Việt Nam đang soạn thảo các quy định cho tài sản và tiền tệ kỹ thuật số. Thủ tướng Phạm Minh Chính đã chỉ đạo Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam xây dựng các quy định về tài sản kỹ thuật số, với đề xuất dự kiến hoàn thành vào tháng 3. Động thái này phù hợp với Chỉ thị số 05, nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ít nhất 8% vào năm 2025.
Cam kết của Chính phủ đối với quy định tiền điện tử
Theo nghị quyết mới, Bộ Tài chính được giao nhiệm vụ hoàn thiện các đề xuất pháp lý về tài sản kỹ thuật số phối hợp với các cơ quan khác. Đồng thời, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang thu thập ý kiến công chúng về một dự thảo nghị quyết cho trung tâm tài chính khu vực và quốc tế tại Việt Nam. Nghị quyết này bao gồm chính sách “sandbox” cho phép các doanh nghiệp fintech, bao gồm các nền tảng giao dịch tiền điện tử, hoạt động dưới sự giám sát quy định. Các giao dịch tại trung tâm tài chính này sẽ bắt đầu từ ngày 1 tháng 7, 2026.
Dự thảo Luật Công nghiệp Công nghệ số, hiện đang mở rộng ý kiến công chúng, chính thức giới thiệu tài sản kỹ thuật số như một loại sản phẩm công nghệ số. Bộ Tài chính sẽ giám sát các quy định và cấp phép cho các nhà cung cấp dịch vụ tài sản kỹ thuật số, đảm bảo tuân thủ và an ninh.
Thị trường tiền điện tử đang phát triển của Việt Nam
Dù thiếu các quy định, Việt Nam đã nổi lên như một quốc gia dẫn đầu toàn cầu về việc chấp nhận tiền điện tử. Báo cáo Chainalysis 2024 xếp Việt Nam thứ 5 về mức độ quan tâm toàn cầu, thứ 3 về sử dụng các nền tảng giao dịch quốc tế và thứ sáu về khối lượng giao dịch phi tập trung. Quốc gia này có 17 triệu người sở hữu tài sản kỹ thuật số và thị trường tiền điện tử trị giá hơn 100 tỷ USD. Tuy nhiên, sự thiếu vắng các quy định đã dẫn đến một nền kinh tế tiền điện tử ngầm rộng lớn.
Theo ông Trần Huyền Dĩnh, Chủ tịch Ủy ban Tài sản Kỹ thuật số – Fintech, Việt Nam có thể thu về hơn 800 triệu USD mỗi năm bằng cách áp dụng mức thuế 0,1% trên các giao dịch tài sản kỹ thuật số, tương tự như giao dịch chứng khoán. Các sàn giao dịch tiền điện tử hiện đã tính phí giao dịch từ 0,01–0,8%, điều này có thể đóng góp thêm vào nền kinh tế đồng thời đảm bảo khả năng giám sát thị trường tốt hơn và bảo vệ nhà đầu tư.
Xử lý khoảng trống pháp lý và rủi ro
Tuy nhiên, ông Nguyễn Duy Hưng, Chủ tịch Tập đoàn Chứng khoán Sài Gòn, cảnh báo rằng nếu không có các quy định, các doanh nghiệp và nhà đầu tư vẫn có nguy cơ bị lừa đảo và tội phạm mạng. Hệ thống pháp luật minh bạch là cần thiết để thúc đẩy niềm tin và bảo vệ các bên tham gia thị trường.
Luật sư Phạm Bá Đô từ Văn phòng Luật SJKLAW cảnh báo rằng nếu không có quy định rõ ràng, các vụ lừa đảo trong không gian tài sản kỹ thuật số ngày càng gia tăng. Ông cho rằng Việt Nam cần định nghĩa rõ ràng tiền điện tử là gì và chúng có thể được sử dụng như thế nào. Dù có thể được sử dụng cho một số giao dịch, chúng không nên thay thế tiền truyền thống.
Ông cũng nhấn mạnh cần quản lý các sàn giao dịch tiền điện tử hợp lý. Hiện tại, nhiều loại tiền kỹ thuật số được tạo ra mà không có bất kỳ cơ sở nào thực sự, khiến chúng trở thành rủi ro cho các nhà đầu tư. Nếu có các quy định nghiêm ngặt hơn, sẽ giúp ngăn chặn lừa đảo, đảm bảo giá trị thực sự của tài sản kỹ thuật số và bảo vệ mọi người khỏi các tổn thất tài chính.
