Bitcoin được xem là tài sản trung lập, không cần cấp phép, có thể hưởng lợi về giá và mức độ chấp nhận ngay cả khi bối cảnh vĩ mô biến động, theo góc nhìn của chuyên gia thị trường Jordi Visser.
Trong bối cảnh niềm tin vào thể chế suy giảm, kinh tế chữ K nới rộng chênh lệch và kỳ vọng thất nghiệp tăng, các luận điểm ủng hộ Bitcoin như “hard money” và hạ tầng tài chính thay thế được nhấn mạnh hơn.
- Niềm tin vào thể chế giảm và “Fourth Turning” có thể thúc đẩy dòng vốn vào Bitcoin như tài sản trung lập.
- Kinh tế chữ K làm phần đông chịu áp lực giá cả, thu nhập bấp bênh, tăng nhu cầu “hard money”.
- Khảo sát Đại học Michigan: chỉ 24% giữ nguyên chi tiêu, hơn 60% kỳ vọng thất nghiệp tăng vào 2026.
Vì sao Bitcoin có thể tăng bất chấp các kịch bản vĩ mô?
Jordi Visser cho rằng bất kể kịch bản vĩ mô, Bitcoin sẽ tăng về giá và mức chấp nhận nhờ vai trò là tài sản trung lập, toàn cầu, không bị ràng buộc bởi chính phủ hay tổ chức truyền thống. Nền tảng nhận định này xuất phát từ vòng xoáy suy giảm niềm tin và nhu cầu về “hard money”.
Trong cuộc trao đổi trên The Pomp Podcast của Anthony Pompliano, Visser nhấn mạnh người dùng phổ thông đã mất niềm tin vào các định chế lâu đời, khuếch đại động lực tìm đến tài sản không cần cấp phép như Bitcoin. Luận điểm này xuất hiện giữa bối cảnh bất ổn địa chính trị, nợ công cao, và giá cả ăn mòn sức mua.
Diễn biến này phù hợp với chu kỳ tái sắp xếp hệ thống tài chính khi bước vào một “Fourth Turning”-style reset, nơi các chuẩn mực cũ bị thách thức và cấu trúc mới xuất hiện.
Fourth Turning là gì?
Fourth Turning là khái niệm từ cuốn sách của William Strauss và Neil Howe, mô tả các chu kỳ thế hệ lặp lại, trong đó các quốc gia trải qua giai đoạn khủng hoảng dẫn tới tái cấu trúc trật tự. Các giai đoạn này thường đi kèm đổi mới thể chế và thay đổi sâu sắc về niềm tin social.
Trong chu kỳ này, các định chế cũ mất tín nhiệm, tạo điều kiện cho mô hình mới trỗi dậy. Với tài chính, điều đó có thể là làn sóng tìm kiếm những hệ thống ít phụ thuộc trung gian, dựa trên quy tắc khan hiếm và minh bạch mã nguồn như Bitcoin.
Khi lòng tin suy giảm, hệ thống “trustless” trở nên hấp dẫn, vì người dùng giảm lệ thuộc vào điểm lỗi tập trung và chính sách khó dự đoán.
Vì sao “niềm tin suy giảm” lại đẩy dòng tiền vào Bitcoin?
Khi người dùng không còn tin ngân hàng, chính phủ hay đồng tiền, họ tìm tới tài sản có quy tắc cố định, minh bạch, không cần xin phép để truy cập, và có thể tự lưu ký. Bitcoin thỏa mãn các tiêu chí đó, gia tăng sức hấp dẫn trong thời kỳ bất định.
Khái niệm “trustless” của Bitcoin nhằm giảm nhu cầu tin tưởng trung gian, thay bằng xác minh bằng mã và cơ chế đồng thuận. Điều này đối lập với tài sản truyền thống vốn chịu ảnh hưởng chính sách, kiểm soát vốn, hoặc rủi ro tổ chức.
Sự độc lập về chính sách và tính khan hiếm có thể là bộ đệm khi lạm phát, thuế quan, hay rủi ro vĩ mô gia tăng, như bối cảnh hiện nay.
“Một phiên bản tiền điện tử ngang hàng thuần túy sẽ cho phép thanh toán trực tuyến được gửi trực tiếp từ người này sang người khác mà không cần đi qua một tổ chức tài chính.”
– Satoshi Nakamoto, Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System, 2008, bitcoin.org/bitcoin.pdf
Kinh tế chữ K là gì và tác động thế nào đến người tiêu dùng?
Kinh tế hình chữ K mô tả hai xu hướng trái ngược: nhóm nắm giữ tài sản hưởng lợi, trong khi nhóm thu nhập thấp chịu áp lực do giá cả và lạm phát. Phần đông ở đáy chữ K có cảm giác bị bỏ lại khỏi hệ thống.
Jordi Visser lưu ý số người ở đáy chữ K ngày càng tăng, khiến họ ít cảm thấy thuộc về hệ thống. Với nhóm này, thu nhập thực giảm, chi phí thiết yếu leo thang, và rủi ro công việc cao hơn. Điều đó thúc đẩy nhu cầu tài sản phòng hộ và công cụ tài chính không phụ thuộc trung gian.
Trong môi trường như vậy, tài sản khan hiếm và minh bạch về quy tắc phát hành có thể được ưu tiên trong danh mục.
Người tiêu dùng Hoa Kỳ kỳ vọng gì về chi tiêu và việc làm vào 2026?
Theo báo cáo cảm nhận người tiêu dùng của Đại học Michigan, chỉ 24% người khảo sát kỳ vọng chi tiêu giữ nguyên vào 2026; phần lớn dự đoán giá hàng hóa sẽ tiếp tục tăng do lạm phát và thuế quan tại Hoa Kỳ.
Báo cáo cũng ghi nhận hơn 60% người tham gia khảo sát kỳ vọng thất nghiệp tăng trong năm 2026, tăng mạnh so với khoảng 30% đầu năm 2025. Dữ liệu phản ánh tâm lý thận trọng, củng cố nhu cầu dự phòng rủi ro tài chính.
Nguồn: University of Michigan, bản PDF được liên kết trong báo cáo gốc: https://www.sca.isr.umich.edu/files/consumptionresponse202508.pdf.
Áp lực nợ công, địa chính trị và câu chuyện “hard money”
Nợ công cao và rủi ro địa chính trị làm xói mòn sức mua, gia tăng biến động kỳ vọng lạm phát. Các yếu tố này khiến mô hình dựa trên “hard money” được quan tâm nhiều hơn như một đối trọng với tiền pháp định.
IMF trong Fiscal Monitor 2024 ghi nhận nợ chính phủ toàn cầu duy trì ở mức rất cao và việc đưa nợ về quỹ đạo bền vững là thách thức. Khi chính sách tài khóa và tiền tệ phải xử lý song song tăng trưởng và giá cả, nhà đầu tư thường tìm đến tài sản khan hiếm để cân bằng rủi ro.
Với nguồn cung giới hạn và mạng lưới mở, Bitcoin được xem là công cụ bổ trợ trong chiến lược quản trị rủi ro vĩ mô.
Bitcoin có thực sự “trung lập” và “không cần cấp phép” không?
Bitcoin vận hành trên mạng phi tập trung, nơi bất kỳ ai có thể tham gia, gửi nhận giá trị mà không cần sự đồng ý từ tổ chức trung gian. Tính trung lập thể hiện ở quy tắc giao thức áp dụng như nhau cho mọi bên.
Khả năng tự lưu ký, minh bạch Blockchain và cơ chế phát hành có thể dự đoán được giúp giảm rủi ro tùy tiện chính sách. Điều này trái ngược với kênh truyền thống vốn phụ thuộc vào giấy phép, thủ tục, hoặc hạn chế khu vực địa lý.
Tuy vậy, rủi ro kỹ thuật, bảo mật và biến động giá vẫn tồn tại, đòi hỏi hiểu biết và quy trình quản trị rủi ro phù hợp.
So sánh nhanh: Bitcoin và tài sản truyền thống trong bối cảnh Fourth Turning
Trong bối cảnh chu kỳ tái cấu trúc, đặc điểm cốt lõi của tài sản giúp định hình vai trò trong danh mục. Bảng sau tóm tắt khác biệt chính giữa Bitcoin và tài sản truyền thống.
| Tiêu chí | Bitcoin | Tài sản truyền thống (cổ phiếu, trái phiếu, tiền pháp định) |
|---|---|---|
| Tính trung lập | Phi tập trung, quy tắc chung, minh bạch | Phụ thuộc thể chế, chính sách vĩ mô |
| Truy cập | Không cần cấp phép, mở toàn cầu | Yêu cầu tài khoản, giấy phép, khu vực |
| Phụ thuộc chính sách | Thấp, quy tắc giao thức cố định | Cao, chịu ảnh hưởng tiền tệ, tài khóa |
| Kiểm duyệt | Kháng kiểm duyệt ở cấp giao thức | Có thể bị hạn chế, đóng băng |
| Rủi ro chính | Biến động giá, bảo mật tự lưu ký | Rủi ro tín dụng, thanh khoản, chính sách |
Hàm ý thực tiễn cho nhà đầu tư và doanh nghiệp
Khi niềm tin thể chế suy giảm và rủi ro vĩ mô tăng, nhiều bên đánh giá lại cấu trúc tài sản, bổ sung tài sản khan hiếm, trung lập để đa dạng hóa. Quyết định này cần dựa trên mục tiêu, khẩu vị rủi ro và khung pháp lý sở tại.
Dữ liệu tâm lý tiêu dùng, việc làm và lạm phát cần được theo dõi liên tục. Báo cáo có thẩm quyền như Đại học Michigan và IMF giúp khung tham chiếu khách quan cho quản trị rủi ro.
Đồng thời, kỷ luật bảo mật, lưu ký và tuân thủ là điều kiện tiên quyết khi ứng dụng tài sản kỹ thuật số ở quy mô tổ chức.
Câu hỏi thường gặp
Fourth Turning là gì?
Là khái niệm của William Strauss và Neil Howe mô tả chu kỳ khủng hoảng và tái cấu trúc social do động lực thế hệ, dẫn tới thay đổi sâu rộng các định chế.
Kinh tế chữ K khác gì suy thoái truyền thống?
Kinh tế chữ K có hai nhánh: người sở hữu tài sản giàu lên, còn nhóm thu nhập thấp chịu áp lực. Suy thoái truyền thống thường tác động rộng, đồng đều hơn.
Vì sao Bitcoin được gọi là tài sản trung lập, không cần cấp phép?
Vì bất kỳ ai cũng có thể tham gia mạng, gửi nhận giá trị mà không cần trung gian, và quy tắc giao thức áp dụng như nhau cho mọi bên.
Khảo sát Đại học Michigan cho thấy điều gì về 2026?
Chỉ 24% kỳ vọng giữ nguyên chi tiêu, hơn 60% dự báo thất nghiệp tăng vào 2026, cho thấy tâm lý thận trọng và rủi ro nhu cầu yếu.
Thuế quan và lạm phát ảnh hưởng thế nào đến chi tiêu?
Thuế quan làm tăng chi phí nhập khẩu, cộng hưởng lạm phát đẩy giá hàng hóa lên, khiến người tiêu dùng cắt giảm hoặc trì hoãn chi tiêu.
