Hoa Kỳ đang dần mất vị thế công nghệ quan trọng trước Trung Quốc khi cắt giảm các chương trình hỗ trợ ngành xe điện.
Trong khi Trung Quốc thúc đẩy mạnh mẽ công nghệ hỗ trợ lái xe và xe điện, chính sách tại Hoa Kỳ lại đang làm chậm tiến trình phát triển ngành này do thiếu khung pháp lý và giảm hỗ trợ tài chính.
- Trung Quốc tập trung phát triển công nghệ hỗ trợ lái xe giai đoạn Level 2 và chuẩn bị bước sang Level 3.
- Hoa Kỳ chấm dứt các khoản tín dụng thuế quan trọng dành cho xe điện vào năm 2025, làm giảm sức cạnh tranh thị trường.
- Trung Quốc giữ chính sách ưu tiên thúc đẩy sản xuất và tích hợp AI, tạo lợi thế dẫn đầu về công nghệ xe điện.
Trung Quốc đang đẩy nhanh phát triển công nghệ hỗ trợ lái xe như thế nào?
Theo các chuyên gia ngành ô tô và công nghệ, sự phát triển nhanh chóng của Trung Quốc trong lĩnh vực hỗ trợ lái xe và xe điện được chính phủ thúc đẩy với các quy định nghiêm ngặt và hợp tác với các tập đoàn lớn.
Vụ tai nạn của xe Xiaomi SU7 vào tháng 3 làm 3 người thiệt mạng đã khiến nhà chức trách nâng cấp quy định giám sát an toàn, tập trung vào hệ thống Level 2 yêu cầu người lái luôn theo dõi. Theo đó, Trung Quốc đang triển khai xây dựng tiêu chuẩn phần cứng và phần mềm đảm bảo nhận thức của người lái, hướng tới xe hỗ trợ cấp độ Level 3 cho phép người lái thoải mái rời mắt khỏi đường trong điều kiện giới hạn vào năm 2026.
Các hãng lớn như Dongfeng, Huawei và Changan được giao nhiệm vụ thử nghiệm và phát triển hệ thống Level 3. Mặc dù kế hoạch kiểm tra của Changan tạm hoãn sau vụ Xiaomi, dự kiến sắp tiếp tục. Huawei đã hoàn thành hơn 600 triệu km thử nghiệm mô phỏng và chuẩn bị ra mắt công nghệ chạy đường cao tốc cho Level 3.
Trung Quốc ưu tiên phát triển chính sách cùng công nghệ, tạo lợi thế rõ rệt cho các hãng ô tô nội địa trong cuộc cạnh tranh toàn cầu.
Phân tích từ Reuters, tháng 7 năm 2025
Hiện nay, trên 60% xe bán ra tại Trung Quốc đã tích hợp công nghệ hỗ trợ lái xe Level 2, trong đó BYD phổ biến tính năng này với mức giá không tăng thêm dưới tên gọi “God’s Eye”. Ngay cả các thương hiệu toàn cầu như Mercedes-Benz và Volkswagen tại triển lãm ô tô Thượng Hải tháng 4 cũng giới thiệu hệ thống hỗ trợ nâng cao, nhưng chưa triển khai Level 3 do chi phí và khung pháp lý còn chưa rõ ràng.
Markus Schaefer, CTO Mercedes-Benz, nhận định “đạt được tiêu chuẩn an toàn cho Level 3 là mục tiêu thay đổi liên tục, đắt đỏ và phức tạp hơn nhiều so với tính toán ban đầu.”
Tại sao Hoa Kỳ lại chững lại trong chính sách hỗ trợ xe điện?
Chuyên gia tài chính Barclays Dan Levy nhận định, việc Quốc hội Hoa Kỳ thông qua luật chấm dứt tín dụng thuế 7.500 USD cho xe điện mới và 4.000 USD cho xe điện cũ vào ngày 30 tháng 9 năm 2025 sẽ gây tác động lớn tới đà tăng trưởng xe điện tại Hoa Kỳ.
Dù từng là động lực quan trọng, tín dụng thuế từ năm 2008 và được mở rộng năm 2022 hiện không còn được tiếp tục, làm suy yếu vị thế dẫn đầu của Hoa Kỳ trên thị trường toàn cầu. Nhiều nhà phân tích cảnh báo, lượng đơn mua xe điện sẽ tăng đột biến trước hạn cuối, nhưng sau đó nhu cầu sẽ giảm mạnh.
Luật mới cũng bỏ quy định phạt các nhà sản xuất không đạt tiêu chuẩn Corporate Average Fuel Economy (CAFE), có thể làm gia tăng sản xuất xe dùng nhiên liệu truyền thống.
Luật này làm Hoa Kỳ từ bỏ vị thế tiên phong trong cuộc cách mạng giao thông điện, và nhường chỗ cho Trung Quốc vươn lên dẫn đầu.
Phát biểu của Electrification Coalition, tháng 7 năm 2025
Ví dụ, 2016-2020 Stellantis nộp phạt gần 600 triệu USD do vi phạm tiêu chuẩn nhiên liệu, trong khi General Motors phải nộp 128,2 triệu USD chỉ trong 2 năm. Một nghiên cứu của Đại học Harvard (tháng 3 năm 2025) chỉ ra việc ngừng tín dụng thuế này có thể làm giảm tỉ lệ xe điện chiếm lĩnh thị trường Hoa Kỳ 6% vào năm 2030 và giúp chính phủ tiết kiệm 169 tỷ USD sau một thập kỷ, nhưng đổi lại sẽ ảnh hưởng tới vị trí công nghệ toàn cầu của Hoa Kỳ.
So sánh chính sách phát triển xe điện giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ
| Tiêu chí | Trung Quốc | Hoa Kỳ |
|---|---|---|
| Hỗ trợ tài chính | Tiếp tục trợ cấp sản xuất và phát triển AI cho xe điện | Kết thúc tín dụng thuế cho xe điện vào tháng 9 năm 2025 |
| Phát triển công nghệ hỗ trợ lái xe | Phát triển và thử nghiệm Level 3, ủng hộ hệ thống nhận thức người lái | Chưa có khung pháp lý rõ ràng, nhiều dự án bị trì hoãn |
| Quy định về khí thải và phạt vi phạm | Quy định khắt khe, hỗ trợ chuyển đổi xe điện | Bỏ phạt vi phạm tiêu chuẩn nhiên liệu CAFE, có thể kéo dài xe dùng nhiên liệu truyền thống |
Câu hỏi thường gặp
1. Tại sao Trung Quốc có thể phát triển nhanh công nghệ xe điện hơn Hoa Kỳ?
Trung Quốc kết hợp chính sách nhà nước và hợp tác doanh nghiệp, cùng quy định rõ ràng giúp thúc đẩy nhanh công nghệ và thị trường xe điện.
2. Mức tín dụng thuế xe điện tại Hoa Kỳ sẽ kết thúc khi nào?
Tín dụng thuế 7.500 USD xe mới và 4.000 USD xe cũ sẽ hết hiệu lực từ ngày 30 tháng 9 năm 2025.
3. Level 3 hỗ trợ lái xe có gì nổi bật?
Level 3 cho phép người lái rời mắt khỏi đường trong tình huống giới hạn, cải thiện đáng kể sự tiện lợi và an toàn so với Level 2.
4. Việc bãi bỏ phạt CAFE ảnh hưởng thế nào đến ngành ô tô Hoa Kỳ?
Khi không còn phạt, các hãng có thể tiếp tục sản xuất xe dùng nhiên liệu truyền thống, làm chậm quá trình chuyển đổi sang xe điện.
5. Ai đang dẫn đầu thử nghiệm công nghệ tự lái ở Trung Quốc?
Huawei và các công ty như Dongfeng, Changan đang tiên phong thử nghiệm và phát triển công nghệ Level 3.
