầu tư hay như một dạng tiền tệ.
Nhà đầu tư và người dùng cần tiếp tục theo dõi cách Quốc hội cân bằng giữa quản lý thuế và khuyến khích sử dụng tài sản số. Mọi thay đổi, nếu có, nhiều khả năng sẽ bắt đầu từ các miễn trừ hẹp trước khi mở rộng ra các cải cách lớn hơn.
Tổng kết
Cato Institute đang thúc đẩy một thay đổi thuế nhằm làm cho crypto dễ dùng hơn như tiền, đặc biệt trong thanh toán. Dù vậy, IRS vẫn giữ cách phân loại hiện tại và Quốc hội mới chỉ bàn đến những miễn trừ rất hạn chế, nên đây vẫn là một tranh luận chính sách chưa ngã ngũ.
