Cuộc tấn công chính trị nhằm thay thế Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ (Fed) Jerome Powell đang gây lo ngại về sự can thiệp làm mất độc lập của ngân hàng trung ương và tác động đến lạm phát cùng nền kinh tế.
TT Donald Trump liên tục chỉ trích Powell vì không giảm lãi suất, đẩy thị trường tài chính vào trạng thái bất ổn với nguy cơ lạm phát kéo dài và sự mất niềm tin vào khả năng duy trì chính sách tiền tệ độc lập.
- TT Trump đề xuất thay thế Chủ tịch Fed Jerome Powell do bất mãn với chính sách lãi suất cao.
- Thị trường tài chính lo sợ lạm phát tăng cao và chi phí vay dài hạn tăng đột biến.
- Các chuyên gia và giới lãnh đạo tài chính nhấn mạnh sự cần thiết của độc lập ngân hàng trung ương để giữ ổn định kinh tế.
TT Trump đã làm gì để gây áp lực lên Fed và Jerome Powell?
Theo các chuyên gia về kinh tế, TT Donald Trump liên tiếp công khai phản đối Chủ tịch Fed Jerome Powell vì không hạ lãi suất sau khi nhậm chức lần thứ 2 vào tháng 1 năm 2025. Ông còn tuyên bố rằng việc Powell giữ lãi suất cao là hành động phá hoại kinh tế Hoa Kỳ.
Trong các phát biểu gần đây, TT Trump cho rằng Powell nên từ chức và việc ông từ chức sẽ là điều tốt cho nền kinh tế khi những dấu hiệu suy giảm tăng trưởng toàn cầu ngày càng rõ rệt.
Việc độc lập của ngân hàng trung ương là yếu tố sống còn để duy trì ổn định kinh tế. Việc phá vỡ điều này có thể gây hậu quả nghiêm trọng không dự đoán được.
Jamie Dimon, CEO JPMorgan Chase, tháng 7 năm 2025
Thị trường tài chính phản ứng như thế nào trước áp lực chính trị lên Fed?
Các nhà đầu tư đã bắt đầu phản ánh sự lo ngại lạm phát khi lợi suất trái phiếu chính phủ Hoa Kỳ kỳ hạn dài tăng mạnh. Điều này cho thấy kỳ vọng lãi suất sẽ tăng do áp lực lạm phát gia tăng.
Guy LeBas, chiến lược gia thu nhập cố định hàng đầu tại Janney Capital Management, cảnh báo nếu Fed nhượng bộ hạ lãi suất sớm dưới tác động chính trị, kinh tế Hoa Kỳ có thể đối mặt với nguy cơ “quá nóng” và lạm phát kéo dài.
Đồng USD cũng chịu áp lực giảm giá trước dự báo chính sách tiền tệ nới lỏng hơn, góp phần làm chi phí nhập khẩu tăng cao, từ đó làm lạm phát thêm căng thẳng.
Tại sao độc lập của Fed lại quan trọng đối với sự ổn định kinh tế?
Độc lập của Fed giúp đảm bảo các quyết định chính sách tiền tệ được thực hiện dựa trên dữ liệu kinh tế và mục tiêu kiểm soát lạm phát, không bị chi phối bởi áp lực chính trị ngắn hạn. Các chuyên gia tài chính và nhà kinh tế khẳng định rằng nếu Fed mất tính độc lập, độ tin cậy của thị trường sẽ bị tổn hại nghiêm trọng.
Biên bản cuộc họp Fed tháng 6 năm 2025 cho thấy đa số nhà hoạch định chính sách vẫn lo ngại về rủi ro lạm phát do chính sách thuế quan bảo hộ và không có dấu hiệu hỗ trợ cắt giảm lãi suất trong cuộc họp tiếp theo cuối tháng 7.
“Nếu thị trường tin rằng Fed sẽ hạ lãi suất bất chấp hậu quả kinh tế vì áp lực chính trị, kỳ vọng lạm phát dài hạn sẽ tăng, dẫn đến lệch kênh lợi suất gây khó khăn cho người vay dài hạn.”
Guy LeBas, Janney Capital Management, tháng 7 năm 2025
Những tác động có thể xảy ra nếu Fed bị chính trị hóa?
Nếu Fed giảm lãi suất dưới áp lực chính trị, chi phí vay dài hạn như vay mua nhà, vay tiêu dùng và trái phiếu doanh nghiệp sẽ tăng theo, gây áp lực lên ngân sách hộ gia đình và lợi nhuận doanh nghiệp.
Sự mất độc lập này có thể gây biến động không chỉ ở thị trường trái phiếu mà còn lan ra thị trường chứng khoán, hàng hóa và ngoại hối toàn cầu, làm suy yếu niềm tin của nhà đầu tư.
Liệu Tổng thống có quyền sa thải Chủ tịch Fed không?
Pháp luật hiện tại không cho phép Tổng thống Hoa Kỳ dùng quyền lực hành pháp để sa thải Chủ tịch Fed vì bất đồng chính sách. Tuy nhiên, áp lực dư luận và chiến dịch truyền thông quy mô lớn có thể khiến Fed mất độc lập thực tế trong quyết định chính sách tiền tệ.
Phân tích sự khác biệt tác động giữa lãi suất ngắn hạn và dài hạn khi Fed bị chính trị hóa
| Tiêu chí | Lãi suất ngắn hạn | Lãi suất dài hạn |
|---|---|---|
| Ảnh hưởng chính | Điều tiết tín dụng tức thời, kiểm soát lạm phát ngắn hạn. | Chi phí vay vốn cho nhà ở, doanh nghiệp, đầu tư dài hạn. |
| Ảnh hưởng khi chính trị hóa Fed | Dễ bị hạ thấp gây kích thích tạm thời. | Tăng mạnh nếu nhà đầu tư hoài nghi về khả năng kiểm soát lạm phát. |
| Tác động tới nền kinh tế | Kích thích tăng trưởng ngắn hạn, có thể gây lạm phát. | Gây khó khăn tài chính kéo dài, giảm đầu tư và tiêu dùng lớn. |
Những câu hỏi thường gặp
TT Trump có quyền sa thải Chủ tịch Fed không?
Theo luật hiện hành, Tổng thống không có quyền sa thải Chủ tịch Fed chỉ vì bất đồng chính sách.
Vì sao độc lập của Fed lại quan trọng?
Độc lập giúp Fed duy trì chính sách tiền tệ hiệu quả, kiểm soát lạm phát, không chịu áp lực chính trị ngắn hạn.
Thị trường tài chính phản ứng thế nào trước nguy cơ chính trị hóa Fed?
Nhà đầu tư tăng kỳ vọng lãi suất sẽ lên, lợi suất trái phiếu dài hạn tăng, đồng USD suy yếu.
Cắt giảm lãi suất quá sớm có thể gây ảnh hưởng gì?
Có thể dẫn đến kinh tế quá nóng, lạm phát kéo dài gây tác động tiêu cực lâu dài.
Biên bản Fed tháng 6/2025 nêu gì về cắt giảm lãi suất?
Phần lớn nhà hoạch định chính sách không ủng hộ cắt giảm lãi suất do rủi ro lạm phát hiện hữu.
