Thượng viện Mỹ đã ấn định ngày 15/01 cho phiên “markup” then chốt của Đạo luật Digital Asset Market Clarity Act (CLARITY), có thể chấm dứt cuộc tranh chấp thẩm quyền kéo dài giữa SEC và CFTC và đưa tiền điện tử ra khỏi “vùng xám” pháp lý.
Sau khi dự luật được Hạ viện thông qua với ủng hộ lưỡng đảng, phiên bản tại Thượng viện đang là tâm điểm vì có thể tạo “sổ tay quy tắc” rõ ràng cho crypto. Tuy vậy, để tiến xa, CLARITY vẫn cần vượt nhiều bất đồng chính sách và đạt đủ 60 phiếu để thông qua thủ tục cloture.
- Ủy ban Ngân hàng Thượng viện ấn định 15/01 cho phiên “markup” có thể định hình khung pháp lý crypto và phân định SEC–CFTC.
- Ba điểm nghẽn: cách quản DeFi, phân loại token giữa SEC/CFTC, và việc stablecoin có được phép đưa “rewards”.
- Thị trường dự đoán nghiêng về kịch bản dự luật thành luật trước tháng 5, nhưng rủi ro chính trị và lịch bầu cử có thể trì hoãn.
Phiên “markup” ngày 15/01 có thể định hình khung pháp lý tiền điện tử tại Mỹ
Ủy ban Ngân hàng Thượng viện đã chốt ngày 15/01 để xem xét và chỉnh sửa dự luật CLARITY, bước có thể mở đường xác lập ranh giới quản lý giữa SEC và CFTC và đưa tài sản số vào khung pháp lý rõ ràng.
Trong nhiều tháng, ngành crypto Mỹ gần như “đứng ngoài cuộc” khi CLARITY rơi vào tình trạng đình trệ lập pháp. Nay, Ủy ban Ngân hàng Thượng viện đã chính thức ấn định ngày 15/01 cho phiên “markup” có tính quyết định.
Dự luật từng được Hạ viện thông qua với sự ủng hộ lưỡng đảng. Ở Thượng viện, dự luật nhận hậu thuẫn mạnh từ các Chủ tịch Tim Scott và John Boozman, với mục tiêu đáp ứng nhu cầu “luật chơi rõ ràng” mà ngành tiền điện tử tìm kiếm.
Nếu đi đến kết quả tích cực, CLARITY không chỉ bổ sung quy định cho crypto mà còn là cột mốc đưa tài sản số ra khỏi “vùng xám” và tiến vào khuôn khổ pháp lý ổn định hơn. Tuy nhiên, hành trình đạt đồng thuận được dự báo không dễ.
Ba rào cản lớn vẫn đang làm chậm CLARITY Act
Ba bất đồng chính gồm quản lý DeFi mà không làm tổn hại nhà phát triển, cách phân loại token giữa SEC và CFTC, và tranh cãi về việc tổ chức phát hành stablecoin có được cung cấp “rewards”.
Trong kỳ nghỉ Giáng sinh, các nhà lập pháp tiếp tục thu hẹp khác biệt đảng phái đã khiến CLARITY bị trì hoãn trong nhiều tháng. Dù vậy, các điểm vướng cốt lõi vẫn tồn tại và có thể quyết định số phận dự luật tại Ủy ban.
Thứ nhất là cách điều tiết DeFi: các bên chưa thống nhất phương án kiểm soát rủi ro, tuân thủ và trách nhiệm pháp lý mà không kìm hãm đổi mới hoặc “vô tình” gây hại cho đội ngũ phát triển.
Thứ hai là bài toán phân loại token và phạm vi quản lý giữa SEC và CFTC. Đây là “cuộc chiến địa hạt” kéo dài nhiều năm, và CLARITY được kỳ vọng tạo ranh giới rõ hơn, nhưng lại chính là điểm tranh luận khó nhất.
Thứ ba là việc tổ chức phát hành stablecoin có nên được phép cung cấp “rewards”. Nhiều nghị sĩ Đảng Dân chủ trong Ủy ban Ngân hàng phản đối mạnh, coi đây là rủi ro về khuyến khích, cấu trúc lợi suất, và hành vi người dùng.
Dù Đảng Cộng hòa có thể cố gắng thông qua dự luật ở cấp ủy ban bằng phiếu theo “đường lối đảng”, giới quan sát cảnh báo điều đó có thể khiến dự luật thất bại tại toàn thể Thượng viện. Lý do là thủ tục cloture yêu cầu 60 phiếu, khiến CLARITY không thể tiến lên nếu thiếu ủng hộ lưỡng đảng.
Thị trường dự đoán nghiêng về kịch bản CLARITY trở thành luật trước tháng 5
Kalshi ghi nhận xác suất 69% rằng CLARITY sẽ thành luật trước tháng 5, còn Polymarket cho thấy tỷ lệ thông qua tăng từ 15% lên 35% sau các cập nhật cuối năm.
Trên nền tảng dự đoán Kalshi, dữ liệu tại thời điểm được đề cập cho thấy xác suất 69% rằng CLARITY sẽ trở thành luật trước tháng 5. Đáng chú ý, 42% nhà giao dịch đặt cược vào khả năng có đột phá sớm, ngay trong tháng 4.
So với sự hoài nghi hồi tháng 11, đây là sự hồi phục đáng kể về kỳ vọng. Điều này phản ánh quan điểm rằng tiến trình lập pháp đang “tan băng”, ít nhất là trong nhận định của nhóm người tham gia đặt cược.
Trên Polymarket, tỷ lệ kỳ vọng dự luật được ký thành luật trong năm 2025 đã tăng từ 15% lên 35% sau các cập nhật cuối năm. Dù đây không phải số liệu chính thức về chính trị, nó cho thấy tâm lý thị trường đang chuyển biến theo hướng tích cực hơn.
Bóng đổ bầu cử giữa kỳ 2026 và rủi ro trì hoãn có thể đẩy CLARITY sang 2027
Dù có động lực mới, CLARITY vẫn có thể bị kẹt vì thời gian hợp tác lưỡng đảng thu hẹp khi bầu cử giữa kỳ 2026 đến gần; nếu không chốt được đồng thuận vào đầu mùa xuân, dự luật có nguy cơ trượt sang 2027.
Con đường từ ủy ban đến bàn làm việc của Tổng thống vẫn nhiều chướng ngại. Khi bầu cử giữa kỳ 2026 dần tới gần, “cửa sổ” cho các thỏa hiệp lưỡng đảng thường bị thu hẹp.
Kinh nghiệm lập pháp cho thấy khi bước vào mùa vận động, hợp tác lưỡng đảng có xu hướng suy giảm và đàm phán dễ rơi vào bế tắc. Điều này khiến tiến độ của CLARITY trở nên nhạy cảm với lịch chính trị.
Nếu Ủy ban Ngân hàng không đạt được thỏa thuận vào đầu mùa xuân, CLARITY có thể bị đẩy sang năm 2027. Khi đó, ngành tiền điện tử có thể tiếp tục đối mặt tình trạng bất định về quy định thêm ít nhất một năm.
Hiện tại, mọi sự chú ý dồn vào Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, nơi kết quả biểu quyết và cách xử lý các điểm nghẽn sẽ quyết định liệu crypto có tiến tới nền tảng pháp lý ổn định hơn hay quay lại tình trạng “treo”.
Những câu hỏi thường gặp
Phiên “markup” của Thượng viện có ý nghĩa gì với CLARITY Act?
“Markup” là giai đoạn ủy ban thảo luận, sửa đổi và bỏ phiếu đối với dự luật trước khi đưa ra toàn thể Thượng viện. Nếu vượt qua bước này với đồng thuận đủ rộng, CLARITY có cơ hội tiến xa hơn trong quy trình lập pháp.
Vì sao CLARITY Act cần 60 phiếu tại Thượng viện?
Dự luật cần 60 phiếu để đạt cloture, tức kết thúc tranh luận và đưa dự luật sang bước bỏ phiếu tiếp theo theo thủ tục Thượng viện. Điều này khiến CLARITY khó tiến triển nếu thiếu ủng hộ lưỡng đảng.
Ba vấn đề gây tranh cãi nhất trong CLARITY Act là gì?
Gồm: cách quản lý DeFi mà không gây hại nhà phát triển, cách phân loại token và phân định thẩm quyền giữa SEC và CFTC, và tranh luận về việc tổ chức phát hành stablecoin có được phép cung cấp “rewards”.
Thị trường dự đoán đang đánh giá khả năng CLARITY trở thành luật ra sao?
Kalshi ghi nhận xác suất 69% rằng CLARITY sẽ thành luật trước tháng 5 tại thời điểm được đề cập, còn Polymarket cho thấy tỷ lệ kỳ vọng thông qua trong năm 2025 tăng từ 15% lên 35% sau cập nhật cuối năm.
