Thị trường phái sinh crypto đang dịch chuyển dần sang các sàn phi tập trung, với perpetual DEX tăng nhanh cả về khối lượng giao dịch lẫn open interest trong năm 2025.
Hyperliquid nổi lên như điểm tập trung thanh khoản lớn nhất trong nhóm này, trong khi các sàn tập trung vẫn nắm phần lớn thị phần tổng thể. Diễn biến cho thấy cuộc cạnh tranh về thanh khoản phái sinh đang mở rộng từ CEX sang on-chain.
- Tỷ lệ volume perp DEX so với CEX tăng từ 3% lên đỉnh 13% trong năm 2025.
- Hyperliquid xử lý khoảng 190,28 tỷ USD khối lượng giao dịch trong tháng 4.
- CEX vẫn chiếm khoảng 90% volume phái sinh tính đến tháng 4/2026.
Perpetual DEX tăng thị phần trong năm 2025
Perpetual DEX đã mở rộng hiện diện rõ rệt trong năm 2025, cả ở khối lượng giao dịch lẫn open interest. Tỷ lệ volume giữa perp DEX và CEX tăng từ 3% trong tháng 1/2025 lên đỉnh 13% trước khi giảm về khoảng 10% vào tháng 4/2026.
Mức tăng này vẫn đáng kể nếu so với các chu kỳ trước, khi giao dịch phái sinh crypto gần như do sàn tập trung chi phối hoàn toàn. Dữ liệu cho thấy người dùng đang chấp nhận giữ vị thế đòn bẩy trên chuỗi nhiều hơn trước.
Hyperliquid đang là điểm hút thanh khoản lớn nhất
Hyperliquid là nền tảng nổi bật nhất trong nhóm perpetual DEX, với khoảng 190,28 tỷ USD volume trong tháng 4. Quy mô này đưa nền tảng này lên gần với một số sàn phái sinh tập trung lớn.
Không chỉ volume, open interest cũng là chỉ dấu quan trọng hơn về dòng vị thế đòn bẩy đang tồn tại trên thị trường. Theo số liệu hiện có, perpetual DEX hiện chiếm khoảng 13,5% tổng open interest.
Điều đó cho thấy thanh khoản phái sinh không còn chỉ tập trung ở CEX, mà đang hình thành thêm một lớp thị trường on-chain có quy mô đáng kể. Đây là phần thay đổi có ý nghĩa hơn so với những đợt tăng volume ngắn hạn.
Sàn tập trung mở rộng niêm yết hợp đồng vĩnh viễn
Các sàn tập trung cũng đang phản ứng bằng cách niêm yết thêm nhiều hợp đồng perpetual mới. Trong giai đoạn từ tháng 1/2025 đến tháng 4/2026, MEXC và BingX là hai sàn có số lượng niêm yết mới cao nhất, lần lượt là 879 và 565.
Nhiều hợp đồng mới tập trung vào memecoin, token liên quan AI và các tài sản vốn hóa nhỏ. Điều này cho thấy cạnh tranh trên thị trường phái sinh đang gắn chặt hơn với dòng tiền đầu cơ ngắn hạn.
Dù vậy, CEX vẫn kiểm soát phần lớn thanh khoản phái sinh. Đến tháng 4/2026, các sàn tập trung vẫn nắm khoảng 90% tổng volume giao dịch perpetual.
Thanh khoản phái sinh đang bị phân mảnh
Thay vì dịch chuyển hoàn toàn sang phi tập trung, thị trường phái sinh crypto đang phân mảnh thành nhiều cụm thanh khoản khác nhau. Mô hình hiện tại phản ánh sự cùng tồn tại giữa các sàn tập trung lớn và các nền tảng on-chain đang lên.
Những cái tên như Pacifica, Extended và Variational cũng được xem là đối thủ mới trong nhóm perpetual DEX. Phần tăng trưởng của họ được gắn với các chương trình khuyến khích và kỳ vọng airdrop.
Trong bức tranh này, điểm cần theo dõi là tốc độ mở rộng của open interest trên các nền tảng on-chain và mức độ CEX giữ được thị phần thanh khoản khi cạnh tranh ngày càng gay gắt.
Tổng kết
Perpetual DEX đang tăng vai trò trong thị trường phái sinh crypto, nhưng CEX vẫn là trung tâm thanh khoản chính. Dữ liệu hiện có cho thấy cuộc cạnh tranh đang chuyển sang giai đoạn phân mảnh hơn, thay vì một cú dịch chuyển hoàn toàn sang on-chain.
