Bitcoin đã thực hiện giao dịch được StarkWare và MARA Foundation mô tả là giao dịch đầu tiên được biết đến có khả năng chống lượng tử vào ngày 27 tháng 8.
Giao dịch sử dụng giải pháp không cần soft fork, nhưng hiện vẫn phụ thuộc vào mempool riêng của MARA. Con đường nâng cấp chống lượng tử trên toàn mạng Bitcoin vì thế chưa được xác định.
Giao dịch chống lượng tử của Bitcoin hoạt động như thế nào?
Giải pháp của StarkWare bảo vệ quá trình chi tiêu Bitcoin trước nguy cơ từ máy tính lượng tử mà không yêu cầu soft fork ngay lập tức.
Bitcoin hiện vẫn có mức bảo vệ nhất định khi tài sản nằm trong các địa chỉ phổ biến như Pay-to-Public-Key-Hash (P2PKH) và Native SegWit (P2WPKH). Những địa chỉ này chỉ công khai hàm băm của khóa công khai trên blockchain, khiến việc tấn công bằng máy tính lượng tử trở nên khó khăn hơn.
Rủi ro xuất hiện khi người dùng chi tiêu từ địa chỉ. Khi đó, khóa công khai thực tế được tiết lộ trên blockchain. Việc tái sử dụng địa chỉ có thể làm tài sản dễ bị đánh cắp nếu máy tính lượng tử đủ khả năng phá các cơ chế bảo mật hiện tại.
Slipstream đóng vai trò gì trong giao dịch?
Giao dịch chống lượng tử này được thực hiện thông qua Slipstream, mempool riêng của MARA, vì cơ chế QSB hiện chỉ hoạt động trong môi trường mempool riêng.
Avihu Levy thuộc StarkWare từng đề xuất mô hình “quantum-safe Bitcoin” vào tháng 4 năm 2026. Mục tiêu của mô hình là tạo thêm thời gian để mạng lưới nghiên cứu một thay đổi ở cấp giao thức hoặc cơ chế đồng thuận.
Isabela Foxen, người đứng đầu MARA Foundation, cho biết mempool riêng không phù hợp làm giải pháp chống lượng tử dài hạn cho Bitcoin. Theo bà, Slipstream có thể hỗ trợ các biện pháp khẩn cấp trong thời gian chờ một thay đổi ở cấp đồng thuận.
Chúng tôi không cho rằng mempool riêng là giải pháp dài hạn phù hợp để Bitcoin chống lại mối đe dọa lượng tử, nhưng sẵn sàng nghiên cứu cách Slipstream có thể hỗ trợ các kỹ thuật ứng phó khẩn cấp trong khi chờ thay đổi về đồng thuận.
– Isabela Foxen, người đứng đầu MARA Foundation
SHRINCS mở thêm hướng nâng cấp chữ ký hậu lượng tử
SHRINCS là đề xuất cơ chế chữ ký hậu lượng tử do Blockstream phát hành dưới dạng Bitcoin Improvement Proposal (BIP).
Blockstream, công ty liên quan đến Adam Back, đánh giá SHRINCS là sự cân bằng phù hợp giữa các lựa chọn hiện có cho một lần nâng cấp trên toàn mạng. Tuy nhiên, đề xuất vẫn cần được thảo luận, phản biện và cải thiện trước khi có thể được xem xét như phương án cuối cùng.
Adam Back từng giảm nhẹ mức độ cấp bách của mối đe dọa từ máy tính lượng tử, nhưng Blockstream vẫn đang thúc đẩy nghiên cứu về hướng nâng cấp này.
Khả năng nâng cấp toàn mạng vẫn chưa rõ ràng
Khả năng Bitcoin triển khai nâng cấp hậu lượng tử trên toàn mạng trong năm nay hiện được thị trường định giá ở mức 5%.
Con số này phản ánh khoảng cách giữa việc thử nghiệm một giao dịch chống lượng tử và triển khai một thay đổi lâu dài ở cấp mạng lưới. Giao dịch qua mempool riêng là một bước thử nghiệm, nhưng không thay thế cho giải pháp đồng thuận được toàn bộ mạng chấp nhận.
Tổng kết
Bitcoin đã ghi nhận một giao dịch chống lượng tử thông qua mempool riêng mà không cần soft fork. Tuy nhiên, giải pháp dài hạn cho toàn mạng vẫn đang được nghiên cứu và chưa có lộ trình nâng cấp cuối cùng.