Khối lượng giao dịch hợp đồng vĩnh cửu trên DEX có thể rất lớn, nhưng nếu không đi kèm open interest và thanh lý tương xứng, “nhu cầu” đó có thể chỉ là ảo giác.
So sánh các sàn DEX perp gần đây cho thấy khoảng cách rõ rệt giữa khối lượng và mức độ “căng thẳng thị trường”. Việc nhìn thêm open interest (OI) và thanh lý giúp phân biệt hoạt động đòn bẩy thật với volume bị thổi phồng bởi cơ chế thưởng hoặc cách ghi nhận.
- Khối lượng DEX perp không đủ để kết luận có rủi ro thật nếu OI và thanh lý không xác nhận.
- Hyperliquid cho thấy dấu vết giao dịch đòn bẩy thật khi volume, OI và thanh lý biến động cùng nhau.
- Volume cao nhưng thanh lý thấp có thể đến từ chương trình thưởng, giao dịch vòng lặp hoặc khác biệt cách tính volume.
Diễn biến nổi bật trên thị trường DEX perpetual
Các số liệu cho thấy Hyperliquid có mức thanh lý lớn tương ứng với volume và OI, trong khi Aster và Lighter ghi nhận volume cao nhưng thanh lý rất thấp, tạo ra độ lệch đáng chú ý.
Dữ liệu từ Coinglass cho thấy khoảng cách giữa “khối lượng giao dịch” và mức độ căng thẳng thực tế của thị trường (thể hiện qua OI và thanh lý).
Hyperliquid (HYPE) ghi nhận 3,76 tỷ USD khối lượng giao dịch, 4,05 tỷ USD open interest và 122,96 triệu USD giá trị thanh lý. Tập hợp chỉ số này phù hợp với bối cảnh có vị thế đòn bẩy thật đang được đẩy lên trong giai đoạn giá biến động mạnh.
Trong khi đó, Aster (ASTER) được báo cáo có 2,76 tỷ USD khối lượng và 927 triệu USD OI, nhưng thanh lý chỉ 7,2 triệu USD. Lighter (LIGHTER) cũng tương tự: 1,81 tỷ USD khối lượng, 731 triệu USD OI và chỉ 3,34 triệu USD thanh lý.
Dù volume tiêu đề của Aster và Lighter tiệm cận Hyperliquid, hoạt động thanh lý của hai nền tảng này nhỏ hơn khoảng 17 đến 37 lần, làm dấy lên câu hỏi về chất lượng volume.
Trong perpetual futures, hoạt động giao dịch thật luôn để lại dấu vết
Khi đòn bẩy tăng, OI thường thay đổi; khi giá chạy nhanh, thanh lý sẽ tăng. Nếu volume tăng mà OI và thanh lý hầu như không nhúc nhích, đó là tín hiệu cần nghi ngờ.
Thông thường, khi nhà giao dịch thực sự chấp nhận rủi ro bằng đòn bẩy, bạn sẽ thấy OI phình lên theo các giai đoạn tích lũy vị thế, và thanh lý bùng phát khi biến động giá quét qua các mức ký quỹ.
Vì vậy, nếu khối lượng đột ngột tăng mạnh nhưng OI gần như đi ngang và thanh lý rất thấp, khả năng cao phần lớn giao dịch không phản ánh mức rủi ro thực. Trong điều kiện “risk-on” thật, thanh lý thường xuất hiện nhiều hơn do vị thế sử dụng đòn bẩy dễ bị ép đóng khi giá đảo chiều.
Incentive, cách báo cáo và ảo giác về nhu cầu
Volume lớn nhưng thanh lý thấp thường đến từ giao dịch nhằm tối ưu phần thưởng hoặc cách ghi nhận volume, thay vì phản ánh nhu cầu đòn bẩy thật của thị trường.
Một nguyên nhân phổ biến là các chương trình incentive như tích điểm hoặc airdrop, khiến trader “loop” giao dịch để nhận thưởng. Cách này có thể đẩy volume lên cao mà không tạo ra mức rủi ro tương xứng.
Ngoài ra, volume còn có thể đến từ hoạt động market maker tự giao dịch với chính mình, hoặc sự khác biệt trong cách từng sàn tính và báo cáo khối lượng. Những yếu tố này không tự động đồng nghĩa có hành vi sai trái, nhưng có thể tạo ra khoảng cách lớn giữa volume và các chỉ báo áp lực thị trường.
Hyperliquid trông “khác” vì volume, open interest và thanh lý có xu hướng tăng giảm cùng nhau, đúng với kỳ vọng khi thị trường có vị thế đòn bẩy thật bị đặt dưới áp lực.
Với Aster và Lighter, volume tiêu đề cần thêm bằng chứng xác nhận, đặc biệt là tín hiệu đồng pha từ OI và thanh lý.
Kết luận
Khối lượng DEX perp cao không nói lên nhiều nếu thiếu open interest và thanh lý để xác nhận mức độ rủi ro mà trader thực sự đang gánh.
- Volume cao chỉ có ý nghĩa khi OI và thanh lý cùng xác nhận hành vi chấp nhận rủi ro.
- 122,96 triệu USD thanh lý trên Hyperliquid là dấu hiệu cho thấy áp lực thị trường thật sự.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao khối lượng DEX perp cao chưa chắc phản ánh nhu cầu thật?
Vì volume có thể bị “thổi” bởi giao dịch vòng lặp để nhận điểm thưởng/airdrop, bởi market maker tự khớp, hoặc do khác biệt cách tính volume. Nếu OI và thanh lý không tăng tương ứng, khả năng rủi ro thật đang thấp hơn nhiều so với volume.
Open interest (OI) và thanh lý giúp kiểm chứng điều gì?
OI cho biết quy mô vị thế đòn bẩy đang mở, còn thanh lý phản ánh mức độ vị thế bị ép đóng khi giá biến động. Khi volume tăng mà OI và thanh lý không đổi đáng kể, đó là dấu hiệu volume không đi kèm mức chấp nhận rủi ro thực.
Điểm khác biệt lớn nhất giữa Hyperliquid và Aster/Lighter trong dữ liệu nêu trên là gì?
Hyperliquid có 3,76 tỷ USD volume đi kèm 4,05 tỷ USD OI và 122,96 triệu USD thanh lý, trong khi Aster và Lighter có volume hàng tỷ USD nhưng thanh lý chỉ 7,2 triệu USD và 3,34 triệu USD, thấp hơn nhiều so với mức “căng thẳng” kỳ vọng.
