Chao đảo chính trị quanh quyết định thiếu tỉnh táo của một bộ trưởng CH tại Cộng hòa Séc về việc nhận khoản quyên góp bằng Bitcoin trị giá 45 triệu USD từ một tên tội phạm đang tạo đà cho phe đối lập vững bước tiến tới cuộc bầu cử quốc hội tháng 10.
Trong khi chính phủ thoát khỏi cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm, vụ bê bối này đang làm suy yếu lòng tin của cử tri vào liên minh cầm quyền, theo kết quả khảo sát mới nhất. Đảng đối lập chính, chủ xướng nghị quyết, đang tiến gần hơn tới chiến thắng, nhận được sự ủng hộ từ hơn một phần ba cử tri CH.
Quỹ quyên góp tiền điện tử gây náo loạn chính trị làm thay đổi thái độ của cử tri CH
Đảng ANO, chủ nghĩa dân tộc cánh hữu của doanh nhân kiêm cựu Thủ tướng Andrej Babiš, đang trên đà giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Quốc hội sắp tới tại CH.
Dữ liệu từ khảo sát của Viện nghiên cứu STEM cho CNN Prima News cho thấy, đảng ANO (“Có”) dự kiến sẽ dẫn đầu về số phiếu trong mùa thu này, với hơn 31% tổng số phiếu, theo báo cáo.
Vai trò của đảng này như lực lượng đối lập chính vẫn không bị thách thức nhờ vào lượng cử tri trung thành rộng rãi. Đảng của Babiš có sức ủng hộ đáng kể trong các nhóm ít học và cao tuổi, nhưng không kém cạnh ở các nhóm dân cư khác, các tác giả nhận định, và thêm vào:
“Phong trào này không bị đe dọa trong vị trí lãnh đạo các tiếng nói phản đối.”
Liên minh trung hữu Spolu, do thủ tướng đương nhiệm Petr Fiala dẫn dắt cùng đảng Dân chủ Công hòa (ODS), đang đứng nhì với hơn 20% phiếu. Tuy nhiên, sự kiện bê bối liên quan đến Bitcoin đang ảnh hưởng rõ rệt đến kết quả của họ.
STEM nhận định rằng các yếu tố nghiêm trọng như vậy thường mất tới vài tuần để thể hiện rõ qua kết quả bầu cử, và họ đặt câu hỏi:
“Liệu đà giảm có tiếp tục hay Spolu sẽ ổn định được mức ủng hộ?”
Trong khi đó, đảng Quyền tự do và Dân chủ Trực tiếp (SPD), biểu tượng của phe đối lập cánh hữu cực đoan, đã củng cố vị thế của mình như đại diện chính của phong trào phản kháng. Đảng này được dân cử trung niên lớn tuổi và những người thiếu bằng cấp phổ thông đặc biệt ủng hộ.
Trong khi đó, đảng trung lập và tự do “Thị trưởng và Người độc lập” (STAN), liên minh với đảng ODS, Đảng Công giáo (KDU-ČSL), và đảng TOP 09 trong liên minh cầm quyền, đã chứng kiến sự giảm sút trong mức độ ủng hộ, từ gần 13% đầu năm xuống còn 9,4%.
Thắng lợi của ANO dù đã thất bại trong nỗ lực lật đổ chính phủ
Khảo sát của STEM được thực hiện từ ngày 30 tháng 5 đến ngày 17 tháng 6, với 2.074 phản hồi từ khắp CH. Nếu bầu cử diễn ra trong thời gian này, đảng ANO sẽ giành khoảng 78 ghế trong Quốc hội gồm 200 ghế, trong khi liên minh Spolu đạt khoảng 48 ghế.
Trong nỗ lực lật đổ chính phủ hiện tại, đảng này từng là lực lượng chủ đạo. Tuần này, nội các của Fiala đã vượt qua cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm, nhờ sự ủng hộ rộng rãi từ các đảng trong liên minh.
Bê bối xảy ra xoay quanh việc Bộ Tư pháp CH chấp nhận khoản quyên góp 1 tỷ koruna (tương đương 45 triệu USD) bằng Bitcoin từ Tomáš Jiřikovský, người điều hành một chợ darknet bị kết án về buôn bán ma túy, biển thủ và sở hữu bất hợp pháp vũ khí.
Bộ trưởng Tư pháp Pavel Blažek đã từ chức để nhận trách nhiệm chính trị. Tuy nhiên, phe đối lập tại CH còn đòi Thủ tướng từ chức. Đảng ANO tiếp tục kêu gọi loại bỏ Bộ trưởng Tài chính Zbyněk Stanjura, cáo buộc ông không kịp thời thông báo về khoản quyên góp nghi vấn này.
Các đảng khác trong khảo sát của STEM, có khả năng hoặc không thể tham gia vào Quốc hội mới, gồm Đảng Pirate (7,2%), đảng Đủ rồi! (5,4%), và đảng Motoristé sobě (4,4%).