Tỷ lệ lạm phát cơ bản của Nhật Bản giảm xuống còn 3,3% trong tháng 6, đánh dấu sự hạ nhiệt sau mức cao nhất trong 29 tháng.
Tỷ lệ lạm phát này loại trừ nhóm thực phẩm tươi dễ biến động, giúp phân tích rõ hơn xu hướng giá cả nền tảng trong nền kinh tế Nhật.
- Lạm phát cơ bản tháng 6 giảm nhẹ nhưng vẫn vượt mục tiêu 2% của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) trong 39 tháng liên tiếp.
- Giá gạo – nguyên nhân chính đẩy lạm phát tăng – bắt đầu ổn định nhờ chính sách dự trữ và điều kiện mùa vụ cải thiện.
- Chính sách thuế quan của Hoa Kỳ và sự sụt giảm xuất khẩu đang đe dọa sự phục hồi kinh tế Nhật.
Làm thế nào để hiểu về chỉ số lạm phát cơ bản của Nhật Bản trong tháng 6 năm 2025?
Chuyên gia kinh tế Nhật Bản cho biết, tỷ lệ lạm phát cơ bản tháng 6 giảm từ 3,5% xuống còn 3,3%, phù hợp với dự báo của các tổ chức tài chính lớn như Reuters. Đây là số liệu được theo dõi kỹ bởi BOJ nhằm đánh giá áp lực giá tổng thể sau khi loại trừ thực phẩm tươi có biến động lớn.
Lạm phát chính thức bao gồm tất cả nhóm hàng hóa và dịch vụ cũng giảm nhẹ từ 3,5% tháng 5 xuống 3,3%, đánh dấu tháng thứ 39 liên tiếp cao hơn mục tiêu 2% mà BOJ đề ra. Chỉ số “core-core” loại bỏ cả giá năng lượng và thực phẩm tươi lại tăng nhẹ lên 3,4%, cho thấy áp lực lạm phát nền vẫn còn.
Giá gạo đã ảnh hưởng như thế nào đến lạm phát và sự điều chỉnh trong thời gian gần đây?
Giá gạo – mặt hàng thiết yếu trong bữa ăn của người Nhật – từng tăng ở mức kỷ lục 101,7% trong tháng 5 so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, nhờ chính sách giải phóng kho dự trữ gạo để hạ nhiệt giá, đến tháng 6, mức tăng chỉ còn 100,2%, đánh dấu bước đi đầu tiên của sự ổn định.
Tuy nhiên, theo chuyên gia nông nghiệp Nhật Bản, ảnh hưởng của mùa vụ 2023 vẫn còn khi những điều kiện thời tiết bất lợi, như bão và nhiệt độ cực đoan, đã làm giảm sản lượng ở các vùng trồng gạo chính. Sự ổn định hoàn toàn của giá gạo sẽ phụ thuộc vào vụ mùa năm 2025.
Giá gạo tháng 6 cho thấy “một tín hiệu tích cực đầu tiên” về kiểm soát lạm phát thực phẩm, nhưng nguy cơ do thời tiết vẫn hiện hữu, theo bà Yuki Tanaka, chuyên gia phân tích nông nghiệp, tháng 7/2025.
Bà Yuki Tanaka, Chuyên gia phân tích nông nghiệp, 07/2025
Tác động của thuế quan Hoa Kỳ đến kinh tế Nhật và triển vọng phục hồi ra sao?
CEO của một công ty xuất khẩu lớn tại Nhật đánh giá, việc Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump áp thuế 25% lên đa số sản phẩm xuất khẩu và duy trì thuế đối với ô tô Nhật vào ngày 1/8 là “nguy cơ lớn” đe dọa sự phục hồi kinh tế Nhật Bản.
Chỉ số GDP quý 1/2025 của Nhật giảm 0,2% so với quý trước, chủ yếu do sụt giảm xuất khẩu. Áp lực từ thuế quan Hoa Kỳ cùng với chi phí sinh hoạt tăng đã làm giảm niềm tin người tiêu dùng, ảnh hưởng trực tiếp đến tăng trưởng.
“Chính sách thuế quan khắt khe đang đặt Nhật Bản vào thế khó, nhất là khi xuất khẩu chiếm tỷ trọng lớn trong GDP nước này,” theo ông Hiroshi Kato, CEO Công ty XNK Nhật Bản, tháng 7/2025.
Ông Hiroshi Kato, CEO Công ty Xuất nhập khẩu Nhật Bản, 07/2025
Ngân hàng Trung ương Nhật có nâng lãi suất trong bối cảnh lạm phát kéo dài?
Các nhà phân tích, trong đó có Bank of America, nhận định BOJ chưa có kế hoạch tăng lãi suất trước tháng 1/2026 dù lạm phát vượt mục tiêu trong hơn 3 năm. Thống đốc BOJ Kazuo Ueda tập trung vào kỳ vọng lạm phát của doanh nghiệp và người dân, hiện vẫn dưới 2%.
Kỳ vọng lạm phát là chỉ báo quan trọng đánh giá khả năng lạm phát trở thành vấn đề bền vững. Nếu kỳ vọng này tăng thì BOJ mới cân nhắc các biện pháp thắt chặt chính sách tiền tệ, còn hiện tại vẫn giữ quan điểm thận trọng.
Những câu hỏi thường gặp
Lạm phát cơ bản là gì và vì sao quan trọng với Nhật Bản?
Lạm phát cơ bản loại trừ thực phẩm dễ biến động, phản ánh chính xác sức ép giá nền tảng, giúp BOJ định hướng chính sách tiền tệ hiệu quả, tránh quyết định dựa trên biến động nhất thời.
Tại sao giá gạo lại ảnh hưởng lớn đến lạm phát của Nhật Bản?
Gạo là thực phẩm thiết yếu, chiếm tỷ trọng lớn trong chi phí sinh hoạt của hộ gia đình, nên biến động giá gạo ảnh hưởng trực tiếp tới lạm phát và đời sống người dân.
Tác động của thuế quan Hoa Kỳ đến nền kinh tế Nhật ra sao?
Thuế quan làm tăng chi phí xuất khẩu, làm giảm lợi nhuận doanh nghiệp và kéo theo suy giảm tăng trưởng GDP, đặc biệt ảnh hưởng ngành ô tô xuất khẩu chủ lực.
Ngân hàng Trung ương Nhật có thể tăng lãi suất khi nào?
Dựa trên dự báo và kỳ vọng lạm phát hiện tại, BOJ có thể nâng lãi suất bắt đầu từ đầu năm 2026 nếu áp lực lạm phát trở nên bền vững hơn.
Làm thế nào để chính sách dự trữ gạo giúp hạ nhiệt giá?
Bằng cách giải phóng kho dự trữ gạo, chính phủ tăng nguồn cung, hạn chế biến động mạnh từ thị trường và ngăn chặn đầu cơ, giúp ổn định giá cả.
