Bitcoin đã phá chuỗi hè “âm” kéo dài 3 năm và bước vào tháng 9 — giai đoạn từng tệ nhất lịch sử, nhưng hai năm gần đây lại đảo chiều với mức tăng, đỉnh điểm là 7,29% trong tháng 9/2024.
Danh xưng “Red September” đến từ dữ liệu hiệu suất thấp nhất trong năm của Bitcoin và cả S&P 500, thường chịu tác động tái cân bằng danh mục và cú sốc chính sách. Tuy nhiên, “Uptober” thường kế tiếp với xác suất tăng cao theo thống kê lịch sử.
- Tháng 9 từng là tháng tệ nhất của Bitcoin, trung bình –3,77% từ 2013, gắn với cú sốc pháp lý và thắt chặt tiền tệ.
- Chuỗi “đỏ” bị phá từ 2023 nhờ phán quyết Grayscale và kỳ vọng/hiện thực hóa ETF giao ngay tại Hoa Kỳ.
- Triển vọng 2025 sáng hơn: ETF duy trì thanh khoản tỷ USD, Fed nghiêng dovish và thị trường kỳ vọng thêm một lần hạ lãi suất trong tháng 9.
Vì sao tháng 9 bị gọi là “Red September” của Bitcoin?
Vì tháng 9 có mức sinh lời trung bình thấp nhất của Bitcoin, –3,77% trong 12 năm từ 2013, với chuỗi 6 năm giảm liên tiếp 2017–2022; đồng thời, đây cũng là tháng yếu nhất của S&P 500 theo Yardeni Research.
Danh tiếng “đỏ” chịu ảnh hưởng từ nhịp tái cân bằng rủi ro sau mùa hè trên thị trường cổ phiếu, lan sang tài sản rủi ro như Bitcoin. Tháng 9 còn trùng nhiều mốc siết quản lý, khiến tâm lý thận trọng. Dù vậy, theo CoinGlass, “Uptober” thường theo sau, lịch sử ghi nhận sáu năm tăng liên tiếp và chỉ hai lần giảm.
Thống kê hiệu suất tháng 9 của Bitcoin có gì đáng chú ý?
Từ 2013–2016, tháng 9 chia đều tăng/giảm; 2017 mở đầu chuỗi 6 năm giảm. Xu hướng đảo chiều vào 2023–2024, với tháng 9/2024 tăng 7,29%, mức tốt nhất lịch sử tháng 9.
Mốc 2017 gắn với cơn sốt ICO và cấm đoán, kéo dài tác động suốt 2022. Sau đó, chất xúc tác chính sách và pháp lý tích cực (phán quyết Grayscale, kỳ vọng ETF giao ngay) giúp cải thiện mùa vụ tháng 9. Thống kê lịch sử không đảm bảo tương lai, nhưng nhịp chuyển từ “đỏ” sang “xanh” hai năm liền là tín hiệu đáng chú ý.
Vì sao chứng khoán Hoa Kỳ cũng yếu trong tháng 9?
Yardeni Research ghi nhận tháng 9 là tháng yếu nhất của S&P 500, thường do dòng tiền quay về chế độ phòng thủ, quỹ tái cân bằng trước quý IV.
Khi khẩu vị rủi ro giảm, các tài sản beta cao như Bitcoin thường chịu áp lực đồng pha. Tuy vậy, các cú hích riêng của ngành (ví dụ ETF, thay đổi chính sách tiền tệ) có thể khiến Bitcoin tách nhịp từng giai đoạn. Do đó, bối cảnh vĩ mô và chất xúc tác nội tại cần được đánh giá song song.
Những cú sốc pháp lý nào đã kéo Bitcoin trong tháng 9?
Tháng 9 gắn với nhiều mốc siết quản lý: cấm ICO ở Trung Quốc, Hàn Quốc năm 2017; siết đào và giao dịch tại Trung Quốc năm 2021; cộng hưởng tin đồn và cú sốc sản phẩm phái sinh 2019.
Chuỗi cú sốc này làm xấu đi kỳ vọng dòng vốn, gây bán tháo và củng cố “lời nguyền” mùa vụ. Ngoài ra, chu kỳ thắt chặt tiền tệ 2022 cùng khủng hoảng nội tại ngành (Terra/LUNA) khiến tâm lý tháng 9 càng mong manh.
ICO 2017 và lệnh cấm ở Trung Quốc, Hàn Quốc tác động ra sao?
Ngày 04/09/2017, PBoC cấm ICO; ngày 29/09/2017, Hàn Quốc cũng cấm ICO. Đây là cú hãm phanh với cơn sốt huy động, mở đầu chuỗi 6 tháng 9 “đỏ”.
Thị trường khi đó đã đưa Bitcoin vượt 1.000 USD lần hai và trên 2.000 USD lần đầu, khiến rủi ro hệ thống tăng. Lệnh cấm làm giảm kỳ vọng dòng vốn mới và kéo định giá hàng loạt Token ICO. Nhịp điều chỉnh lan sang Bitcoin do tâm lý sợ rủi ro và nhu cầu thu hồi tiền mặt.
Vì sao tháng 9/2018–2020 tạo áp lực bán?
Tháng 9/2018, sau đỉnh lịch sử gần 20.000 USD tháng 12/2017, Bitcoin giảm xuống dưới 7.000 USD. Tin đồn Goldman Sachs bỏ kế hoạch desk crypto ngày 05/09/2018 càng khoét sâu tâm lý, dù sau đó ngân hàng phủ nhận.
Tháng 9/2019, Bakkt ra mắt hợp đồng tương lai Bitcoin với kỳ vọng dòng tiền tổ chức, nhưng khối lượng thấp khiến thị trường thất vọng; ba ngày sau, giá giảm mạnh từ gần 10.000 USD xuống dưới 8.000 USD. Tháng 9/2020, dòng vốn xoay sang Ether trong “DeFi Summer”, làm suy yếu ưu thế tương đối của Bitcoin.
Lệnh cấm đào và giao dịch 2021, cú sốc Terra 2022 ảnh hưởng thế nào?
Tháng 9/2021, Trung Quốc cấm đào và giao dịch tiền điện tử, tiếp tục gây áp lực nguồn cung và niềm tin. Năm 2022, sau cú sập Terra/LUNA tháng 5, Fed tăng 0,75 điểm % trong tháng 9, làm điều kiện tài chính thắt chặt hơn.
Môi trường lãi suất tăng, thanh khoản đắt đỏ khiến dòng vốn rủi ro bị rút, kéo theo hiệu ứng bán tháo. Những cú sốc liên tiếp trong tháng 9 góp phần duy trì danh tiếng “tệ nhất năm” của Bitcoin trước khi quỹ đạo đổi hướng năm 2023.
Điều gì đã phá vỡ chuỗi “đỏ” tháng 9 kể từ 2023?
Phán quyết của tòa phúc thẩm Hoa Kỳ ngày 29/08/2023 buộc SEC xem xét lại hồ sơ ETF giao ngay Bitcoin của Grayscale, thắp lại kỳ vọng phê duyệt và giúp tháng 9/2023 tăng khoảng 4%.
Động lực pháp lý tích cực, cộng với việc Fed giữ nguyên lãi suất sau 11 lần tăng từ 03/2022, làm dịu chi phí vốn. Đến đầu 2024, ETF giao ngay Bitcoin được phê duyệt niêm yết tại Hoa Kỳ, nhanh chóng đạt thanh khoản hàng tỷ USD/ngày vào giữa năm, xác lập kênh vốn tổ chức mới và cải thiện độ sâu thị trường.
“Sự cân bằng rủi ro đang thay đổi có thể đòi hỏi điều chỉnh lập trường chính sách của Fed.”
– Jerome Powell, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang, bài phát biểu Jackson Hole 22/08/2025, Federal Reserve
Phán quyết Grayscale vs. SEC đã xoay trục kỳ vọng ETF ra sao?
Tòa phúc thẩm gọi việc SEC bác đơn chuyển đổi GBTC là “độc đoán và thất thường”, buộc cơ quan quản lý xem xét lại, tạo bước ngoặt kỳ vọng ETF giao ngay.
Sự kiện pháp lý này lan sang tháng 9/2023, nâng tâm lý và dòng vốn kỳ vọng. Sau đó, ETF giao ngay được phê duyệt đầu 2024, mở lối tiếp cận chuẩn mực cho nhà đầu tư tổ chức. Theo dõi của thị trường cho thấy ETF nhanh chóng trở thành cầu nối thanh khoản chủ đạo, giảm ma sát tiếp cận tài sản.
Chính sách tiền tệ 2023–2025 đã hỗ trợ thế nào?
Fed giữ lãi suất ổn định trong tháng 9/2023 giúp nới bớt căng thẳng vốn. Ngày 18/09/2024, Fed cắt giảm lãi suất lần đầu kể từ 03/2020, mở chuỗi nới lỏng đến khi giữ nguyên phần lớn 2025, theo dữ liệu FRED.
Điều kiện tài chính bớt chặt cùng “hiệu ứng ETF” đã tạo nền tảng cho tháng 9/2024 ghi nhận mức tăng 7,29% — tốt nhất lịch sử tháng 9. Chính sách tiền tệ là biến số vĩ mô trọng yếu, ảnh hưởng chi phí cơ hội nắm giữ tài sản không sinh lãi như Bitcoin.
“Những hộ gia đình và doanh nghiệp sẽ phải chịu ‘đau đớn’ khi Fed tiếp tục tăng lãi suất mạnh tay.”
– Jerome Powell, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang, bài phát biểu Jackson Hole 26/08/2022, Federal Reserve
Bitcoin có thể tiếp tục thoát “lời nguyền tháng 9” trong 2025?
Bối cảnh 2025 tích cực hơn: ETF giao ngay duy trì thanh khoản tỷ USD, doanh nghiệp áp dụng chiến lược nắm giữ kho bạc Bitcoin, và Fed phát tín hiệu dovish tại Jackson Hole.
Kỳ vọng thị trường hướng đến cuộc họp FOMC ngày 16–17/09 với xác suất cao hạ lãi suất thêm. Tuy chưa có xác nhận, giả định nới lỏng tiếp diễn sẽ hỗ trợ khẩu vị rủi ro. Mặt khác, tin đồn Trung Quốc cân nhắc stablecoin neo NDT ngoại hối nếu thành hiện thực sẽ mở kênh nhu cầu mới, dù đến nay chưa có xác nhận chính thức.
Vai trò của ETF giao ngay và dòng vốn tổ chức là gì?
ETF giao ngay đã trở thành “cửa ngõ” dòng vốn tổ chức, duy trì khối lượng giao dịch hàng tỷ USD/ngày vào giữa 2024 và sau đó.
Cấu trúc ETF giúp minh bạch định giá, giảm chi phí thực thi và tuân thủ khung quản trị truyền thống, từ đó kéo rộng tập nhà đầu tư. Nếu xu hướng mua ròng ETF tiếp tục trong 2025, lực cầu có thể bù đắp phần nào tính mùa vụ yếu của tháng 9, nhất là khi vĩ mô thuận lợi.
Kỳ vọng cắt giảm lãi suất tháng 9 và tín hiệu từ Jackson Hole ra sao?
Phát biểu tại Jackson Hole cuối tháng 8, Chủ tịch Fed Jerome Powell chuyển giọng điệu dovish, nhấn mạnh “cân bằng rủi ro đang thay đổi”. Thị trường vì vậy kỳ vọng FOMC 16–17/09 sẽ hạ lãi suất.
Lãi suất thấp hơn làm giảm chi phí cơ hội nắm giữ Bitcoin và cải thiện định giá tài sản rủi ro. Tuy nhiên, việc truyền dẫn chính sách có độ trễ; nhà đầu tư cần theo dõi dữ liệu lạm phát, lao động trước cuộc họp để đánh giá bối cảnh thanh khoản cuối quý III.
Tin đồn stablecoin NDT ngoại hối của Trung Quốc có ý nghĩa gì?
Tin đồn tháng 8 về khả năng cho phép stablecoin neo NDT ngoại hối, nếu đúng, có thể tạo thêm cầu đối với tài sản số và cơ sở hạ tầng on-chain liên quan.
Dù chưa có xác nhận chính thức, sự thay đổi lập trường (nếu xảy ra) sẽ mang tính bước ngoặt, tương tự cách các chủ đề pháp lý trước đây tác động mạnh đến tháng 9. Trong lúc chờ đợi, nhà đầu tư nên dựa vào nguồn tin chính thống và đánh giá rủi ro chính sách khu vực.
Bảng so sánh nhanh: mùa vụ Bitcoin theo tháng chủ chốt
Dưới đây là tóm tắt theo các nguồn chuyên ngành được trích dẫn.
| Tháng | Hiệu suất lịch sử Bitcoin | Ghi chú/Nguồn |
|---|---|---|
| Tháng 9 | Trung bình –3,77% từ 2013; từng có 6 năm liên tiếp giảm (2017–2022); đảo chiều 2023–2024, với 7,29% trong 2024. | CoinGlass; tổng hợp nội dung gốc. |
| Tháng 10 | “Uptober” thường tăng, có chuỗi 6 năm tăng liên tiếp; là tháng tốt thứ 2 sau tháng 11. | CoinGlass. |
| Tháng 11 | Tháng tốt nhất lịch sử theo thống kê tổng hợp. | CoinGlass. |
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao tháng 9 lịch sử là tháng tệ nhất của Bitcoin?
Do trùng giai đoạn tái cân bằng rủi ro sau mùa hè và các cú sốc pháp lý (ví dụ cấm ICO 2017, siết đào/giao dịch 2021). Dữ liệu CoinGlass cho thấy mức trung bình –3,77% từ 2013.
“Uptober” nghĩa là gì?
Là cách gọi tháng 10, tháng thường ghi nhận xác suất tăng cao của Bitcoin, gồm chuỗi 6 năm tăng liên tiếp và chỉ hai lần giảm trong lịch sử, theo CoinGlass.
ETF giao ngay Bitcoin có giúp phá “lời nguyền tháng 9”?
ETF giao ngay mở kênh vốn tổ chức, tăng thanh khoản và độ sâu thị trường. 2023–2024 cho thấy tác động tích cực, nhưng hiệu suất còn phụ thuộc vĩ mô và dòng vốn ETF thực tế.
Fed cắt giảm lãi suất có tác động ngay đến Bitcoin?
Thường tích cực cho tài sản rủi ro do giảm chi phí cơ hội, nhưng tác động có độ trễ. Thị trường phản ứng sớm với kỳ vọng qua các sự kiện như Jackson Hole và FOMC.
Tin đồn stablecoin NDT ngoại hối của Trung Quốc có đáng tin?
Chưa có xác nhận chính thức. Nếu xảy ra, đây có thể là chất xúc tác mới cho cầu tài sản số. Nên theo dõi nguồn tin nhà nước và cơ quan quản lý trước khi hành động.
