Đồng sáng lập Base công bố rằng một sàn giao dịch tập trung (CEX) đang thu phí niêm yết tới 9% trên nguồn cung Token, và nhiều sàn khác cũng áp mức vài %—hành vi này gây hại, tạo ưu thế độc quyền và cần được thay đổi.
Vấn đề làm nổi bật rủi ro tập trung hóa trong cơ chế niêm yết hiện tại; đề xuất chuyển sang cơ chế niêm yết on-chain permissionless nhằm bảo đảm minh bạch và cơ hội bình đẳng cho dự án tiền điện tử.
- Sàn tập trung bị cáo buộc thu phí niêm yết 9% theo nguồn cung Token.
- Phí dạng này có thể dẫn đến tập trung hóa, rào cản với dự án nhỏ.
- Giải pháp đề xuất: cơ chế niêm yết on-chain permissionless, minh bạch hơn.
Sự việc được nêu
Một thông tin công khai cho biết có CEX thu phí niêm yết bằng một % nguồn cung Token (ví dụ 9%), và nhiều sàn khác áp phí ở mức vài % khi dự án nộp hồ sơ niêm yết.
Thông tin này cảnh báo về một thực tiễn thương mại có thể gây mất công bằng trong hệ sinh thái tiền điện tử, khi những dự án thiếu nguồn lực bị ép chi trả Token để đổi lấy quyền niêm yết trên sàn lớn.
“Tôi được biết một sàn giao dịch tập trung đang thu của các dự án nộp niêm yết 9% trên nguồn cung Token của họ, và nhiều sàn khác đang thu phí ở mức vài %. Thực hành này cực kỳ có hại và đã hình thành một độc quyền trong ngành. Chúng ta phải phá vỡ tình trạng này càng sớm càng tốt và thúc đẩy cơ chế niêm yết tiền on-chain không cần cấp phép.”
Jesse Pollak, đồng sáng lập Base, đăng trên X, 13/10 (năm không được cung cấp)
Tác hại của phí niêm yết theo Token supply
Phí niêm yết tính theo % nguồn cung làm giảm vốn chủ sở hữu của dự án, làm loãng Token và gây bất lợi cho nhà đầu tư ban đầu và cộng đồng.
Ngoài hệ quả tài chính trực tiếp, cơ chế này tạo rào cản cho dự án nhỏ và củng cố vị thế các sàn lớn, dẫn tới tập trung hóa thị trường và giảm tính cạnh tranh—một mối nguy cho sự phát triển bền vững của ngành tiền điện tử.
Giải pháp: cơ chế niêm yết on-chain permissionless
Niêm yết on-chain permissionless là cơ chế cho phép Token được đăng ký, xác minh hoặc hiển thị trên nền tảng phi tập trung mà không cần phê duyệt tập trung từ sàn.
Ưu điểm gồm minh bạch hơn, giảm rào cản tham gia và tránh phí niêm yết bắt buộc; tuy nhiên cần thiết lập tiêu chuẩn kỹ thuật, cơ chế chống lừa đảo và công cụ khám phá để bảo vệ nhà đầu tư và duy trì chất lượng dự án.
Niêm yết on-chain có bảo đảm an toàn cho nhà đầu tư không?
Niêm yết on-chain tăng minh bạch nhưng không tự động bảo vệ nhà đầu tư; cần kết hợp kiểm toán kỹ thuật, đánh giá rủi ro và công cụ giám sát để hạn chế lừa đảo và mã độc.
Phí 9% theo nguồn cung ảnh hưởng thế nào tới tokenomics?
Phí này làm loãng nguồn cung lưu hành, giảm tỷ lệ phân bổ cho đội ngũ và cộng đồng, có thể làm giảm niềm tin và giá trị dài hạn của Token.
CEX có lý do hợp pháp để thu phí niêm yết không?
Sàn có thể tính phí để bù chi phí vận hành và quản lý rủi ro, nhưng mức thu theo % nguồn cung gây tranh cãi do ảnh hưởng đến tính công bằng và tiềm ẩn xung đột lợi ích.
Làm sao để dự án tránh bị ép trả phí niêm yết?
Dự án có thể ưu tiên niêm yết trên sàn phi tập trung, tìm đối tác danh sách nhỏ, hoặc huy động cộng đồng để tăng sức mạnh đàm phán và minh bạch chi phí.
