Vitalik Buterin cảnh báo nhiều thị trường dự đoán đang lệch khỏi mục tiêu “tạo giá trị thông tin và phòng hộ rủi ro”, khi bị chi phối bởi các cược ngắn hạn nhằm kiếm tiền nhanh.
Ông cho rằng mô hình hiện nay dễ hút dòng tiền đầu cơ vào giá crypto, thể thao và các chủ đề “hot”, nhưng đóng góp thấp cho việc quản trị rủi ro trong đời sống. Vì vậy, Buterin gợi ý một hướng phát triển mới kết hợp thị trường dự đoán on-chain với AI.
- Buterin thừa nhận thị trường dự đoán hữu ích, nhưng lo ngại chúng bị đầu cơ ngắn hạn lấn át.
- Ông đề xuất dùng thị trường dự đoán + AI để phòng hộ chi phí sinh hoạt và lạm phát bằng các chỉ số giá theo danh mục.
- Phản biện phổ biến: đầu cơ tạo thanh khoản và là “cửa ngõ” để lớp phòng hộ hình thành, hạn chế đầu cơ có thể làm người dùng rời đi.
Buterin lo ngại thị trường dự đoán đang bị đầu cơ ngắn hạn chi phối
Buterin cho rằng nhiều thị trường dự đoán đang tập trung vào các kèo ngắn hạn như giá crypto hay sự kiện gây chú ý, thay vì tạo công cụ hữu ích giúp hiểu sự kiện và quản lý rủi ro.
Trong bài đăng trên X, Vitalik Buterin thừa nhận thị trường dự đoán có thể hữu ích như một cơ chế tổng hợp thông tin, hỗ trợ ra quyết định và phòng ngừa rủi ro.
Tuy nhiên, ông cảnh báo nhiều nền tảng hiện bị cuốn vào các “cược” mang tính giải trí hoặc lợi nhuận nhanh, gồm giá tiền điện tử, thể thao và các sự kiện thu hút chú ý nhưng ít giá trị lâu dài đối với hệ sinh thái.
“Phỏng đoán của tôi là các đội ngũ cảm thấy bị thúc ép phải nhượng bộ những thứ này vì chúng mang lại doanh thu lớn trong thị trường giá xuống, khi mọi người tuyệt vọng…”
– Vitalik Buterin, bài đăng trên X
Một vấn đề sâu hơn, theo Buterin, là nhiều thị trường dự đoán phụ thuộc vào nhóm người giao dịch thiếu kinh nghiệm và thường thua lỗ, điều này có thể không lành mạnh cho hệ sinh thái. Từ góc nhìn “tiện ích”, ông nhấn mạnh thị trường dự đoán nên ưu tiên giúp nhà đầu tư phòng hộ rủi ro thực.
Kết hợp thị trường dự đoán on-chain với AI có thể biến chúng thành công cụ chống lạm phát cá nhân
Giải pháp Buterin gợi ý là dùng AI như LLM cùng thị trường dự đoán on-chain để phòng hộ chi phí thiết yếu, giúp cá nhân và doanh nghiệp bảo vệ sức mua khi giá cả tăng.
Ông mô tả một mô hình trong đó thị trường dự đoán theo dõi giá của hàng hóa và dịch vụ thiết yếu theo từng khu vực, qua các chỉ số giá theo danh mục. Mỗi danh mục (kể cả cùng một loại hàng hóa nhưng khác vùng) có thể được xem như một nhóm riêng.
AI sẽ phân tích thói quen chi tiêu của từng người, sau đó gợi ý các vị thế “cá nhân hóa” gắn với chi phí tương lai của họ. Trọng tâm không phải “đoán cho vui”, mà là tạo cơ chế phòng hộ trực tiếp cho các khoản chi trong đời sống.
“Bạn có các chỉ số giá cho mọi nhóm hàng hóa và dịch vụ chính mà mọi người mua (coi hàng hóa/dịch vụ vật lý ở các khu vực khác nhau là các nhóm khác nhau), và các thị trường dự đoán cho từng nhóm.”
– Vitalik Buterin, bài đăng trên X
Ý tưởng là nếu chi phí sinh hoạt tăng, lợi nhuận từ các vị thế trên thị trường dự đoán có thể bù đắp phần tăng đó. Theo logic này, thị trường dự đoán được “neo” vào nhu cầu phòng hộ sức mua thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào dòng tiền đầu cơ ngắn hạn.
Phản ứng trái chiều: đầu cơ có thể là nền tảng tạo thanh khoản cho phòng hộ
Nhiều người phản biện rằng “hype” và đầu cơ là điểm vào cuộc cần thiết vì tạo thanh khoản; hạn chế đầu cơ quá mạnh có thể làm người dùng rời sang nền tảng khác.
Sau bài đăng của Buterin, các phản hồi trên X thể hiện quan điểm rằng memecoin và thị trường dự đoán không chỉ là “dopamine”, mà còn là động lực tham gia của người dùng phổ thông. Một người dùng viết rằng:
“Với nhiều người bình thường, memecoin và thị trường dự đoán không chỉ là dopamine… chúng là hy vọng.”
– Người dùng X, trích từ bài đăng
Nhóm ý kiến khác cho rằng chính sự sôi động đầu cơ tạo ra thanh khoản để các sản phẩm phòng hộ “thực” có đất sống. Tài khoản nêu một luận điểm thực dụng:
“Lớp phòng hộ đang nổi lên trực tiếp từ nền tảng đầu cơ.”
– Người dùng X, trích từ bài đăng
Một rủi ro được nhắc đến là nếu giới hạn đầu cơ, người dùng có thể rời sang các nền tảng khác nơi họ cảm thấy “được chấp nhận” hơn. Điều này đặt ra bài toán cân bằng giữa tăng trưởng (nhờ đầu cơ) và định hướng tiện ích dài hạn (nhờ phòng hộ).
Tóm tắt cuối cùng
Buterin muốn thị trường dự đoán phục vụ mục tiêu phòng hộ lạm phát và chi phí sinh hoạt bằng mô hình chỉ số giá theo danh mục kết hợp AI. Tuy nhiên, cộng đồng cũng cảnh báo việc siết đầu cơ có thể làm giảm thanh khoản và làm chậm quá trình hình thành các lớp phòng hộ hữu dụng.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao Vitalik Buterin cho rằng thị trường dự đoán đang “lệch mục tiêu”?
Ông cho rằng nhiều sản phẩm bị chi phối bởi các cược ngắn hạn như giá crypto, thể thao hay sự kiện gây chú ý, tạo doanh thu nhanh nhưng ít giá trị bền vững cho việc tổng hợp thông tin và quản trị rủi ro.
Giải pháp “thị trường dự đoán + AI” mà Buterin đề xuất là gì?
Đó là dùng thị trường dự đoán on-chain để theo dõi chỉ số giá của các nhóm hàng hóa, dịch vụ thiết yếu theo từng khu vực, rồi dùng AI phân tích thói quen chi tiêu để gợi ý vị thế phòng hộ gắn với chi phí tương lai của từng người.
Vì sao có người phản đối việc giảm đầu cơ trên thị trường dự đoán?
Một số ý kiến cho rằng đầu cơ là điểm vào cuộc giúp thu hút người dùng và tạo thanh khoản, từ đó các công cụ phòng hộ mới có thể hình thành. Nếu hạn chế đầu cơ quá mạnh, người dùng có thể chuyển sang nền tảng khác.
