Liên minh châu Âu đang chuẩn bị kịch bản không đạt thỏa thuận thương mại với Hoa Kỳ trước hạn chót 1/8, nhằm đối phó với nguy cơ áp thuế 30% đối với hàng hóa EU xuất khẩu sang Hoa Kỳ.
Hiện tại, các cuộc đàm phán kéo dài nhưng chưa có tiến triển rõ ràng. Nếu không có thỏa thuận, EU sẽ áp trả thuế và kích hoạt các biện pháp mạnh mẽ nhằm bảo vệ lợi ích kinh tế của khối.
- EU đang dự phòng tình huống không có thỏa thuận thương mại với Hoa Kỳ trước ngày 1/8.
- Mức thuế Hoa Kỳ áp lên hàng EU có thể là 30%, trong khi EU sẵn sàng áp thuế trả đũa trị giá khoảng 109,4 tỷ USD.
- EU cân nhắc sử dụng Công cụ Chống Cưỡng bức nhằm hạn chế nhà cung cấp Hoa Kỳ tiếp cận thị trường châu Âu.
Vì sao EU chuẩn bị kế hoạch phòng ngừa khi thương lượng thương mại với Hoa Kỳ kéo dài?
EU dự đoán khả năng không đạt được thỏa thuận trước hạn chót 1/8 là rất cao, nên bắt đầu xây dựng phương án dự phòng nhằm giảm thiểu rủi ro cho các doanh nghiệp châu Âu.
Hiện tại, nếu không có thỏa thuận, Hoa Kỳ sẽ áp thuế 30% cho hàng hóa EU, giảm so với mức 50% từng được đe dọa nhưng vẫn gây tác động tiêu cực lớn cho thương mại hai bên. Một nguồn ngoại giao EU tiết lộ với CNBC rằng dự kiến mức thuế cơ bản có thể là 15%, cộng thêm 4,8% thuế hiện có, song vẫn chưa có gì chắc chắn và các ngoại lệ vẫn đang được đàm phán.
Cuộc đàm phán đang bị trì hoãn do sự bất ổn từ phía Hoa Kỳ, đặc biệt là quyết định cuối cùng phụ thuộc vào tổng thống Hoa Kỳ, khiến mọi khả năng vẫn đang rộng mở.
Ý kiến chuyên gia về tác động thuế và tình hình đàm phán
Chuyên gia kinh tế trưởng Holger Schmieding từ Berenberg đánh giá mức thuế 15% là kết quả tích cực hơn so với các đe dọa trước đó của ông Trump, nhưng vẫn là gánh nặng lớn nếu được thực thi. Trong khi đó, các quan chức EU cho biết thông tin về một thỏa thuận gần kề vẫn quá lạc quan và mọi thứ chỉ rõ ràng khi tổng thống Hoa Kỳ chính thức quyết định.
Tham vọng đàm phán của Hoa Kỳ có thể thay đổi bất ngờ, gây khó khăn cho các đối tác châu Âu trong việc đưa ra kế hoạch dài hạn.
Holger Schmieding, Kinh tế trưởng Berenberg, 2025
Hoa Kỳ phản ứng ra sao trước các kịch bản thuế mới từ EU?
Phía Hoa Kỳ tỏ ra không mấy rõ ràng, đại diện Nhà Trắng gọi các đồn đoán về mức thuế 15% là không có cơ sở. Sự không ổn định trong các ý kiến của ông Trump và đội ngũ đàm phán khiến tiến trình đối thoại lâm vào bế tắc và đôi khi bị gián đoạn bất ngờ.
Điều này được minh chứng qua hình ảnh ghi lại các chỉnh sửa liên tục trên ghi chú thương mại của tổng thống Hoa Kỳ trong cuộc họp với Nhật Bản, cho thấy nguy cơ thay đổi bất ngờ trong chiến lược đàm phán.
Dù vậy, thị trường châu Âu vẫn có những đợt tăng nhẹ nhờ kỳ vọng từ nhà đầu tư rằng một thỏa thuận có thể được hình thành, nhưng sự thật vẫn còn bỏ ngỏ đến khi tổng thống Hoa Kỳ chính thức đồng ý.
EU sẽ áp dụng biện pháp gì nếu Hoa Kỳ tiến hành áp thuế 30%?
EU đã xây dựng kế hoạch trả đũa nhanh chóng với danh sách thuế quan áp lên hàng hóa Hoa Kỳ trị giá khoảng 93 tỷ EUR (tương đương 109,4 tỷ USD). Các biện pháp này có thể được kích hoạt ngay sau khi Hoa Kỳ thực thi thuế mới, tạo áp lực lớn lên ngành xuất khẩu Hoa Kỳ.
Bên cạnh đó, EU cân nhắc kích hoạt Công cụ Chống Cưỡng bức – “phương án hạt nhân” – nhằm ngăn cản các nhà cung cấp Hoa Kỳ tiếp cận thị trường EU, đặc biệt trong các hợp đồng công cộng trên toàn khối.
EU sẽ sử dụng mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ lợi ích kinh tế nếu Hoa Kỳ lựa chọn áp thuế.
Quan chức EU giấu tên, 2025, CNBC
Ngoài ra, châu Âu còn cân nhắc hạn chế xuất nhập khẩu và đầu tư trực tiếp từ các doanh nghiệp Hoa Kỳ nhằm tăng thêm áp lực chính trị và kinh tế. Hiện Pháp là quốc gia đi đầu trong việc kêu gọi các biện pháp cứng rắn, còn các thành viên EU khác đang có xu hướng đồng thuận trong việc sử dụng các công cụ cưỡng chế nếu đàm phán thất bại.
Những câu hỏi thường gặp
1. Hạn chót quyết định thuế quan Hoa Kỳ đối với hàng hóa EU là khi nào?
Hạn chót là ngày 1/8/2025. Nếu không có thỏa thuận, thuế 30% có thể được áp dụng ngay lập tức.
2. Thuế Hoa Kỳ áp cho hàng EU được dự kiến ở mức bao nhiêu?
Hiện có khả năng mức thuế là 15% cộng với 4,8% thuế hiện hành, tuy nhiên không loại trừ mức 30% theo kế hoạch ban đầu.
3. EU dự kiến sử dụng biện pháp trả đũa nào nếu Hoa Kỳ áp thuế?
EU sẵn sàng áp thuế trả đũa trị giá hơn 109 tỷ USD đối với hàng Hoa Kỳ và có thể hạn chế tiếp cận thị trường EU cho doanh nghiệp Hoa Kỳ thông qua Công cụ Chống Cưỡng bức.
4. Ai quyết định cuối cùng trong các cuộc đàm phán thương mại Hoa Kỳ-EU?
Quyết định cuối cùng thuộc về tổng thống Hoa Kỳ, người có quyền phê duyệt hoặc từ chối thỏa thuận.
5. Các thành viên EU có đồng thuận về biện pháp cưỡng chế không?
Đa số thành viên EU đang ủng hộ việc áp dụng các biện pháp cưỡng chế nếu đàm phán đổ vỡ, với Pháp là quốc gia dẫn đầu.
