Tái xuất của Trump tại Nhà Trắng năm 2025 tạo nên áp lực mới trên trường quốc tế, và BRICS tận dụng cơ hội để mở rộng ảnh hưởng.
Khối BRICS đang tận dụng chính sách cô lập của Hoa Kỳ để củng cố vị thế, mở rộng thành viên và thúc đẩy hợp tác đa phương nhằm đối trọng với các chính sách bảo hộ thương mại đơn phương.
- BRICS mở rộng từ 5 lên 10 thành viên, đại diện gần 40% GDP toàn cầu và 50% dân số thế giới.
- Khối lên tiếng phản đối các chính sách bảo hộ thương mại đơn phương, đặc biệt của Hoa Kỳ dưới thời Trump.
- Mối quan hệ nội khối còn nhiều bất đồng, chủ yếu do khác biệt về chiến lược và lợi ích quốc gia.
BRICS tận dụng khoảng trống chính sách của Hoa Kỳ như thế nào?
Theo Bloomberg, sự trở lại của Trump với chính sách bảo hộ kinh tế đã tạo cơ hội để BRICS tái định hình vai trò toàn cầu. Đại diện các quốc gia mở rộng của BRICS nhóm họp tại Rio de Janeiro nhằm phản đối các biện pháp thuế quan đơn phương sắp áp dụng vào ngày 9/7.
Xolisa Mabhongo, trưởng đoàn đàm phán Nam Phi, nhấn mạnh những biện pháp này không có lợi cho kinh tế toàn cầu và sự phát triển. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Mao Ning cũng khẳng định mục tiêu bảo vệ đa phương và củng cố đối tác chiến lược BRICS.
Trump’s unilateral trade policies “undermine global economic stability and development,” according to Xolisa Mabhongo, South Africa’s lead negotiator, July 2025, Bloomberg.
Xolisa Mabhongo, Trưởng đoàn đàm phán Nam Phi, 7/2025, Bloomberg
BRICS mở rộng thành viên và ảnh hưởng ra sao?
Khối BRICS ban đầu gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi, đã mở rộng thêm 5 thành viên mới (Ai Cập, Ethiopia, Iran, Indonesia, UAE). Qua đó, khối chiếm khoảng 40% GDP và 50% dân số thế giới.
Tuy nhiên, như nhận định của các chuyên gia, sự đa dạng này làm giảm sự thống nhất chính trị do các quốc gia có lợi ích và quan điểm khác nhau, nhất là trong các vấn đề nhạy cảm như xung đột quốc tế. Ông Vladimir Putin không tham dự do lệnh bắt giữ quốc tế, còn Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cũng không tham dự tại Rio.
Quan hệ nội khối BRICS có ổn định không?
Mặc dù hợp tác kinh tế gia tăng, những chia rẽ trong BRICS vẫn rõ nét. Ví dụ, Ai Cập thúc đẩy đưa vấn đề an ninh biên giới Gaza vào tuyên bố chung, trong khi Nga và Trung Quốc phản đối đề cập đến các xung đột hiện tại.
Việc này cho thấy đa số thành viên có quan điểm khác nhau về hòa bình và an ninh quốc tế. Hơn thế nữa, Ai Cập và Ethiopia không đồng ý việc Nam Phi đề xuất giữ ghế thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.
“BRICS vẫn là một tập hợp đa chiều với những lợi ích và mục tiêu khác biệt, làm hạn chế tính nhất quán chiến lược,” nhận định của chuyên gia David Shinn, viện nghiên cứu Hoa Kỳ, tháng 6/2025.
David Shinn, Chuyên gia nghiên cứu Tiền điện tử và Quan hệ Quốc tế, 6/2025
Giao thương nội khối và hợp tác phát triển môi trường ra sao?
Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế, thương mại nội khối BRICS đã tăng 40% từ 2021, đạt 740 tỷ USD mỗi năm. Chính sách thương mại bảo hộ của Hoa Kỳ đã thúc đẩy các thành viên tìm kiếm cơ hội hợp tác và thiết lập các con đường thương mại mới ít phụ thuộc Hoa Kỳ hơn.
Lần đầu tiên, BRICS thảo luận về tài chính khí hậu, đồng thời Trung Quốc chủ động dẫn dắt các cuộc đàm phán về môi trường với Brazil và Indonesia chuẩn bị cho Hội nghị khí hậu Liên Hợp Quốc thường niên. Điều này cho thấy khối đang chuyển mình hướng tới vai trò đối trọng trong hợp tác toàn cầu về khí hậu, đặc biệt khi Hoa Kỳ rút khỏi Hiệp định Paris.
Bảng so sánh đóng góp GDP và dân số của BRICS cũ và mở rộng
| Nhóm thành viên | Số quốc gia | % GDP toàn cầu | % dân số toàn cầu |
|---|---|---|---|
| BRICS ban đầu | 5 | ~25% | ~35% |
| BRICS mở rộng | 10 | ~40% | ~50% |
Những câu hỏi thường gặp
- BRICS là gì?
BRICS là khối hợp tác kinh tế gồm các nền kinh tế lớn mới nổi nhằm gia tăng ảnh hưởng trên trường quốc tế. - Tại sao BRICS mở rộng thành viên?
Để tăng sức mạnh kinh tế và chính trị, đại diện cho đa dạng dân số và nền kinh tế toàn cầu hơn. - BRICS có ảnh hưởng gì đối với chính sách thương mại toàn cầu?
Khối phản đối chính sách bảo hộ đơn phương và thúc đẩy hợp tác thương mại đa phương. - Ngoại giao BRICS hiện tại gặp khó khăn nào?
Khó khăn do khác biệt lợi ích giữa các thành viên và tranh chấp địa chính trị. - BRICS đóng góp thế nào cho hợp tác khí hậu?
Khối đang bắt đầu thảo luận về tài chính khí hậu và phối hợp các sáng kiến bền vững.
