Vitalik Buterin cho biết Ethereum đang tiến tới kiến trúc mạng có băng thông cao, đồng thuận và phi tập trung, nhắm vượt qua blockchain trilemma nhờ ZK-EVM bước vào alpha sẵn sàng sản xuất và PeerDAS lên mainnet.
Các mốc nâng cấp này được xem là nền tảng để Ethereum mở rộng quy mô mà vẫn giữ tính phi tập trung, đồng thời mở đường cho lộ trình tăng vai trò của ZK-EVM trong xác minh khối và giảm rủi ro tập trung hóa.
Lộ trình ZK-EVM và PeerDAS: băng thông, đồng thuận, phi tập trung
Ethereum được mô tả là đang dịch chuyển sang kiến trúc mạng vừa có thông lượng cao vừa giữ đồng thuận và phi tập trung nhờ ZK-EVM và PeerDAS.
Vitalik Buterin nêu việc ZK-EVM đi vào production-ready alpha và PeerDAS ra mắt trên mainnet là các bước then chốt để tiến gần hơn tới mục tiêu khắc phục blockchain trilemma. Theo ông, hướng đi này nhấn mạnh băng thông (khả năng xử lý dữ liệu), đồng thuận (tính nhất quán xác nhận trạng thái) và phi tập trung (giảm phụ thuộc vào một nhóm nhỏ tác nhân).
Tuyên bố cũng cho thấy Ethereum đang chuẩn bị cho giai đoạn mạng có năng lực xử lý cao hơn trong khi vẫn ưu tiên tính phi tập trung ở cấp kiến trúc. Trọng tâm là đưa các thành phần mở rộng quy mô vào vận hành thực tế thay vì chỉ ở giai đoạn thử nghiệm.
Mốc thời gian 2026–2030 và mục tiêu xây dựng khối phân tán
Từ 2026 trở đi, gas cap cho node không phụ thuộc ZK-EVM dự kiến tăng; giai đoạn 2027–2030, ZK-EVM được kỳ vọng trở thành lực lượng chính trong xác minh khối.
Buterin dự đoán từ năm 2026, giới hạn gas cho các node không dựa vào ZK-EVM sẽ được nâng lên, đồng thời sẽ xuất hiện các node ZK-EVM. Trong giai đoạn 2027–2030, ZK-EVM sẽ chuyển từ vai trò hỗ trợ sang vai trò chủ lực trong quy trình xác minh khối, phản ánh sự dịch chuyển cấu trúc ở tầng xác thực.
Ngoài ra, xây dựng khối phân tán được xác định là mục tiêu dài hạn nhằm giảm rủi ro tập trung hóa và cải thiện tính công bằng theo địa lý. Cách tiếp cận này hướng tới hạn chế việc quyền lực xây dựng khối bị dồn vào một số ít thực thể, qua đó củng cố tính phi tập trung của mạng.
